Dân Myanmar chạy sang Ấn Độ để thoát bạo lực

Young Myanmar girl who fled to India with her mother.

Người dân Myanmar đã chạy khỏi đất nước trong bối cảnh bạo lực chống lại dân thường gia tăng sau cuộc đảo chính quân sự. Nhiều người sống gần biên giới đang tìm cách tị nạn ở Ấn Độ, Raghvendra Rao của BBC Hindi đưa tin.

Phải tới lần thứ ba, Makhai cuối cùng cũng đến được Ấn Độ. Bà đi theo một con đường mòn xuyên rừng để tới đây. Những người khác thì lần theo một cống ngầm thoát nước mưa nối các làng ở hai bên biên giới.

Không giống như hai lần trước, lần này lực lượng an ninh Ấn Độ không ngăn cản bà.

Bà Makhai, 42 tuổi, tên đã được thay đổi, đã trốn khỏi nhà ở Myanmar, tại huyện biên giới Tamu, vào đầu tháng này, cùng với các chị gái và con gái. Họ vượt biên giới để tới bang Manipur, miền đông bắc Ấn Độ. Đó là điều duy nhất họ có thể làm để tự cứu mình, Makhai nói.

"Tôi đã có cơ hội trốn thoát ngay bây giờ," bà nói. "Nếu tôi đợi lâu hơn, tôi có thể không còn cơ hội khác nữa."

Myanmar, còn được gọi là Miến Điện, đang trong vòng kiềm tỏa của bạo lực. Vào tháng Hai, quân đội nước này đã lật đổ chính phủ được bầu cử dân chủ và bắt giam nhà lãnh đạo Aung San Suu Kyi. Nhiều tuần kể từ đó, quân đội đã dập tắt các cuộc biểu tình phản đối cuộc đảo chính.

Các nhóm nhân quyền nói rằng quân đội đã giết chết hơn 600 người, trong đó có 43 trẻ em. Makhai nói rằng binh lính đã đột nhập vào các ngôi nhà, cưỡng hiếp và giết hại dân thường.

Chụp lại hình ảnh,

Biên giới Myanmar - Ấn Độ đóng cửa kể từ khi bắt đầu dịch virus corona

Các nhân chứng kể lại những câu chuyện về người bị giết trên đường phố và ngay cả trong nhà của họ - bao gồm cả một đứa trẻ sáu tuổi bị cho là bị bắn chết trong một cuộc đột kích tại nhà khi cô bé chạy đến chỗ cha mình.

Phát ngôn viên quân đội Brig Gen Zaw Min Tun nói trong một cuộc phỏng vấn gần đây rằng quân đội không bao giờ bắn một đứa trẻ trong nhà của các em - và nếu điều đó xảy ra, họ sẽ điều tra vụ việc.

Nhưng các báo cáo về những hành động tàn bạo như vậy của lực lượng an ninh được phổ biến rộng rãi và đã gây ra làn sóng phản đối kịch liệt trên toàn thế giới.

"Kể từ khi bạo lực bắt đầu, chúng tôi sợ hãi khi phải sống trong nhà của mình", Makhai nói. "Chúng tôi đã có rất nhiều đêm trốn trong rừng."

Chụp lại hình ảnh,

Người dân Myanmar đi theo các con đường đất xuyên rừng để sang bên kia biên giới

Chính quyền Manipur gần đây đã yêu cầu các quan chức ở các huyện biên giới "lịch sự quay lưng" với những người tị nạn từ Myanmar - và sau đó rút lại lệnh sau phản ứng dữ dội của công chúng. Trong lệnh thứ hai, chính quyền bang cho biết họ đang thực hiện "tất cả các bước nhân đạo", bao gồm điều trị những người tị nạn bị thương từ Myanmar.

Nhưng nhập cư trái phép là một vấn đề chính trị ở Ấn Độ, đặc biệt là hiện nay khi các cuộc bầu cử khu vực đang diễn ra ở Tây Bengal và Assam - hai bang mà lịch sử đã chứng kiến dòng người tị nạn khổng lồ.

Hai phụ nữ khác vượt biên sang Ấn Độ cùng với Makhai nói với BBC rằng họ sẽ chỉ cân nhắc trở về nhà nếu tình hình được cải thiện. Chồng của họ và những nam giới khác trong gia đình vẫn ở Myanmar.

"Nam giới có thể chiến đấu nếu cần. Đối với phụ nữ chúng tôi, rất khó để trốn thoát nếu quân đội bất ngờ ập đến", Winyi, người cũng đã được thay đổi tên, nói. Bà bỏ trốn khỏi Tamu cùng với đứa con gái chưa thành niên của mình.

Cho đến khi họ cảm thấy an toàn để trở về nhà, họ đang dựa vào những người hàng xóm ở quận Moreh của Manipur. Nằm dọc theo biên giới của Ấn Độ với Myanmar, Moreh bỗng trở nên bận rộn khi tất cả các tuyến đường chính thức giữa hai nước đều bị phong tỏa.

Chụp lại hình ảnh,

Phụ nữ từ Tamu sang Moreh hàng ngày để bán sữa

Trong nhiều năm qua, Ấn Độ và Myanmar đã duy trì Chế độ tự do đi lại cho phép người dân địa phương hai nước có thể sang nước của nhau trong khoảng 16km và ở lại đó cho tối đa là 14 ngày. Thỏa thuận đã bị đình chỉ vào tháng 3/2020 để ngăn chặn sự lây lan của virus corona. Người dân cả hai bên hy vọng biên giới sẽ mở lại trong năm nay, nhưng cuộc đảo chính hồi tháng Hai đã làm tiêu tan hy vọng của họ.

Điều đó đã không ngăn cản nhiều công dân Myanmar mạo hiểm vượt biên giới trái phép qua Ấn Độ.

Chụp lại hình ảnh,

Một 'cây cầu tình bạn', hiện đã bị đóng cửa, từng cho phép người dân hai nước qua lại dễ dàng

Một thương nhân đến Moreh hàng ngày để cung cấp sữa cho khoảng 20 hộ gia đình cho biết: "Thật khó để đến Ấn Độ. Thông thường, lực lượng an ninh Ấn Độ sẽ ngăn chặn chúng tôi nhưng chúng tôi vẫn lẻn vào được. Ở nhà mọi thứ đều đóng cửa - chỉ có súng nổ và bom."

Các cuộc biểu tình chống đảo chính ở Myanmar đã khiến một số lượng lớn binh lính thuộc lực lượng vũ trang phải di chuyển đến các khu vực khác, khiến biên giới ít được bảo vệ hơn. Quân đội Ấn Độ không được triển khai nhiều dọc theo biên giới này, khiến những người qua lại đây hàng ngày dễ thở hơn.

Sau khi bán hàng xong, những công dân Myanmar này vội vã quay trở lại biên giới nước mình qua các đường mòn và len lỏi giữa các bụi rậm. Một số người tin rằng lực lượng an ninh hai bên nhắm mắt làm ngơ trước phong trào này.

Khoảng 100km từ Moreh, thủ phủ của Manipur, Imphal, hai công dân trẻ Myanmar đang hồi phục tại một bệnh viện của chính phủ nói rằng họ bị bắn khi những người biểu tình và lực lượng vũ trang đụng độ vào đêm 25/3.

"Lính Myanmar cố gắng cướp một cửa hàng đồ trang sức ở Tamu. Khi cư dân địa phương phản đối, họ đã nổ súng. Tôi bị bắn", một trong những người đàn ông bị thương cho biết.

Chụp lại video,

Myanmar: Sư sãi chia rẽ quan điểm về đàn áp bạo lực

"Trước kia, cảnh sát từng đến để đối phó với các cuộc biểu tình, nhưng kiểu bạo lực này là chưa từng có", người khác nói. "Tình hình bắt đầu xấu đi khi quân đội bắt đầu xả súng vào người dân."

Những người đàn ông được đưa từ bệnh viện ở Tamu đến Moreh vào đêm xảy ra vụ đụng độ. Nhưng không giống như những người phụ nữ trốn khỏi nhà ở Myanmar, họ muốn trở về với gia đình càng sớm càng tốt.

Các thành viên của Tổ chức Học sinh Kuki địa phương thay phiên nhau chăm sóc hai người đàn ông này và mang đồ ăn tự nấu cho họ. Ông Janggoulen Khongsai, phó chủ tịch của tổ chức cho biết: "Vì trung tâm y tế ở Moreh không được trang bị đủ để xử lý vết thương của họ, nên họ đã được đưa đến Imphal."

Người Kukis là một bộ tộc sống ở các vùng biên giới của Ấn Độ, Bangladesh và Myanmar, góp phần giúp cho mối quan hệ xuyên biên giới giữa người dân hai nước trở nên thân thiết. Điều này giải thích tại sao người dân Moreh có thiện cảm với những người tị nạn mặc dù các quan chức ra lệnh quay lưng với họ.

"Chúng tôi sẽ tiếp đón họ vì lý do nhân đạo", Philip Khongsai thuộc Câu lạc bộ Thanh niên Moreh, nơi các thành viên cung cấp thức ăn và nước uống cho những người mắc kẹt ở biên giới trước khi có thể quay lại nước mình, cho biết. "Hãy để chính phủ làm công việc của mình, chúng tôi sẽ làm việc của chúng tôi."

Dòng người tị nạn từ Myanmar dự kiến sẽ tăng lên. Và nhiều người ở Moreh cảm thấy rằng Ấn Độ cần đứng lên và làm nhiều hơn nữa để giúp đỡ những người ở phía bên kia trong thời điểm khó khăn này.

Đối với những người chạy trốn khỏi Myanmar, mỗi ngày đều mang theo nỗi sợ hãi rằng họ có thể bị đuổi về nước.

Sơ lược về Myanmar

Myanmar, còn được gọi là Miến Điện, độc lập khỏi Anh quốc vào năm 1948. Trong phần lớn lịch sử hiện đại của Myanmar, nước này nằm dưới sự cai trị của quân đội

Các hạn chế bắt đầu được nới lỏng từ năm 2010, dẫn đến bầu cử tự do vào năm 2015 và việc thành lập chính phủ do nhà lãnh đạo đối lập kỳ cựu Aung San Suu Kyi khởi xướng vào một năm sau đó

Năm 2017, quân lính thuộc nhóm dân tộc Rohingya tấn công các đồn cảnh sát, và quân đội Myanmar cùng các nhóm phật tử địa phương đã đáp trả bằng một cuộc đàn áp chết người, được cho là giết chết hàng nghìn người Rohingya. Hơn nửa triệu người Rohingya chạy trốn qua biên giới sang Bangladesh, và Liên Hiệp Quốc sau đó gọi đây là "ví dụ kinh điển về thanh lọc sắc tộc