Biển Đông: Trung Quốc và Philippines khẩu chiến vụ đá Ba Đầu

Ảnh chụp từ trên không của đá Ba Đầu, Quần đảo Trường Sa, Biển Đông ngày 19/3/2021

Nguồn hình ảnh, Gallo Images

Chụp lại hình ảnh,

Ảnh chụp từ trên không của đá Ba Đầu, Quần đảo Trường Sa, Biển Đông ngày 19/3/2021

Hôm thứ 6/4, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên nói Manila "có động cơ thầm kín và ý đồ thù địch" khi gọi các tàu Trung Quốc là lực lượng dân quân biển, đồng thời nhắc lại rằng đội tàu nước này được quyền trú ẩn tại bãi đá ngầm ở Trường Sa "trong hàng nghìn năm".

Trước đó, ngày 5/4, Bộ Ngoại giao Philippines đưa ra tuyên bố cứng rắn, chỉ trích các bình luận được coi là khó chấp nhận của Đại sứ quán Trung Quốc tại Philippines. Đồng thời, bộ này cũng cảnh báo sẽ gởi công hàm ngoại giao phản đối mỗi ngày nếu Bắc Kinh trì hoãn việc rút tàu khỏi đá Ba Đầu.

"Chúng tôi yêu cầu Trung Quốc rút các tàu cá và những tài sản hàng hải khác khỏi khu vực đá Ba Đầu... Mỗi một ngày trì hoãn, chúng tôi sẽ gởi công hàm ngoại giao phản đối".

Thông cáo cũng bênh vực cho Bộ trưởng Quốc phòng Delfin Lorenzana: "Chúng tôi lên án mạnh mẽ các nỗ lực bôi bác bộ trưởng quốc phòng Philippines của Đại sứ quán Trung Quốc bằng cách gọi tuyên bố của ông ấy là 'không chuyên nghiệp'."

"Các vị nên nhớ các vị chỉ là khách. Mà đã là khách thì nên tôn trọng chúng tôi".

Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Delfin Lorenzana đưa ra tuyên bố hôm 4/4, nhắc lại chiến thắng năm 2016 của Philippines tại Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) ở The Hague, Hà Lan, với phán quyết bác bỏ yêu sách phi lý của Trung Quốc với phần lớn Biển Đông.

"Việc Đại sứ quán Trung Quốc tại Manila hoàn toàn coi thường luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS mà Trung Quốc tham gia thật là kinh khủng. Tuyên bố về đường chín đoạn của họ không có bất kỳ cơ sở thực tế hoặc pháp lý nào. Điều này, cùng với cái gọi là yêu sách lịch sử của họ, đã bị tòa trọng tài từ chối và bác bỏ thẳng thừng."

"Sự hiện diện liên tục của các lực lượng dân quân biển Trung Quốc trong khu vực cho thấy ý định của họ nhằm chiếm thêm các địa điểm ở Biển Tây Philippines. Họ đã làm điều này trước đây tại Bãi cạn Panatag, còn gọi là Bajo de Masinloc, và tại Bãi Panganiban (Vành Khăn), vi phạm trắng trợn chủ quyền và quyền chủ quyền của Philippines theo luật pháp quốc tế."

Nguồn hình ảnh, EPA

Chụp lại hình ảnh,

Philippines công bố hình ảnh tàu Trung Quốc neo tại một bãi đá ngầm ngày 7/3

Tuy nhiên, ông Triệu hôm nay lại nói rằng phán quyết của PCA "bất hợp pháp và không có hiệu lực". Đồng thời, tiếp tục luận điệu đó chỉ là những tàu đánh bắt cá dân sự thông thường, chỉ "đang trú tránh thời tiết xấu" tại ngư trường truyền thống của họ.

Ông Triệu Lập Kiên nói: "Chúng tôi kêu gọi phía Philippines nhìn nhận vấn đề một cách khách quan và hợp lý, ngừng cường điệu và gây ảnh hưởng tiêu cực đến tình hình Biển Đông".

Đánh giá về hành động của Trung Quốc, Carl Schuster, cựu giám đốc điều hành tại Trung tâm Tình báo chung thuộc Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương Mỹ nói với Bloomberg đây là "chiến thuật tuyệt vời" nếu không muốn nói là giả dối. Ông phân tích: "Chỉ những người đi biển chuyên nghiệp sẽ biết Trung Quốc đang dối trá.''

"Không ai để tàu 'trú ẩn' của họ đậu ở vùng bão vài tuần trước cơn bão. Nếu đó thực sự là tàu đánh bắt thương mại, việc thả neo ở một chỗ như vậy sẽ gây tổn thất hàng trăm, nếu không muốn nói là hàng ngàn đôla mỗi ngày".

Liên quan đến vấn đề này, nhiều người tại Việt Nam đã đặt câu hỏi đá Ba Đầu dù chỉ thuộc vùng EEZ của Philippines chứ không phải thuộc chủ quyền như Việt Nam nhưng Philippines đã lên tiếng sớm hơn cả Việt Nam và liên tục lên án Trung Quốc. Còn Việt Nam chỉ nhắc đến vụ việc đúng một lần vào ngày 25/3. Theo đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng khẳng định tàu cá Trung Quốc neo ở Đá Ba Đầu đã xâm phạm chủ quyền Việt Nam, vi phạm quy định của Công ước về hoạt động của tàu thuyền nước ngoài trong lãnh hải quốc gia ven biển và đi ngược lại Tuyên bố về ứng xử các bên trên Biển Đông (DOC).

Diễn biến sự việc

Hôm 7/3, người ta thấy có chừng 220 'tàu cá' đậu trong khu vực bên trong Đá Ba Đầu.

Đến ngày 21/03, sau khi phát hiện 220 tàu Trung Quốc tại đây, Bộ trưởng Quốc Phòng Philippines Delfin Lorenzana đã gửi thông điệp phản đối tới chính phủ Trung Quốc, yêu cầu Trung Quốc rút tàu đi.

Tới ngày 27/3, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines xác nhận hiện tại đã có 1 tàu hải quân và tàu của lực lượng tuần duyên đang theo dõi sát nhóm tàu Trung Quốc.

Sau đó, quân đội Philippines đưa phi cơ quân sự hạng nhẹ ra bay phía trên hàng trăm chiếc tàu Trung Quốc.

Trước những phản ứng quốc tế, Trung Quốc khẳng định đây là những chiếc tàu cá lánh nạn, trong khi Philippines mô tả đó chính là lực lượng dân quân biển (PAFMM) của Trung Quốc.

Cựu Thẩm phán Antonio Carpio hôm 24/3 viết trên Twitter rằng sự hiện diện của các tàu Trung Quốc là "màn dạo đầu" cho việc chiếm đóng bãi đá này.

Ông lưu ý động thái này gợi nhắc lại những gì xảy ra với Vành Khăn, nơi mà Trung Quốc nói chỉ để xây dựng nơi trú ẩn tạm thời cho ngư dân nhưng hiện đã trở thành căn cứ quân sự.

Tuyên bố được ông Triệu đưa ra trong bối cảnh hơn 200 tàu Trung Quốc tập kết tại bãi đá ngầm trong lãnh hải đảo Sinh Tồn Đông thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam từ hôm 7/3.

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại Biển Đông, nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ USS Theodore Roosevelt đã quay trở lại Biển Đông vào sáng 4/4. Phía Mỹ cho biết, đây lần thứ hai nhóm tác chiến đi vào khu vực này trong năm nay, kể từ khi Tổng thống Joe Biden nắm quyền.

Nguồn hình ảnh, BBC/Unclos

Chụp lại hình ảnh,

Đường chín đoạn hay tuyên bố chủ quyền dựa trên bản đồ hình lưỡi bò, chữ U đã được Trung Quốc đưa ra