TQ đe dọa và đòi Mỹ ‘sửa sai’ trong việc chúc mừng bà Thái Anh Văn

Thai Anh Van Mike Pompeo

TQ lên án một thông điệp hiếm hoi từ Ngoại trưởng Hoa Kỳ Pompeo gửi bà Thái Anh Văn, nhân dịp bà nhậm chức tổng thống Đài Loan là hành động "sai trái và rất nguy hiểm", theo The Strait Times.

Bộ Quốc phòng Trung Quốc nói trong một tuyên bố hôm thứ 20/5 rằng quân đội sẽ "thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ vững chắc chủ quyền của Trung Quốc, trong khi Bộ Ngoại giao nước này đe dọa trả đũa riêng.

Các cảnh báo này được đưa ra sau khi Ngoại trưởng Pompeo phá vỡ tập quán cũ của Hoa Kỳ hôm thứ Ba, qua việc gửi lời chúc mừng bà Thái Anh Văn trước lễ nhậm chức tổng thống nhiệm kỳ thứ hai.

'Sẽ nhận lãnh hậu quả'

"Trung Quốc kêu gọi phía Mỹ phải sửa chữa ngay những sai lầm của mình", Bộ Ngoại giao nước này viết trong một văn bản.

"Phía Trung Quốc sẽ có những biện pháp đối phó cần thiết để đáp trả những hành động sai lầm trên của phía Mỹ. Và Mỹ sẽ phải gánh chịu hậu quả từ việc làm này."

Trong lời gửi chúc mừng bà Thái Anh Văn nhậm chức tối 19/5, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo viết:

"Khi chúng ta nhìn về tương lai, tôi tin tưởng rằng, với Tổng thống Thái Anh Văn tại vị lãnh đạo, quan hệ đối tác của chúng tôi với Đài Loan sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ."

Bà Thái Anh Văn tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Đài Loan

Bầu cử Đài Loan: Bà Thái Anh Văn tái đắc cử tổng thống

Bà Thái Anh Văn: Trung Quốc cần tỏ ra 'tôn trọng' Đài Loan

Trước khi Bộ Quốc phòng TQ lên tiếng, Ma Xiaoguang, phát ngôn viên Văn phòng Sự vụ Đài Loan của Bắc Kinh tại Đài Bắc khẳng định là Bắc Kinh sẽ "không bao giờ dung túng" việc Đài Loan tách khỏi Trung Quốc, theo Tân Hoa Xã.

"Chúng tôi có đủ khả năng để bảo vệ chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ, và sẽ không bao giờ dung túng cho bất kỳ hành động ly khai hay lực lượng bên ngoài nào can thiệp vào chính trị nội bộ của Trung Quốc," Ma Xiaoguang được trích lời nói.

Quan hệ tay ba

Washington từ lâu đã có mối quan hệ sâu sắc (nhưng không chính thức) với Đài Bắc, và các ngoại trưởng Hoa Kỳ trước đây, kể cả Hillary Clinton đã gặp các tổng thống Đài Loan, nhưng nước này cũng cố tránh các động thái có thể được xem là sửa đổi quyết định chuyển sang công nhận Bắc Kinh năm 1979.

Tổng thống Donald Trump từng biểu hiện ‎mong muốn xây dựng quan hệ mạnh mẽ hơn với Đài Bắc, với cuộc gọi điện thoại chưa từng có với bà Thái Anh Văn tháng 12, 2016, nhưng sau đó đã tái khẳng định chính sách "một Trung Quốc" của Hoa Kỳ.

Bản quyền hình ảnh Carl Court/Getty Images

Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn luôn khẳng định rằng Đài Loan không thể chấp nhận trở thành một phần của Trung Quốc theo đề nghị tự trị "một quốc gia, hai hệ thống" của nước này.

Trong bài phát biểu sau khi tuyên thệ nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai và cuối cùng tại văn phòng, bà Thái Anh Văn nói quan hệ giữa Đài Loan và Trung Quốc đã đạt được một bước ngoặt lịch sử.

"Cả hai bên đều có nhiệm vụ tìm cách cùng nhau tồn tại lâu dài và ngăn chặn sự tăng cường của đối kháng và khác biệt", bà nói.

Việc Trung Quốc lên tiếng đe dọa Hoa Kỳ vì đã chúc mừng Thái Anh Văn cho thấy lời kêu gọi ''cùng nhau ngăn chặn sự đối kháng và khác biệt'' giữa đôi bên của bà bị bỏ ngoài tai.

Chưa thấy Hoa Kỳ có phản ứng với đe dọa sẽ trả đũa của Bắc Kinh.

Tại sao Đài Loan sẽ không được dự đàm phán về virus corona

Đài Loan bác bỏ chỉ trích của Tổng Giám đốc WHO, người được TQ bảo vệ

Virus corona: Giám đốc WHO kêu gọi chấm dứt 'chính trị hóa' virus

Nhưng hôm 18/5, Ngoại trưởng Pompeo đã công bố một thông cáo báo chí lên án việc Đài Loan không được tham gia buổi họp của Hội đồng Y tế Thế giới. Thông cáo báo chí viết:

''Hoa Kỳ lên án việc loại trừ Đài Loan khỏi Hội đồng Y tế Thế giới. Vào thời điểm thế giới tiếp tục đấu tranh với đại dịch COVID-19, chúng ta cần các tổ chức đa phương để thực hiện các nhiệm vụ đã nêu và phục vụ lợi ích của tất cả các quốc gia thành viên, không chơi trò chính trị trong khi cuộc sống bị đe dọa.''

''Đài Loan, cho đến giờ, đã có một trong những nỗ lực thành công nhất thế giới để ngăn chặn đại dịch, mặc dù ở gần sát với nơi dịch bệnh bùng phát ở Vũ Hán, Trung Quốc. Đây không phải là một bất ngờ. Các nền dân chủ minh bạch, sôi động và đổi mới như Đài Loan luôn phản ứng nhanh hơn và hiệu quả hơn với đại dịch hơn là các chế độ độc tài.''

''Tổng giám đốc WHO Tedros có mọi quyền lực pháp lý và tiền lệ để bao gồm Đài Loan trong thủ tục tố tụng WHA. Thay vào đó, dưới áp lực của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC), ông chọn loại bỏ Đài Loan khỏi tiến trình này. Sự thiếu độc lập của Tổng Giám đốc đã làm tổn hại thêm đến uy tín và hiệu quả của WHO vào thời điểm mà thế giới cần nhất.''

''Hành động cay nghiệt của PRC để làm câm lặng Đài Loan phơi bày sự trống rỗng trong tuyên bố của Bắc Kinh là muốn minh bạch và hợp tác quốc tế để chống lại đại dịch, và làm cho sự khác biệt giữa Trung Quốc và Đài Loan trở nên rõ ràng hơn.''

'Công nhận' và 'thừa nhận'

Việc lời qua tiếng lại giữa Washington và Bắc Kinh cho thấy quan hệ Mỹ-Trung ngày càng xấu đi một cách trầm trọng, và Đài Loan chắc chắn là chủ đề tiếp tục tạo căng thẳng cho hai bên.

Trong một loạt các thỏa thuận đưa đến việc Mỹ thiết lập quan hệ với Bắc Kinh hơn bốn thập kỷ trước, Hoa Kỳ và Trung Quốc cùng cố tình để Đài Loan trong tình trạng mơ hồ.

Hoa Kỳ ''công nhận'' Cộng hòa Nhân dân là "chính phủ hợp pháp duy nhất của Trung Quốc", đồng thời "thừa nhận" quan điểm của Bắc Kinh rằng Đài Loan là một phần của Trung Quốc.

Trong nhiều thập niên, Trung Quốc từng cáo buộc Hoa Kỳ vi phạm thỏa thuận giữa hai bên khi bán vũ khí cho Đài Loan hoặc cho phép các quan chức Đài Loan đi qua lãnh thổ Mỹ, thăm đội ngũ đối tác ngoại giao chính thức ngày càng ít đi của họ.

Như đổ dầu vào lửa, Bộ Ngoại giao Mỹ hôm 20/5 phê duyệt việc bán 18 ngư lôi tiên tiến cho Đài Loan với chi phí ước tính 180 triệu đôla, để nước này có khả năng chống lại sự gia tăng lưu lượng hải quân Trung Quốc quanh đảo.

Tin liên quan