Nga vẫn tranh cãi về thời Cộng sản

Người từ đảng đối lập dân chủ Nga,Yabloko,
Image caption Đảng đối lập dân chủ Nga,Yabloko, muốn chấm dứt với quá khứ cộng sản

Tranh cãi về lịch sử Liên Xô thêm phần căng thẳng tại Nga sau khi đảng Yabloko đề nghị ra luật trừng phạt những ai phủ nhận các tội ác thời Xô Viết.

Đây là phản ứng mới nhất trước việc một Bộ trưởng trong chính phủ ở Kremlin đề nghị xử những người dám 'bác bỏ vai trò của Liên Xô trong cuộc chiến tranh Vệ quốc' chống phát-xít.

Mọi việc xảy ra sau khi đài truyền hình NTV hôm 23/02/09 chiếu phim của đạo diễn Aleksei Pivovarov về một trận đánh của Hồng quân thời Thế chiến 2 do Nguyên soái Gregory Zhukov chỉ huy.

Trong phim, các cấp chỉ huy quân đội Liên Xô đã nướng quân không tiếc tay, coi rẻ mạng sống, và hành hạ binh sĩ không cần thiết.

Những người luyến tiếc quá khứ Liên Xô cho rằng bộ phim nói sai lịch sử và có ý kiến đòi 'giết đạo diễn'.

Điện Kremlin sau giai đoạn tìm cách sửa lại lịch sử khi phong trào cải tổ lên cao thời Yeltsin, nay quay lại tìm cách đề cao vai trò cường quốc của Liên Xô.

Di sản của quá khứ

Ngược lại, phe dân chủ như đảng đối lập Yabloko thì nói cần nhấn mạnh đến những tội ác do lực lượng Bolshevik gây ra cũng như các tội thời Stalin.

Đảng Jabloko phát hành một tài liệu nói cần phải vượt qua di sản thời Bolshevik và Stalin để có một nước Nga hiện đại của thế kỷ 21.

Image caption Nhiều người tại Nga vẫn ủng hộ quá khứ Cộng sản

Trái lại, phe thân Kremlin và Cộng sản cũ thì muốn nhắc lại phần lịch sử huy hoàng của Liên Xô và đòi trừng phạt những ai bác bỏ điều đó.

Hồi năm 2008, một cuộc điều tra dư luận của truyền hình Rossiya ghi nhận Stalin (1878 - 1953) được coi là nhân vật vĩ đại thứ ba trong lịch sử Nga từ xưa tới nay.

Đứng trên ông là Alexander Nevsky, vị tướng đánh bại cuộc xâm lăng từ châu Âu hồi thế kỷ 13 và Thủ tướng Pyotr Stolypin thời kỳ cải cách 1906-1911.

Trưởng công tố Nga, Yuri Chaika ủng hộ quan điểm của Bộ trưởng Sergei Shoigu thuộc đảng Nước Nga Thống Nhất cho rằng ai phủ nhận cuộc chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại sẽ phải bị xử phạt hình sự.

Ý kiến của họ có vẻ như khiến một số sử gia lo ngại vì cho rằng nếu hình sự hóa việc tìm hiểu và nêu các ý kiến mới về lịch sử phức tạp của thời Liên Xô có thể ngăn cản giới nghiên cứu làm việc.

Về phía mình, đảng Yabloko cho rằng chính vì di sản của thời Stalin chưa vượt qua được nên tại Nga ngày nay, 'quyền lực lớn nhất vẫn nằm trong tay bộ máy công an, tư pháp, và an ninh mật'.

Họ cũng cho rằng 'nỗi sợ hiện được cơ quan nhà nước dùng để khủng bố tinh thần như một biện pháp thường ngày, chứ không phải là chuyện lịch sử.'