Quyền lợi đôi bên khiến Nga Mỹ gần lại

Image caption Ngoại trưởng Nga nở nụ cười với người tương nhiệm phía Mỹ

Chỉ cách đây một tháng, mối quan hệ giữa Nga và Hoa Kỳ ở mức lạnh nhạt nhất kể từ khi Liên Xô sụp đổ.

Kremlin trách Washington về mọi thứ, từ các cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới cho tới cuộc chiến ở Gruzia, thậm chí cả vụ khủng hoảng khí đốt ở Ukraina.

Lần cuối gặp mặt cấp ngoại trưởng là lúc bà Condoleezza Rice đến Moscow khi còn là ngoại trưởng.

Bà và ngoại trưởng Sergei Lavrov không thể nhìn nổi mặt nhau thì làm sao nở được nụ cười.

Và vào thứ sáu 06/03/2009, vẫn là ông Lavrov đó nhưng cười đùa với người kế nhiệm bà Rice là ngoại trưởng Hillary Clinton.

Vậy phải chăng Nga đã cùng với phần còn lại của thế giới cảm tình với Tổng thống Obama? Không có chuyện đó đâu.

Những thay đổi đột biến trong mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Nga đang được chủ động định hướng không phải do Moscow mà từ Washington.

Bởi vì đây không phải là việc Tổng thống Obama đã tha thứ cho Nga về việc đổ quân vào Gruzia, hay bất cứ điều gì khác mà đơn giản đây là quyết định rất thực dụng.

Một trong những người Mỹ quan sát chính trị Nga-Mỹ nói rằng: "Tổng thống Obama đang quá bận rộn và rất nhiều vấn đề không thể giải quyết một cách dễ dàng. Do đó, ông cần giải quyết một số việc có thể giải quyết được".

Và một trong những việc như vậy chính là quan hệ với Nga.

Tuyến hậu cần chủ đạo

Nhưng có lẽ lý do lớn hơn là việc Hoa Kỳ cần sự giúp đỡ của Nga.

Ông Obama đang nhức đầu vì ba chiến tuyến Iraq, Afghanistan và Iran. Và Nga có thể giúp ít nhất hai chuyện Afghanistan và Iran.

Xét về Afghanistan, Tổng thống Obama chuẩn bị điều 17000 lính trong những tháng tới.

Tất cả số lính này đều cần phải có chỗ ăn ở, có nguồn nước và đạn dược. Đòi hỏi một hoạt động cần hậu cần rất lớn.

Image caption Tuyến cung cấp chính đi qua Pakistan bị dân quân tấn công nhiều

Tuyến đường cung cấp chính đi qua Pakistan và vượt Đèo Khyber. Trong vài tháng qua các tuyến này bị dân quân Pakistan tấn công nhiều.

Mỹ cần một tuyến khác thay thế. Và nay họ có sự lựa chọn mới.

Cuối tuần qua một tàu hỏa chở đồ cung ứng cho quân đội Mỹ rời cảng Riga ở Latvia băng qua Nga, và vào Thứ ba vượt qua Kazakhstan để tới biên giới Afghanistan.

Đó là chỉ dấu rõ ràng về sự cải thiện trong mối quan hệ Nga-Mỹ.

Trong vài tháng tới hàng trăm tàu chở nguồn cung cấp cho quân Mỹ sẽ tới biên giới Afghanistan sẽ theo tuyến này. Người ta có thể hỏi Nga có lợi gì trong việc này?

Sân sau của Nga

Nga không muốn Mỹ và các đồng minh Nato thất bại ở Afghanistan. Do đó Nga giúp Hoa Kỳ là vì lợi ích của chính người Nga. Kremlin cũng có các ưu tiên khác nữa.

Trước hết, Nga muốn Hoa Kỳ bỏ chương trình phòng thủ tên lửa Trung Âu.

Với chính quyền của Tổng thống Obama, Moscow bây giờ đã thực sự hy vọng rằng đây là mục tiêu có thể đạt được.

Để đổi lại, Nga sẽ làm những gì có thể để gây áp lực Iran ngưng chương trình hỏa tiễn tầm xa, mặc dù nhiều người tại Moscow nghi ngờ rằng Tehran sẽ lắng nghe.

Nga cũng bớt đi tâm trạng muốn tham chiến so với một năm trước khi họ đổ quân vào Gruzia.

Image caption Thủ tướng Putin bớt thái độ hiếu chiến so với thời đổ quân vào Gruzia

Khủng hoảng kinh tế trên thế giới đang ảnh hưởng lớn tới Nga.

Doanh thu dầu sụt giảm, thị trường chứng khoán mất điểm 80%. Đồng rúp mất giá 30%, và tỷ lệ thất nghiệp sát ngưỡng 10%.

Hiện vẫn còn một vấn đề quan trọng mà Moscow và Washington vẫn còn nhiều bất đồng.

Tại Nga vấn đề này được gọi là "Khu vực hậu Soviet". Đó là Ukraina, vùng Caucasus, và các nước Trung Á.

Kremlin muốn Washington thừa nhận rằng khu vực này là sân sau của Nga.

Một nhà phân tích tại Nga nói: "Hoa Kỳ cần phải hiểu rằng họ là khách trong các khu vực này và người Nga là chủ nhà".

Nhưng trong vài ngày tới điều thú vị là đón xem truyền thông Nga, vốn bị kiểm soát chặt chẽ, giải thích cho công chúng Nga lý do tại sao Hoa Kỳ lại không bị đổ lỗi cho nhiều việc làm sai trái trên thế giới.

Tin liên quan