Trump bị luận tội vì 'kích động' bạo loạn ở Điện Capitol

Donald Trump

Hạ viện Mỹ đã luận tội Tổng thống Donald Trump vì "kích động nổi loạn" tại cuộc bạo động ở Điện Capitol tuần trước.

Mười đảng viên Cộng hòa đã đứng về phía đảng Dân chủ để luận tội tổng thống với số phiếu 232 thuận, 197 chống.

Ông Trump là tổng thống đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ bị luận tội hai lần, hoặc bị Quốc hội buộc tội.

Ông Trump, một đảng viên Đảng Cộng hòa, hiện sẽ phải đối mặt với một phiên tòa tại Thượng viện, nơi nếu bị kết án, ông có thể đối mặt với việc bị cấm không được đảm nhiệm chức vụ dân cử nữa.

Nhưng ông sẽ không bị nguy cơ phải rời Nhà Trắng trước khi nhiệm kỳ của mình kết thúc trong một tuần nữa vì Thượng viện sẽ không nhóm họp kịp thời.

Chụp lại video,

Người Mỹ gốc Việt nghĩ gì về cờ VNCH và bạo loạn Điện Capitol?

Ông Trump rời nhiệm sở vào ngày 20/1, sau thất bại trong cuộc bầu cử vào tháng 11 năm ngoái trước đảng viên Dân chủ Joe Biden.

Hạ viện do đảng Dân chủ kiểm soát đã bỏ phiếu hôm thứ Tư sau nhiều giờ tranh luận sôi nổi trong khi quân đội Vệ binh Quốc gia có vũ trang canh gác trong và ngoài Điện Capitol.

Trong một video được công bố sau cuộc bỏ phiếu tại Quốc hội, ông Trump kêu gọi những người ủng hộ ông giữ hòa khí nhưng ông không đề cập đến việc ông đã bị luận tội.

"Bạo lực và phá hoại không có chỗ đứng ở đất nước chúng ta ... Không một người ủng hộ thực sự nào của tôi lại tán thành bạo lực chính trị", ông nói bằng một giọng điệu trầm lắng và hòa giải.

Chụp lại video,

Cảnh tượng hỗn loạn chưa từng có ở Quốc hội Mỹ

Trump bị buộc tội gì?

Các cáo buộc luận tội thuộc về mặt chính trị, không phải hình sự. Tổng thống bị Quốc hội cáo buộc kích động cuộc đột kích vào Điện Capitol với bài phát biểu vào ngày 6/1 tại một cuộc mít tinh bên ngoài Nhà Trắng.

Ông Trump kêu gọi những người ủng hộ ông lên tiếng một cách "ôn hòa và yêu nước", nhưng cũng "chiến đấu quyết liệt" để chống lại một cuộc bầu cử mà ông nói với họ rằng bị đánh cắp.

Sau phát biểu của ông Trump, những người ủng hộ ông đã xông vào Điện Capitol, buộc các nhà lập pháp ngưng chứng nhận kết quả bầu cử và phải tìm chỗ trú ẩn. Tòa nhà bị phong tỏa và 5 người chết.

Nghị quyết luận tội viết rằng ông Trump "liên tục đưa ra những tuyên bố sai lệch khẳng định rằng kết quả bầu cử tổng thống là gian lận và không nên được chấp nhận".

Nghị quyết này nói ông Trump sau đó lặp lại những cáo buộc này và "cố ý đưa ra những tuyên bố với đám đông nhằm khuyến khích, và có thể thấy trước là dẫn đến hành động vô pháp tại Điện Capitol", dẫn đến bạo lực và thiệt hại về nhân mạng.

"Tổng thống Trump đã gây nguy hiểm nghiêm trọng đến an ninh của Hoa Kỳ và các thể chế chính phủ của nước này, đe dọa tính toàn vẹn của hệ thống dân chủ, can thiệp vào quá trình chuyển đổi quyền lực một cách hòa bình và gây nguy hiểm cho một cơ quan của chính phủ."

Tuần trước, 139 đảng viên Cộng hòa đã bỏ phiếu chống lại việc chấp nhận kết quả cuộc bầu cử năm 2020 và thất bại của ông Trump.

Các nhà lập pháp nói gì trong buổi luận tội?

Các nhà lập pháp đưa ra các tuyên bố ủng hộ và chống lại cuộc bỏ phiếu trong hạ viện, nơi họ trốn đã phải trốn dưới ghế và đeo mặt nạ phòng độc khi những kẻ bạo loạn cố gắng đột nhập vào Điện Capitol tuần trước.

Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi, một đảng viên Dân chủ, phát biểu tại Hạ viện: "Tổng thống Hoa Kỳ đã kích động cuộc bạo loạn này, cuộc bạo động có vũ trang này chống lại đất nước chung của chúng ta.

"Ông ta phải ra đi. Ông ta là một mối nguy hiểm rõ ràng và hiện hữu cho quốc gia mà tất cả chúng ta yêu mến."

Nghị sĩ Dân chủ Julian Castro gọi ông Trump là "kẻ nguy hiểm nhất từng chiếm Phòng Bầu dục".

Hầu hết các thành viên Đảng Cộng hòa không tìm cách bảo vệ luận điệu của ông Trump, thay vào đó cho rằng bản luận tội đã bỏ qua các thủ tục điều trần thông thường và kêu gọi Đảng Dân chủ từ bỏ nó vì lợi ích thống nhất quốc gia.

"Việc luận tội tổng thống trong một cách gấp gáp như vậy sẽ là một sai lầm," Kevin McCarthy, đảng viên Cộng hòa hàng đầu của Hạ viện phát biểu.

"Điều đó không có nghĩa là tổng thống không có lỗi. Tổng thống phải chịu trách nhiệm về cuộc tấn công hôm thứ Tư vào Quốc hội của những kẻ bạo loạn."

Jim Jordan, một đảng viên Cộng hòa ở Ohio, cáo buộc đảng Dân chủ đã liều lĩnh chia rẽ đất nước để theo đuổi một việc trả thù chính trị.

Ông Jordan nói: "Đây là về việc trả đũa tổng thống của Hoa Kỳ. Nó luôn luôn là về việc trả đũa tổng thống. Đó là một nỗi ám ảnh."

Trong số các thành viên thuộc đảng Cộng hòa của tổng thống Trump bỏ phiếu luận tội ông, có đảng viên cao cấp thứ ba của Hạ viện, Liz Cheney.

Dân biểu của tiểu bang Wyoming, con gái của cựu Phó Tổng thống Dick Cheney, nói về cuộc bạo động ở Capitol rằng "chưa bao giờ có sự phản bội nào lớn hơn do một tổng thống thực hiện".

Trump một lần nữa làm nên lịch sử

Donald Trump đã một lần nữa làm nên lịch sử, lần này là tổng thống đầu tiên bị luận tội hai lần.

Một năm trước, động thái này đã bị Đảng Cộng hòa phản đối ngay lập tức. Lần này, một số ít những người bảo thủ đã ủng hộ việc luận tội.

Nó phản ánh không chỉ tính nghiêm trọng của thời điểm hiện tại mà còn là sự suy giảm ảnh hưởng của tổng thống trong những ngày cuối cùng của chính quyền ông.

Việc luận tội dẫn đến một phiên tòa tại Thượng viện để kết tội ông Trump mà giờ đây dường như được dự định sẽ kéo dài đến những ngày đầu của nhiệm kỳ tổng thống của Joe Biden, tạo ra một thách thức khác cho tổng thống sắp tới.

Nó cũng sẽ gây ra một cuộc tranh luận giữa các đảng viên Cộng hòa về hướng đi của đảng họ trong những ngày tới.

Đảng Cộng hòa đang đi trên một con đường phân chia theo hai hướng rất khác nhau.

Một bên tiếp tục trung thành với thương hiệu chính trị của tổng thống - thương hiệu đã tạo ra một liên minh cử tri mới - những người đã bầu ông vào Nhà Trắng và trao cho đảng Cộng hòa Quốc hội vào năm 2016, nhưng mất cả hai vào năm 2020.

Một bên là một tương lai không chắc chắn - nhưng không theo phong cách nóng nảy và hùng hồn có một không ai của tổng thống - những ngôn từ công kích thậm tệ không được gạn lọc mà ngay cả nhiều đảng viên Cộng hòa hiện nay tin rằng đã góp phần vào cuộc bạo động ở Capitol tuần trước

Chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Điều khoản luận tội sẽ được chuyển tới Thượng viện, nơi sẽ tổ chức một phiên tòa để xác định tội danh của tổng thống.

Cần có đa số 2/3 tại Thượng viện để kết tội ông Trump, có nghĩa là ít nhất 17 đảng viên Cộng hòa sẽ phải bỏ phiếu theo đảng viên Dân chủ trong thượng viện gồm 100 ghế được chia đều.

Có tới 20 đảng viên Cộng hòa ở Thượng viện sẵn sàng kết tội tổng thống, New York Times đưa tin hôm thứ Ba.

Nếu ông Trump bị Thượng viện kết tội, các nhà lập pháp có thể tổ chức một cuộc bỏ phiếu khác để ngăn ông ra tranh cử một lần nữa - điều mà ông cho hay sẽ thực hiện năm 2024.

Nhưng phiên tòa sẽ không diễn ra trong tuần cuối ông Trump tại vị.

Lãnh đạo Thượng viện đảng Cộng hòa Mitch McConnell nói trong một văn bản: "Với các quy tắc, thủ tục và tiền lệ của Thượng viện chi phối các phiên tòa luận tội tổng thống, đơn giản là không có cơ hội nào để có một phiên tòa công bằng hoặc nghiêm túc trước khi Tổng thống đắc cử Biden tuyên thệ vào tuần tới. "

Ông nói rằng cách phục vụ tốt nhất cho lợi ích của quốc gia là Quốc hội tập trung vào quá trình chuyển giao quyền lực một cách an toàn và có trật tự cho chính quyền sắp tới của Biden.

Ông McConnell cũng nói trong một bản ghi chú cho các đồng nghiệp rằng ông chưa đưa ra quyết định cuối cùng về cách thức ông sẽ bỏ phiếu.

Hiểu rằng những ngày đầu tiên nắm quyền của ông có thể bị sa lầy trong màn luận tội, ông Biden nói rằng ông hy vọng các thượng nghị sĩ sẽ không bỏ bê "công việc cấp bách khác của quốc gia này," chẳng hạn như phê duyệt các đề cử trong nội các của ông, cứu trợ virus corona và chương trình tiêm chủng toàn quốc.

Tuy nhiên, một nữ dân biểu Đảng Cộng hòa, Marjorie Taylor Greene ở Georgia, tuyên bố sẽ gửi các bài báo luận tội ông Biden, với cáo buộc ông lạm dụng quyền lực, một ngày sau khi ông nhậm chức.

Chưa có tổng thống Mỹ nào bị cách chức thông qua luận tội.

Ông Trump đã bị Hạ viện luận tội vào năm 2019 nhưng được Thượng viện tuyên bố trắng án. Bill Clinton năm 1998 và Andrew Johnson năm 1868 cũng vậy.

Luận tội. Những điều cơ bản

Luận tội là gì?

Luận tội là khi một tổng thống đương nhiệm bị buộc tội. Trong trường hợp này, Tổng thống Trump bị cáo buộc kích động nổi dậy bằng cách khuyến khích những người ủng hộ ông xông vào Điện Capitol

Trump có thể bị cách chức?

Một đa số Hạ viện là đủ để luận tội ông Trump - nhưng để loại bỏ ông khỏi chức vụ, ông cần phải bị đa số 2/3 Thượng viện kết tội từ những cáo buộc đó - nhưng số này không được đảm bảo

Vì vậy, nó có nghĩa gì?

Đây là lần thứ hai ông Trump bị luận tội và mặc dù một phiên tòa có thể bắt đầu sau khi nhiệm kỳ của ông kết thúc, việc bị kết án có thể có nghĩa là ông sẽ bị cấm giữ chức vụ một lần nữa