Giám đốc Huawei vẽ tranh, đọc sách khi bị quản thúc ở Canada

Meng Wanzhou leaves her home to appear in British Columbia supreme court for a hearing, in Vancouver, British Columbia Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Bà Mạnh Vãn Châu trên đường tới tòa án ở Vancouver vào tháng 9, như một phần của nỗ lực chống việc bị dẫn độ sang Mỹ

Giám đốc điều hành Huawei của Trung Quốc bị bắt ở Canada một năm trước, và hiện không thể rời khỏi nước này, tiết lộ chi tiết về cuộc sống tại ngoại hầu tra của mình.

Bà Mạnh Vãn Châu - giám đốc tài chính và con gái của người sáng lập công ty - cho biết bà có thời gian để "đọc một cuốn sách từ đầu đến cuối... hoặc cẩn thận hoàn thành một bức tranh sơn dầu".

Bà Mạnh bị bắt tại sân bay Vancouver theo yêu cầu của Mỹ.

Kinh nghiệm của bà tương phản với hai người Canada bị giam giữ tại Trung Quốc ngay sau đó.

Michael Spavor, một nhà tư vấn có liên kết với Triều Tiên, và Michael Kovrig, một nhà ngoại giao trước đây làm việc cho một tổ chức phi chính phủ, bị Trung Quốc buộc tội gián điệp - mặc dù Canada đã gọi việc giam giữ họ là "tùy tiện".

Họ đang nhốt tại một nhà giam và chỉ thỉnh thoảng được gặp các nhân viên lãnh sự Canada trong những buổi thăm viếng không thường xuyên.

Vào tháng Tư, có tin cho biết họ đã bị thẩm vấn từ sáu đến tám giờ một ngày và đôi khi phải chịu ánh sáng nhân tạo trong 24 giờ.

Vào tháng 7, các lính canh đã tịch thu kính đọc sách của ông Kovrig.

Mạnh Vãn Châu nói gì?

Bà Mạnh được tại ngoại hầu tra chỉ 11 ngày sau khi bị giam giữ.

Trong bức thư ngỏ của mình - được công bố trên trang web Huawei - bà nói rằng những tràng pháo tay trong phòng sau phán quyết của tòa án "khiến bà bật khóc".

Trong một phần của các điều kiện được tại ngoại, bà Mạnh bị gắn thiết bị theo dõi an ninh, và bị quản thúc tại gia từ 11 giờ tối đến 6 giờ sáng, nhưng được phép đi lại quanh Vancouver.

"Khi tôi ở Thâm Quyến [Trung Quốc], thời gian trôi qua rất nhanh", cô Mạnh viết vào tối Chủ nhật.

"Tôi luôn cảm thấy mình bù đầu với công việc và không bao giờ có đủ thời gian để hoàn thành tất cả mọi việc."

Bây giờ, bà viết, thời gian trôi qua rất chậm "Tôi có đủ thời gian để đọc một cuốn sách từ trang đầu đến trang cuối. Tôi có thể dành thì giờ thảo luận những chi tiết vụn vặt với các đồng nghiệp hoặc để hoàn thành một bức tranh sơn dầu một cách cẩn thận".

Mạnh Vãn Chu là ai và sao không mang họ bố?

Tại sao Anh không cấm Huawei?

Hoa Kỳ và thế trận Cờ Vây đối với Trung Quốc

Bà cũng cảm ơn những người ủng hộ, "lòng tốt của người dân tại Canada" và "lòng tốt của các sĩ quan cải huấn và tù nhân tại Trung tâm Cải huấn Phụ nữ Alouette" nơi bà bị giam giữ.

Bà Mạnh đang chống lại việc bị dẫn độ sang Mỹ, nơi bà đang bị truy nã vì một loạt cáo buộc, bao gồm trốn tránh các lệnh trừng phạt đối với Iran - điều mà bà và công ty Huawei phủ nhận. Trường hợp của bà sẽ được tòa xét xử vào tháng Giêng.

Bà không đưa ra bình luận nào về những cáo buộc này trong thư ngỏ.

Hoàn cảnh của Michael Spavor và Michael Kovrig thì sao?

Bản quyền hình ảnh AFP
Image caption Michael Spavor (trái) và Michael Kovrig đã bị giam cầm từ tháng Mười Hai

Hai người Canada này đã bị bắt giam vào tháng 12, ngay sau khi bà Weng bị giam giữ.

Việc họ bị giam giữ đã dẫn đến một hàng xung đột ngoại giao và thương mại, với Trung Quốc ngăn chặn xuất khẩu thịt lợn và dầu thực vật Canada trị giá hàng chục triệu đôla.

Họ đã chính thức bị bắt vào tháng Năm, và có thể bị giam cầm đến 13 tháng rưỡi trước khi các cáo buộc được đệ trình, chính phủ Canada nói.

Vào tháng 9, Thủ tướng Canada Justin Trudeau đã cáo buộc Trung Quốc "sử dụng giam giữ tùy tiện như một công cụ để đạt được các mục tiêu chính trị".

Và tháng trước, bộ trưởng ngoại giao mới của Canada đã nói với người đồng cấp Trung Quốc rằng trường hợp hai người đàn ông là "ưu tiên tuyệt đối" của ông.

"Đặc biệt, tôi bày tỏ mối quan tâm của tôi và mối quan tâm của tất cả người dân Canada liên quan đến các điều kiện giam giữ của họ", Francois-Philippe Champagne nói.

Phó chủ tịch Huawei Mạnh Vãn Chu bị bắt

Người sáng lập Huawei: 'Mỹ không thể bóp nát chúng tôi'

Nhưng Trung Quốc đã bác bỏ các cáo buộc giam giữ tùy tiện, nói rằng hai người Canada đã "tham gia vào các hoạt động bị nghi ngờ gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia".

Đại sứ Trung Quốc tại Canada, Cong Peiwu, cũng cáo buộc Canada "giam giữ tùy tiện [Mạnh Vãn Chu], vi phạm các quyền hợp pháp của bà".

"Hai trường hợp này rất khác nhau về bản chất", ông nói. "Đối với hai công dân Canada đó, không có sự bắt giữ tùy tiện nào cả."

'Công chúa của nền công nghệ Trung Quốc'

Phân tích của Karishma Vaswani, phóng viên châu Á

Tin bà Mạnh Vãn Chu bị bắt giữ năm 2018 được đưa ra ngay sau khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đang cùng ăn tối ở Buenos Aires, Argentina tại hội nghị thượng đỉnh G20, để giải quyết các vấn đề chiến tranh thương mại.

Hai nhà lãnh đạo đã hiểu nhu cầu của nhau và thỏa thuận đình chiến được ký kết - nhưng ở Canada cách đó hàng ngàn dặm, một cuộc chiến mới chỉ bắt đầu.

Việc bắt giữ bà Mạnh được xem là một bước ngoặt trong cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung; một minh họa về mức độ nghiêm trọng của chính quyền Trump trong việc tấn công Huawei - đặc biệt là các vấn đề như trộm cắp công nghệ và vi phạm luật pháp Mỹ.

Đối với Trung Quốc, vụ bắt giữ bà Mạnh được coi là một cuộc tấn công chưa hề có. Nếu Huawei là viên ngọc quý của nền công nghệ Trung Quốc, thì bà Mạnh là công chúa của nó.

Mặc dù Bắc Kinh phủ nhận điều này, việc giam giữ hai người Canada, ông Kovrig và ông Spavor vẫn bị xem là hình phạt vì Canada đã chọn đứng về phía Hoa Kỳ- và là cảnh báo cho các quốc gia khác có thể đang nghĩ đến việc sao chép quyết định của Canada.

Tin liên quan