Bà Merkel xin lỗi dân, EU căng thẳng với Anh về 'nguồn vaccine'

Members of uniformed services receive the AstraZeneca Covid-19 vaccine at the National Stadium in Warsaw

Nguồn hình ảnh, EPA

Chụp lại hình ảnh,

Tiêm chủng tại Sân Vận động Quốc gia Warsaw, Ba Lan - nhìn chung chương trình tiêm chủng của EU chậm hơn Anh nhiều

Tối 24/03/2021, lãnh đạo EU và chính phủ Anh ra thông báo chung, khẳng định hai bên sẽ "hợp tác để chống dịch Covid đang có làn sóng thứ ba", và cùng đồng ý về nhu cầu phân phối vaccine.

Tuy thế, sang ngày 25/03, lãnh đạo 27 nước EU dự kiến họp qua mạng trực tuyến để tăng cường kiểm soát nguồn vaccine.

Tình hình chống dịch, tiêm chủng và lịch phong tỏa (lockdown) ở EU cũng đang gây ra khủng hoảng chính trị tại Đức, khiến thủ tướng nước này phải xin lỗi dân.

Theo biên tập viên ngoại giao của BBC News, bà Katya Adler, ngôn ngữ của thông báo chung EU-Anh "có vẻ cho thấy tiến triển", nhưng thực tế "sẽ khó khăn và chậm chạp" để Anh và EU đạt tiến bộ.

Căng thẳng Anh-EU về "nguồn cung ứng vaccine" xảy ra những ngày qua.

Chụp lại hình ảnh,

Số người đã nhận được vaccine chống Covid tính trên 100 dân ở EU, Anh, TQ và một số nước

Nhiều quan chức cao cấp của EU đổ lỗi cho công ty AstraZeneca "chuyển 10 triệu liều vaccine sản xuất ở EU gần đây sang Anh" mà không chuyển "bất cứ một liều nào" ngược lại.

Bà Adler viết:

"Tại hội nghị thượng đỉnh EU thứ Năm tuần này, một số lãnh đạo EU, gồm cả quan chức Ủy ban châu ÂU sẽ đòi kiểm soát xuất khẩu vaccine, và họ có thể nhắm vào Anh."

"Nhưng các nguồn bên trong bộ máy EU cũng nói họ hy vọng không phải dùng cụm từ 'kiểm soát xuất khẩu', mà chỉ muốn buộc các công ty dược phẩm và các nước có cơ sở sản xuất vaccine" phải cung cấp cho EU như hợp đồng.

"Mặt khác, lãnh đạo EU bị cử tri ở nước họ gây sức ép tăng số liều vaccine nhận về vì chương trình tiêm chủng của họ bị Anh bỏ lại xa."

Cao uỷ Y tế EU, Stella Kyriakides thì bác bỏ tin rằng cơ chế kiểm soát xuất khẩu nếu được thông qua sẽ nhắm vào Anh và Mỹ.

Ông nói, "Chúng ta đang đối mặt với đại dịch và không muốn trừng phạt bất cứ nước nào."

Lỗi tại ai?

Pfizer của Hoa Kỳ cũng bị "nhắc nhở" là họ phải dành hàng cho thị trường EU.

Đáp trả, Pfizer nói họ dùng cả thành phần làm vaccine ở nhà máy tại Hà Lan từ nguồn ở một công ty đóng ở Yorkshire, Anh Quốc, và việc "ngăn chặn lưu thông" sẽ chỉ gây hại chung.

Các báo Anh phê phán quan chức EU không hiểu sự vận hành của thị trường, và nói vaccine cần các thành phần, và cơ sở hợp tác sản xuất từ hàng chục quốc gia, nên việc đổ cho Anh Quốc là "vô lý".

Kênh Channel4 ở Anh tối 24/03 chất vấn một dân biểu Nghị viện châu Âu rằng vì sao EU muốn can thiệp vào "việc chuyển hàng của các công ty tư nhân".

Các báo Anh và Ý cũng nói có 29 triệu liều vaccine AstraZeneca vừa được tìm ra trong một nhà kho ở Ý, và không ai rõ từ đâu mà có.

Theo báo La Stampa thì có nguồn EU cho rằng đây là số vaccine "chuẩn bị đưa sang Anh nhưng bị chặn lại" hồi mấy tháng trước.

AstraZeneca bác bỏ chuyện đó.

Một số nhà bình luận tại Anh cho rằng đó là ví dụ cho thấy công tác phân phối vaccine của EU có vấn đề chứ không phải lỗi tại Anh Quốc.

Ngoài ra, căng thẳng Anh - EU còn đến từ các phát biểu khác nhau của quan chức hai bên.

Nguồn hình ảnh, EPA

Chụp lại hình ảnh,

Thủ tướng Angela Merkel nhận lỗi vì quyết định 'lockdown chặt chẽ' dự kiến bắt đầu vào dịp Phục Sinh và đã đảo ngược kế hoạch, sau khi tham vấn với lãnh đạo các tiểu bang của Đức

Một bộ trưởng Anh từng nói EU "chỉ là tổ chức quốc tế", trong khi EU tự nhận mình là thể chế có chủ quyền.

Tuy thế, trong quan hệ với các công ty làm vaccine thì Ủy ban châu Âu cũng chỉ là một khách hàng nên nếu EU dùng quyền chính trị để ngăn họ xuất khẩu chắc chắn sẽ bị phái "ủng hộ thị trường tự do" phản đối.

Hôm đầu tuần, Ấn Độ tuyên bố tạm hoãn xuất khẩu vaccine để tiêm chủng nội địa.

Tình hình tại Anh cũng có thể khó khăn khiến Cơ quan Y tế Quốc gia (NHS) kêu gọi nhóm trên 50 tuổi (50+) nhanh chóng đăng ký lịch trước 29/03 là ngày số liều vaccine ở Anh có thể "thiếu hụt".

Liên quan đến tiêm chủng, chính quyền Đức gặp khủng hoảng sau khi thủ tướng Angela Merkel trong 24/03 phải lên truyền hình "đảo ngược quyết định" về lockdown dịp Lễ Phục Sinh đầu tháng 4 này.

Bà Merkel, trông mệt mỏi thấy rõ, phải xin lỗi người dân Đức và nhận đó là "sai lầm chỉ của riêng tôi".

Trang Deutsche Welle của Đức cho rằng "quyền lực của Merkel đã tan rã" trong một bức biếm họa cùng ngày.

Xem thêm: