Tàu thăm dò của Mỹ đang tìm kiếm sự sống trên sao Hỏa

  • Jonathan Amos
  • Phóng viên Khoa học
Nasa’s Perseverance Mars rover looks back toward its tracks on July 1

Nguồn hình ảnh, NASA/JPL-Caltech

Chụp lại hình ảnh,

Tàu thăm dò Perseverance là một robot tự lái

Tàu thăm dò Perseverance của cơ quan vũ trụ Hoa Kỳ đã sẵn sàng để lấy mẫu đá sao Hỏa đầu tiên.

Phần lõi, có kích thước bằng ngón tay, sẽ được bọc trong một ống kín để đưa về Trái đất nghiên cứu.

Các nhà khoa học cho biết cơ hội tốt nhất của họ để xác định liệu sao Hỏa từng có sự sống hay không là nghiên cứu vật liệu bề mặt của hành tinh này trong các phòng thí nghiệm tinh vi ở Trái đất.

Tàu thăm dò Perseverance đáp xuống Hành tinh Đỏ vào tháng Hai, trong một miệng núi lửa có chiều rộng 45km, có tên Jezero.

Các hình ảnh vệ tinh cho thấy vùng trũng này từng là một hồ nước, được tạo ra từ một con sông từ vùng đồng bằng chảy về.

Do đó, nó được coi là một ứng cử viên sáng giá cho việc bảo tồn các vi sinh vật cổ đại - nếu chúng từng tồn tại.

Tàu thăm dò đã đi khoảng 1km về phía nam từ nơi nó đáp xuống một cách ấn tượng vào 5 tháng trước.

Hiện nó đã dừng lại ở một địa điểm được gọi là "Paver Stone" hay "Vết nứt gãy".

Nguồn hình ảnh, NASA/JPL-Caltech/MSSS

Chụp lại hình ảnh,

Một lớp bụi bao phủ làm việc xác định các tảng đá trở nên phức tạp hơn

Đây là tập hợp những tảng đá có màu nhạt mà các nhà nghiên cứu tin rằng tượng trưng cho nền, hoặc tầng, của Jezero.

Các nhà khoa học muốn xác định xem liệu những Paver Stones này có nguồn gốc từ trầm tích hay núi lửa. Nhà khoa học trưởng Ken Farley cho biết: Bắt nguồn từ đâu cũng rất thú vị, nhưng chất lượng đặc biệt của đá núi lửa là chúng có thể được xác định niên đại với độ chính xác rất cao trong phòng thí nghiệm,

Nguồn hình ảnh, NASA/JPL-Caltech

Chụp lại hình ảnh,

Mẫu khoan đầu tiên sẽ được lấy từ những tảng đá có màu nhạt này

Ông nói với các phóng viên: "Điều đó thực sự sẽ giúp xác định thời gian của nhiều thứ mà chúng ta đang quan sát trên sao Hỏa."

Tàu thăm dò Perseverance trước tiên sẽ mài mòn một phần bề mặt đã chọn của Paver Stones, để loại bỏ bụi sao Hỏa, sau đó sẽ xem xét bề mặt này bằng các công cụ đặc biệt.

Các thiết bị này được gắn ở cuối cánh tay robot của tàu thăm dò. Chúng có khả năng xác định thành phần hóa học, khoáng vật học và kết cấu bên trong một tảng đá.

Cuối cùng, vào đầu tháng 8, robot sẽ cố định một lõi đã khoan.

Nguồn hình ảnh, NASA/JPL-Caltech/LANL/CNES/CNRS

Chụp lại hình ảnh,

Chế độ xem bằng kính thiên văn: Mỏm đá Artuby cách vị trí hiện tại của tàu thăm dò khoảng 600m

Tàu thăm dò sẽ thu thập khoảng 40 ống nhỏ các mẫu này. Các dự án sau đó của Nasa và Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA) sẽ đến sao Hỏa để thu thập các ống mẫu này và mang chúng về Trái đất.

Giáo sư Farley cho biết ông dự kiến sẽ có bốn mẫu được thu thập trong khu vực miệng núi lửa hiện đang được điều tra. Trong đó bao gồm mẫu từ một mỏm đá được gọi là Artuby. Mỏm đá này cách vị trí hiện tại của tàu thăm dò khoảng 600m và có vẻ như chứa một số trầm tích phân lớp rất mịn, có khả năng được bồi tụ bởi hệ thống sông hồ từng chảy qua Jezero.

Nhà nghiên cứu của Viện Công nghệ California cho biết: "Đây chính xác là loại đá mà chúng tôi quan tâm nhất để điều tra nhằm tìm kiếm các dấu hiệu sinh học tiềm năng trong hồ sơ đá cổ đại này".

Nasa rất vui lòng với cách thức mà tàu thăm dò Perseverance đang thực hiện.

Một thành công đặc biệt của tàu thăm dò này được đánh giá là phương thức lái xe, hiện đã đạt được mức độ tự chủ cao.

Trong khi các tàu thăm dò trước đây cần rất nhiều chỉ đạo từ người điều khiển ở Trái đất hoặc chỉ có thể tự điều hướng một cách chậm chạp, thì Perseverance có thể định hình địa hình phía trước với tốc độ nhanh và vạch ra một tuyến đường với tính hiệu quả cao. Tàu thăm dò Perseverance có thể thực hiện các thao tác này đối với các cung đường từ 100m trở lên, tránh các chướng ngại vật khó khăn, chẳng hạn như các tảng đá lớn hoặc khe nứt trên đường đi.

Tàu thám hiểm Perseverance cũng được hỗ trợ bởi hệ thống trinh sát từ trực thăng mini mà tàu này mang đến sao Hỏa.

Được gọi là Ingenuity, trực thăng nhỏ này bay trước tàu thám hiểm Perseverance để khảo sát địa hình.