Trung Hoa cộng sản tìm lại đạo Khổng

Tượng Khổng Tử

"Đào hai huyệt mộ trước khi bước chân vào con đường rửa hận."

"Đi chậm bao nhiêu không quan trọng bằng bước đi không dừng lại."

"Đi đâu cũng tốt nếu ra đi với cả tấm lòng."

Nếu bạn là người Trung Quốc thì có lẽ bạn đã nhận ra tác giả của những câu châm ngôn này ngay từ những từ đầu tiên. Còn nếu bạn không phải là người Trung Quốc thì có lẽ bạn sẽ nhận ra khi đọc hết từ cuối cùng.

Những câu châm ngôn này là một vài trong số những lời giảng của vị sư tổ của Trung Hoa, Đức Khổng Phu Tử (551- 479 BC) - vị học giả mà những lời dạy đang trở thành thời thượng tại đất nước Trung Quốc hôm nay.

Tuần trước người ta vừa được tin diễn viên Châu Nhuận Phát sẽ đóng vai Khổng Tử trong một bộ phim do nhà nước hỗ trợ để kỷ niệm lần thứ 60 Quốc khánh nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Một cuốn sách mới đây ghi những giáo huấn của Khổng Tử đã bán được hơn 10 triệu bản.

Nhiều thế kỷ qua, đạo Khổng đã đưa ra cơ sở đạo lý cho lối sống tại Trung Quốc. Khổng Tử và các đệ tử của ông đã vạch ra một cơ chế chính quyền và xã hội dựa trên sự quan niệm trung thứ và tôn ty trật tự.

Nhưng vào những năm đầu dưới chế độ cộng sản, đạo Khổng đã bị chỉ trích. Chủ tịch Mao Trạch Đông ra chỉ thị chỉ có một cơ chế niềm tin tại Trung Quốc: niềm tin do chính Mao đề ra.

Thời Cách mạng Văn hóa kéo dài một thập niên, Hồng Vệ binh đã xông vào nhà của những người theo đạo Khổng, phá bỏ mọi hình thức tôn giáo và văn hóa truyền thống.

Nhiều người đã bị giết vì niềm tin của họ.

Thế rồi tới cuối những năm 1970s, Đặng Tiểu Bình bắt đầu đưa chủ nghĩa tư bản vào Trung Quốc và niềm tin vững chắc vào chủ nghĩa Marx theo kiểu cùa Mao dần đổ vỡ.

Vài năm sau, Đảng Cộng sản Trung Quốc bắt đầu lo ngại về tình trạng có một khoảng trống niềm tin tại Trung Quốc.

Niềm tin bị áp đặt đối với cả nước, buộc dân tin vào chủ nghĩa cộng sản đã được thay thế bằng một niềm tin mới vào tiền bạc và cũng bằng các tín ngưỡng ngày càng gia tăng của một số phong trào tôn giáo khác.

Một trong những phong trào này là nhóm Pháp Luân Công, bị xem là một giáo phái nguy hiểm, đe dọa tới vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản

Đảng Cộng sản Trung Quốc cần có một lựa chọn khác - một niềm tin có thể giúp dẫn dắt công dân của họ trong cuộc sống tại đất nước vốn đang tìm cách thúc đẩy trong vòng vài năm những thay đổi đáng ra cần vài thế kỷ.

Cuối cùng thì họ đã chọn một điều mà bất cứ một đảng phái chính trị nào cũng sẽ làm khi đứng trước một cuộc khủng hoảng: trở về với những nguyên tắc căn bản.

Trong trường hợp này là trở về với Khổng giáo.

Sau khi nhậm chức năm 2003, Chủ tịch Hồ Cẩm Đào của Trung Quốc bắt đầu nói tới việc xây dựng một "xã hội hài hòa" (hay xã hội tiểu khang) - một sự lặp lại đạo Khổng một cách có chủ ý.

Các quan chức Đảng Cộng sản Trung Quốc luôn nhắc tới sự hài hòa bất cứ khi nào có thể nhắc tới được.

Với họ, điều cũng rất thuận tiện là dùng nguyên tắc hài hòa để chấm dứt mọi hình thức bất đồng chính kiến.

Tại Bắc Kinh, đền thờ Khổng Tử từ thế kỷ thứ 14 là một nơi chốn thu hút rất nhiều du khách Trung Quốc.

Sự hài hòa tại nơi chốn này rõ ràng cần đôi chút cảnh giác và một tấm biển cảnh báo rằng "những người say rượu hoặc có vấn đề về tâm lý không được phép vào".

Tôi cùng một đồng nghiệp đã hỏi một vài khách tới đây về những lời giảng của Khổng Tử mà họ yêu thích nhất.

"Tôi làm việc cho một công ty rất lớn," một phụ nữ cho chúng tôi biết. "Hàng ngày tôi phải làm việc cùng một nhóm các đồng nghiệp của tôi. Tôi thực thi một trong những lời dạy của Khổng Tử: Khi ba người đồng hành, một người phải là người thầy", chị nói.

"Khổng Tử nói người quân tử có thể yêu một phụ nữ đẹp nhưng không được có ham muốn nhục dục," một người đàn ông nói với chúng tôi. "Triết lý đó dạy tôi rất nhiều điều. Con trai tôi vẫn còn trẻ nhưng khi cháu lớn lên tôi sẽ dạy cháu điều đó và cho cháu thấy gốc rễ văn hóa của chúng tôi."

Các bạn có tin vào những lời dạy của Khổng Tử không? Bạn thích nhất lời giáo huấn nào trong triết lý của đạo Khổng?

Tin liên quan

Kết nối Internet liên quan

BBC không chịu trách nhiệm nội dung các trang bên ngoài