Lavrov phê 'logic Chiến Trạnh Lạnh' của Nato

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov
Image caption Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cũng từng làm đại sứ Nga tại Liên hiệp quốc

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cáo buộc các nước Nato quay trở lại "logic đối đầu của thời Chiến Tranh Lạnh".

Trong một cuộc phỏng vấn với ban Tiếng Nga của đài BBC, ông Lavrov nói gốc rễ của sự thù địch về ngoại giao có lý do từ "quan điểm đơn phương" của khối đối với cuộc chiến giữa Nga và Gruzia tháng 8 năm ngoái.

Ông nói các nước Nato chối bỏ không chịu "thảo luận về những nguyên nhân của cuộc xung đột" liên quan đến vùng ly khai khỏi Gruzia là Nam Ossetia.

Ông nói:

"Sự lạnh đi trong quan hệ với Nato làm lộ ra những vấn đề rõ rệt trong cuộc đối thoại của chúng ta,"

"Chúng tôi không hiểu xu hướng này, xu hướng vốn đang làm giảm sức mạnh của các quy tắc luật quốc tế và vai trò của Hội đồng Bảo an LHQ." Nhưng ông cũng nhấn mạnh rằng Nato không bị Nga coi là mối nguy hiểm.

Trái lại, ông nói đây là "một phần của cơ chế an ninh đang hiện hữu của châu Âu", và "một tổ chức Nga muốn cùng hợp tác".

Tranh cãi cấp bách

Trong kế hoạch khai trương trang web mới (bbcrussian.com), Ban Tiếng Nga của BBC đã phỏng vấn các ngoại trưởng Nga và Anh về quan hệ hai bên.

Ông Lavrov và người tương nhiệm Anh, David Miliband đã đồng ý rằng Nga đóng vai trò đặc biệt trên thế giới.

Cả hai đều nhắc đến "diện tích địa lý lớn, nguồn lợi thiên nhiên và các quyền lợi toàn cầu" của Nga.

Ông Lavrov nói đó là lý do vì sao "Nga đã có thể tạo dựng quan hệ mang tính đối tác với nhiều nước trên thế giới như vậy".

Ông bác bỏ ý rằng Nga đã trở nên hiếm bạn bè quốc tế và ít nhiều bị cô lập.

Bộ trưởng Nga nêu ví dụ hội nghị Thượng đỉnh G20 ở London mà theo ông "đã đem lại các biện pháp thực tiễn để tái thúc đẩy kinh tế toàn cầu, điều khó mà hình dung được hai năm trước". Quan hệ thương mại Nga-Anh đang khởi sắc dù có các khác biệt chính trị đáng kể và đôi lúc có cả tranh cãi cấp bách.

Còn ông Miliband thì nói Nga và Anh cần phải tập trung vào những chỗ nào "hai bên cùng làm việc được với nhau".

Ông nêu ra thương mại, quan hệ trực tiếp giữa nhân dân hai nước, việc hợp tác ṭại Trung Đông và Afghanistan, và gần đây nhất là các biện pháp cùng nhắm vào vấn đề thay đổi khí hậu.

Ông Miliband cũng nhấn mạnh rằng "quan hệ thắm đượm riêng" giữa Tổng thống Dmitry Medvedev và Thủ tướng Gordon Brown sẽ giúp cho việc giải quyết các khác biệt giữa London và Moscow.

'Ảnh hưởng đặc biệt'

Các cuộc phỏng vấn cũng làm nổi lên những khác biệt giữa hai nước.

Đặc biệt quan điểm của Nga và Anh về vấn đề Gruzia và vùng ly khai khỏi nước này là Nam Ossetia vẫn còn rất khác nhau.

Ông Miliband nói Anh không đồng ý với việc Nga công nhận độc lập cho hai vùng ly khai và việc ông gọi là "cuộc xâm lăng Gruzia" tháng 8/08.

Nga hiện vẫn đang có hàng nghìn quân đồn trú tại Nam Ossetia dù cuộc xung đột đã chấm dứt nhiều tháng.

Ngoại trưởng Anh nói London không thể nào công nhận độc lập cho người Nam Ossetia và Abkhazia được vì họ "không thực hiện đúng thủ tục đúng đắn và kết quả họ có được là nhờ các chiến dịch vũ trang".

Cách tiếp cận của ông Lavrov rất khác.

Nhấn mạnh đến điều ông gọi là "hậu quả tai hại của việc cố bác bỏ quyền của Nga muốn bảo vệ các quyền lợi của mình", Ngoại trưởng Lavrov nhắc lại rằng các hoạt động của Nga hồi tháng 8/2008 là hợp lý và hợp lệ.

Ông cũng cho rằng cả Nam Ossetia và Abkhazia đã tách khỏi chủ quyền của Gruzia theo một luật đã cũ từ thời Liên Xô năm 1990, cho phép các nước cộng hòa và vùng lãnh thổ tiến tới chỗ có quyền độc lập.

Image caption Nga phản đối mong muốn gia nhập Nato của Ukraina

̀Theo ông Lavrov, quyết định của Nga công nhận chủ quyền cho Nam Ossetia và Abkhazia nhiều năm sau thời gian đó và sau các sự kiện tháng 8 năm ngoái, "không phải là hệ quả của tham vọng địa chính trị, mà là vì quyền lợi an ninh và sự sống còn của người dân ở hai nơi đó".

Ông Miliband thì nói Anh Quốc thừa nhận rằng Nga muốn "ổn định dọc đường biên giới của họ", nhưng nhấn mạnh rằng "không nước nào được có vùng ảnh hưởng đặc biệt".

Tổng thống Medvedev đã nhắc đến "vùng quyền lợi ưu tiên" (của Nga) tại các nước cộng hòa hậu Xô Viết.

Nói với BBC, ông Lavrov cho rằng cố gắng "quay ngược lại lịch sử thời cổ đại của châu Âu" là "phản tác dụng".

'Chiến tranh thông tin'

Cả hai bộ trưởng đều gợi ý về các định kiến Chiến tranh Lạnh trong chính sách của phía bên kia.

Ông Miliband nói cả Nga và Anh, hai dân tộc khác nhau với hai lịch sử phức tạp, đều đang cùng phải chấp nhận sự thực rằng họ đã mất vị thế đế quốc.

Nhưng ông Lavrov vạch hẳn ra chuyện truyền thông Phương Tây phê phán Nga, cáo buộc rằng báo chí đã "tự cho phép mình trở thành một thứ vũ khí trong cuộc chiến thông tin".

Ông Lavrov tin rằng một phần của truyền thông Phương Tây đã cố ý tìm cách làm xấu hình ảnh của Nga trên thế giới.

Một số học giả và cây viết Anh đã hỏi có phải hiện đang có một Chiến tranh Lạnh mới. Một số khác thì nói nó đã bắt đầu.

Nhưng chỉ nêu ra câu chuyện đó cũng khiến Ngoại trưởng Nga nổi giận.

Ông mô tả đây là "sản phẩm của sức ỳ trong tư duy một số nhà báo chạy theo tin giật gân, và của cả những chuyên gia có đầu óc định kiến".

Image caption Nga từ chối không cho dẫn độ ông Andrei Lugovoi theo yêu cầu của Công tố viện Anh

'Chính trị của đồng thuận'

Trong khi nhiều người đồng ý rằng bất đồng giữa London và Moscow mang tính chi tiết, hiện cũng có các khác biệt lớn hơn khi nói đến chủ đề an ninh châu Âu cần được đảm bảo ra sao.

Ví dụ Moscow coi việc Natao bành trướng là một cơn say men còn lại sau Chiến tranh Lạnh.

Alexander Litvinenko chết tại London năm 2006 sau khi bị đầu độc.

Anh Quốc cũng là một nước nhiệt thành ủng hộ tư cách thành viên Nato của các nước Trung và Đông Âu, đ̀ồng thời cũng hậu thuẫn cho việc mở cửa trong tương lai để cả Ukraina và Gruzia gia nhập khối.

Trong cuộc phỏng vấn, ông Miliband nói cánh cửa vẫn mở dù ông cảnh báo rằng đừng nước nào có coi việc vào Nato là chuyện đã nằm trong tầm tay.

Đường lối của ông Lavrov có vẻ như thận trọng hơn nhiều quan chức Nga vốn dùng tâm lý bài Nato khắp nơi để giành điểm về chính trị.

Ông Lavrov giải thích rằng tương lai của việc mở rộng sang phía Đông không thể tránh gây lo ngại ở Nga, nhưng cũng nói một Nato muốn "chú ý đúng mức" các quyền lợi quốc gia của Nga sẽ là yếu tố chủ chốt trong việc tăng cường "nền chính trị đồng thuận mới".

Án vẫn chưa giải quyết xong về vụ giết cựu nhân viên tình báo Nga Alexander Litvinenko vào tháng 11/2006 ở London là một trong những nguyên do gây căng thẳng giữa Anh và Nga.

Nga từ chối không cho dẫn độ Andrei Lugovoi, người mà Công tố viện Anh cho là nghi phạm trong vụ đầu độc ở Litvinenko.

Moscow nêu ra lý do hiến pháp của họ cấm không cho dẫn độ công dân của mình sang nước khác.

Tuy thế, trong cuộc phỏng vấn, ông Miliband nhấn mạnh rằng "công lý phải được thỏa mãn trong vụ tội phạm nghiêm trọng như thế này".

Khi hỏi về phản ứng từ phía Nga ra sao, ông nói thẳng ra là "không có sự hợp tác, không có một chuyển động nào hết".

Tin liên quan