Tàu TQ bị cáo buộc gây hấn

Tàu Impeccable (ảnh của hải quân Mỹ)
Image caption Tàu Impeccable đang làm nhiệm vụ bình thường khi bị 'gây hấn'

Chính phủ Hoa Kỳ nói năm tàu Trung Quốc đã tiến tới quá gần một tàu thăm dò đại dương không có trang bị vũ khí của Mỹ đang hoạt động tại khu vực biển Đông.

Trong khi đó, Trung Quốc tuyên bố tàu thăm dò của Mỹ hoạt động bất hợp pháp tại vùng biển của Trung Quốc.

Các quan chức Mỹ nhận xét sự việc hôm Chủ nhật diễn ra trong bối cảnh các tàu Trung Quốc ngày càng tỏ ra hung hăng.

Phát ngôn nhân của Lầu Năm góc nói hành động của Trung Quốc đã vi phạm luật lệ quốc tế về sử dụng lãnh hải.

Mỹ cũng cho hay đã chính thức gửi phản đối tới tùy viên quân sự Trung Quốc tại bộ Quốc phòng Hoa Kỳ.

Vụ việc xảy ra khi tàu thăm dò đại dương USNS Impeccable của Hoa Kỳ đang hoạt động thường lệ tại lãnh hải quốc tế cách đảo Hải Nam 75 dặm (120km) về phía Nam.

Lầu Năm góc viết trong một thông cáo rằng tàu của Trung Quốc đã vây quanh tàu Impeccable "một cách hung hăng trong nỗ lực rõ ràng là gây hấn tàu Hoa Kỳ".

Phản ứng trước cáo buộc này, người phát ngôn bộ Ngoại giao Trung Quốc Mã Triều Húc nói tại cuộc họp báo hôm thứ Ba: "Cáo buộc của Hoa Kỳ hoàn toàn không đúng sự thật, lẫn lộn đúng sai và không thể chấp nhận được".

Ông Mã nói tàu USNS Impeccable, đã vi phạm luật lệ quốc tế và Trung Quốc khi vào biển Nam Hải mà "không được phép".

Tàu Impeccable có nhiệm vụ thăm dò các vật cản dưới sâu đối với tàu chiến Mỹ.

Việc các tàu hải quân của các nước gây hấn với nhau trong vùng biển quốc tế không phải là không hay xảy ra, nhưng việc Washington bày tỏ quan ngại trong vụ này một cách công khai như vậy cho thấy sự lo lắng của Mỹ.

Phun vòi rồng

Tàu Impeccable đã dùng vòi rồng phun lên một trong các tàu Trung Quốc để bắt tàu này rút lui.

Thế nhưng theo bộ Quốc phòng Mỹ, các thủy th̉ủ Trung Quốc đã cởi quần áo ngoài và tiến tới gần tàu Hoa Kỳ tới dưới 8m.

Lầu Năm góc nói trong các tàu của Trung Quốc có một tàu thăm dò tình báo, một tàu tuần dương của bộ Hải sản, một tàu tuần dương của Cục Hải dương học và hai tàu đánh cá nhỏ.

Khi tàu Impeccable phát tín hiệu xin mở đường để rút khỏi khu vực, hai tàu Trung Quốc đã ném gỗ xuống nước, khiến tàu Hoa Kỳ phải dừng khẩn cấp.

Image caption Mỹ nói tàu TQ đã tiến tới quá gần

Người phát ngôn cho quân đội Mỹ Stewart Upton nói: "Hành động thiếu tính chuyên nghiệp của tàu Trung Quốc đã vi phạm luật pháp quốc tế

về quyền và an toàn của các bên khác trong sử dụng vùng biển quốc tế".

"Chúng tôi trông đợi phía Trung Quốc hành động một cách có trách nhiệm và tránh các hành động khiêu khích có thể dấn tới sai sót hoặc va chạm trên biển."

Lầu Năm góc cũng đưa ra ba sự kiện liên quan tới hải quân Trung Quốc hồi tuần trước:

  • Hôm thứ Tư, một tàu tuần tra của bộ Hải sản Trung Quốc đã sử dụng đèn cao áp chiếu thẳng vào tàu thăm dò đại dương USNS Victorious của Mỹ tại Hoàng Hải và một hôm sau đó, máy bay thăm dò hải dương Y-12 của Trung Quốc cũng bay vòng quanh trên đầu Victorious.
  • Hôm thứ Năm, một tàu Trung Quốc đã lại gần tàu Impeccable mà không báo trước và lại gần tới khoảng 100m, sau khi máy bay Y-12 của Trung Quốc cũng quần đảo trên đầu.
  • Thứ Bảy, tàu thu thập tin tình báo của Trung Quốc đã khiêu khích tàu Impeccable qua vô tuyến điện, nói hoạt động của tàu này là bất hợp pháp và bắt Impeccable phải rút lui nếu không sẽ "phải chịu hậu quả".

Thử thách cho Obama?

Phóng viên BBC Kevin Connolly tại Washington nói điều đáng chú ý là việc hải quân Mỹ nói tàu Trung Quốc đã vượt qua ranh giới thông thường để đuổi và gây hấn với tàu Impeccable.

Phóng viên của chúng tôi nhận định có thể Trung Quốc đang muốn thử thái độ của tân chính phủ Mỹ, giống như đã từng làm ngay sau khi George W Bush lên nhậm chức năm 2001.

Khi đó Trung Quốc đã giữ các phi công một máy bay Hoa Kỳ vừa đụng chạm với chiến đấu cơ của Trung Quốc và phải hạ cánh xuống đảo Hải Nam trong 11 ngày, gây bất đồng nghiêm trọng giữa hai bên.

Tuy nhiên trong khi quan hệ Trung-Mỹ là vô cùng phức tạp, cạnh tranh về quân sự đang bị đẩy về đằng sau vì Mỹ đang cần Trung Quốc giúp trang trải nợ nần và cân bằng ngân sách.

Một số chuyên gia quốc phòng khu vực, như giáo sư Carlyle Thayer từ Học viện Quốc ph̀òng Australia cho vụ hôm Chủ nhật chỉ là một dạng 'gây hấn nhẹ.

Ông Thayer nói hiện còn chưa rõ liệu quyết định của phía Trung Quốc được đưa ra từ trung ương hay chỉ là của các chỉ huy hải quân đóng trên đảo Hải Nam.

"Vào thời điểm này tôi không nghĩ việc xảy ra là nhằm thử thách chính quyền Obama. Ngoại trưởng Clinton vừa đi thăm Bắc Kinh, Tổng thống Obama và người đồng nhiệm Trung Quốc cũng đang có kế hoạch gặp nhau vào tháng tới."

Giáo sư Thayer cho rằng tất cả các chỉ dấu nói trên cho thấy một sự nỗ lực trong kiến tạo quan hệ và "Có thể chính phủ Trung Quốc sẽ phải yêu cầu quân đội giải thích về hành động vừa rồi của mình".

Tin liên quan

Kết nối Internet liên quan

BBC không chịu trách nhiệm nội dung các trang bên ngoài