Trung Quốc sẽ nói gì tại G20?

Chủ tịch TQ Hồ Cẩm Đào
Image caption Hội nghị G20 sẽ mang lại vị thế mới cho Trung Quốc?

Trong khi lãnh đạo các nước tập trung tại hội nghị G20 ở London, sự chú ý đang đổ dồn về xem các nước đang phát triển như Trung Quốc có gì để nói.

Trung Quốc là quốc gia lớn nhất trong các nền kinh tế lớn đang lên, gọi tắt là BRIC, bao gồm cả Brazil, Nga và Ấn Độ. Người Hoa diễn giải cụm từ tắt này là 'bốn viên gạch vàng' (brick tiếng Anh cũng có nghĩa là viên gạch), gần giống như cách diễn giải của cha đẻ cụm từ này, ông Jim O'Neil của ngân hàng Goldman Sachs, khi ông nói về nền tảng của kinh tế thế giới hiện đại.

Cho dù BRIC không phải là một tổ chức chính trị, tổng GDP của bốn nước này chiếm tới hơn 15% GDP toàn cầu. Các nước BRIC cũng tăng trưởng thuộc loại nhanh nhất thế giới.

Lãnh đạo Trung Quốc đã cam kết giữ tốc độ tăng trưởng kinh tế vào khoảng 8% trong 'năm khó khăn nhất này'. Quan hệ song phương giữa Trung Quốc và ba quốc gia còn lại cũng khá chặt chẽ trong lĩnh vực thương mại và chia sẻ ý tưởng.

Gần đây, Bắc Kinh đã thể hiện sức mạnh đôi chút qua việc đòi có thêm tiếng nói trong tiến trình cải cách và quản lý hệ thống tài chính thế giới. Hồi đầu tháng Ba, Nga đề xuất thiết lập một đồng tiền dự trữ mới thông qua các cơ quan tài chính quốc tế. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Trung Quốc Chu Tiểu Xuyên sau đó nói loại tiền dự trữ này (special drawing rights - SDR) có thể thay thế đồng đôla Mỹ trong vai trò dự trữ tiền tệ toàn cầu. Tổng thống Brazil Lula da Silva cũng tuyên bố đây là ý tưởng cần được tiếp tục thảo luận.

Cả Trung Quốc và Brazil đều cho rằng khủng hoảng kinh tế tài chính hiện thời bắt nguồn từ phương Tây. Các nước phương Tây và cãc tổ chức tài chính quốc tế do phương Tây thống lĩnh đã không thể ngăn chặn khủng hoảng để nó làm suy yếu kinh tế toàn cầu.

Thay đổi của Trung Quốc

Trong ba thập niên qua, Trung Quốc đã biến chuyển từ một quốc gia lạc hậu bị ảnh hưởng của các cuộc đấu tranh bên trong và bên ngoài, thành một đất nước nơi cải cách và mở cửa đã mang vào một trời thay đổi không chỉ trong tài sản quốc gia mà còn cả trong cách thức giới lãnh đạo và người dân tiếp cận thế giới bên ngoài.

Khủng hoảng hiện thời ảnh hưởng nặng tới Trung Quốc vì nước này quá phụ thuộc vào tăng trưởng xuất khẩu. Thế nhưng Trung Quốc vẫn ở vị thế mạnh vì lãnh đạo nước này vẫn trông đợi tỷ lệ tăng trưởng khoảng 8% năm 2009. Trung Quốc cũng vừa đưa ra gói khuyến khích kinh tế gần 600 tỷ đôla để bảo đảm rằng tình trạng suy giảm kinh tế không gây quá nhiều tổn hại tới thị trường công ăn việc làm.

Thêm vào đó, hai nghìn tỷ đôla dự trữ hối đoái của Trung Quốc khiến nước này trở thành địa chỉ mà các nước khác và các tổ chức đến cầu viện. Khoảng một nửa kho dự trữ này đã được đầu tư vào trái phiếu của Hoa Kỳ và các sở hữu liên quan.

Tại hội nghị G20 lần này ở London, Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào và các nguyên thủ khác sẽ bàn về hợp tác trong các chính sách kinh tế vĩ mô , đồng thời gửi thông điệp về đồng thuận và bồi đắp niềm tin vào sự hồi phục kinh tế toàn cầu.

Nhưng Bắc Kinh đang nhắm tới việc mở rộng ảnh hưởng cho bản thân và cho các nước đang phát triển khác.

Trung Quốc đã đánh tiếng rằng nước này sẵn sàng đóng góp vào quỹ giúp các nước đang phát triển, song song với thúc đẩy tiến bộ thực sự trong cải cách hệ thống tài chính thế giới. Điều đó có nghĩa tăng cả tiếng nói của Trung Quốc tại Quỹ Tiền tệ Quốc tế.

Cùng lúc, Trung Quốc cũng hứa sẽ sử dụng sức mua của mình để giúp các nền kinh tế yếu kém khác, gửi các phái đoàn thương mại sang châu Âu, sang Hoa Kỳ, và khi cần sẽ trao đổi ngoại tệ với các nước đang phát triển nhằm giữ mức tăng trưởng ngoại thương.

Tình trạng thị trường thu hẹp hiện nay đã buộc Trung Quốc phải kích cầu nội địa và bình quân lại nền kinh tế vốn được dự báo sẽ vượt mặt Nhật Bản trong vài năm tới.

Kinh tế Trung Quốc ngày càng mở rộng quan hệ với kinh tế các nước khác và đoàn Trung Quốc lần này chắc chắn sẽ đòi hỏi tăng cam kết chống chủ nghĩa bảo hộ. Sụt giảm xuất khẩu dẫn tới 25 triệu lao động nhập cư bị mất việc. Chính quyền đang lo ngại về bất ổn xã hội, ngay cả khi họ tìm cách hạ nhiệt kinh tế, hay khai thác triển vọng hồi phục nhanh.

G20 thoạt tiên có mục tiêu là giải quyết bất đồng giữa các nước phát triển và các nước đang phát triển. Sáu năm sau khi thành lập, nay mục tiêu này chuyển thành giải quyết khủng hoảng kinh tế toàn cầu.

Trung Quốc đã chỉ dấu sẽ tiếp tục tham gia giải quyết các vấn đề toàn cầu và sẽ nỗ lực hồi phục nhanh nhất. Điều này sẽ cho phép Bắc Kinh giành vị thế mới trên trường quốc tế.

Tin liên quan

Kết nối Internet liên quan

BBC không chịu trách nhiệm nội dung các trang bên ngoài