Bắc Kinh - Manila căng thẳng

Tổng thống Philippines Gloria Arroyo và Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào hồi tháng 8/2008
Image caption Liệu quan hệ hai bên có đang xấu đi?

Quan hệ Bắc Kinh - Manila đang trở nên căng thẳng sau một loạt các diễn biến mới đây tại khu vực biển Đông (Nam Hải).

Phía Trung Quốc vừa loan báo rằng chuyến thăm Philippines của ông Lý Kiến Quốc, phó chủ tịch và tổng thư ký Quốc hội Trung Quốc, dự định tiến hành trong tuần này sẽ bị hoãn 'vô thời hạn'.

Lý do được nêu là "vì các công việc cấp bách ở quốc nội".

Theo kế hoạch, đáng ra ông Lý sẽ hội kiến Tổng thống Gloria Arroyo vào hôm thứ Tư 18/3 này tại Dinh Tổng thống Malacanang.

Tuy phía Philippines nói rằng việc hoãn chuyến thăm này không có liên quan gì tới việc Manila gần đây thông qua điều luật về đường cơ bản, khẳng định chủ quyền tại biển Đông, giới quan sát cho rằng sự việc đang ngày càng diễn biến phức tạp.

Bà Arroyo đã ký điều luật gây tranh cãi hôm thứ Ba 10/3 sau nhiều tháng Quốc hội nước này bàn thảo.

Theo đạo luật này, Philippines có chủ quyền đối với hơn 7.100 đảo trong vùng biển cạnh Philippines, cùng hai quần đảo nói trên, vốn nằm xa hơn trong biển Đông (Nam Hải).

Ngay lập tức, Trung Quốc và Việt Nam lên tiếng phản đối.

Người phát ngôn bộ Ngoại giao TQ Mã Triều Húc tuyên bố rằng "các đảo Hoàng Nham và Nam Sa (tên Philippines là Kalayaan và bãi cạn Scarborough) luôn luôn là lãnh thổ của Trung Quốc".

"Trung Quốc có chủ quyền không thể chối cãi đối với các quần đảo này và bất cứ tuyên bố chủ quyền nào của nước khác cũng là bất hợp pháp và vô giá trị."

Việt Nam thì đề nghị Philippines "có thái độ kiềm chế, không tiến hành những hành động tương tự, tránh làm ảnh hưởng tới hòa bình, ổn định trong khu vực và quan hệ tốt đẹp giữa Việt Nam và Philippines".

Đầu tuần này, Bắc Kinh đã gửi tàu tuần tra ngư nghiệp lớn và hiện đại nhất tới khu vực Trường Sa để "hỗ trợ tàu đánh cá". Động thái được cho là cử chỉ phô trương sức mạnh, cảnh báo các quốc gia nhỏ hơn cùng tuyên bố chủ quyền trong khu vực giàu tài nguyên này.

Chuyện bình thường

Phát ngôn viên cho bà Arroyo giải thích điều luật mà bà tổng thống vừa ký không nhằm mục đích tranh chấp chủ quyền mà chỉ là để xác định đường cơ sở cho thềm lục địa mở rộng của Philippines.

Manila cũng cho rằng phản ứng của Trung Quốc và Việt Nam là chuyện bình thường.

Người phát ngôn Cerge Remonde nói: "Phản ứng của Trung Quốc và Việt Nam đã được chúng tôi trông đợi".

"Nếu họ có hành đ̣ông tương tự, chúng tôi cũng sẽ phản ứng. Không nên lo ngại vì điều luật mới hoàn toàn tuân thủ Quy tắc Ứng xử ở biển Đông."

Ông Remonde cũng nói điều luật này không có ảnh hưởng tới quan hệ ngoại giao với Bắc Kinh và Hà Nội, và bà tổng thống chỉ thi hành phận sự của mình.

"Liên Hiệp Quốc là trọng tài cao nhất trong chủ đề này."

Philippines cũng như các nước thành viên Công ước LHQ về Luật biển (UNCLOS) khác, trong có Trung Quốc và Việt Nam, phải nộp hồ sơ về thềm lục địa mở rộng cho tổ chức này trước 13/5/2009.

Tin liên quan