Nga tìm thị trường dầu khí châu Á

Thủ tướng Nga Vladimir Putin
Image caption Thủ tướng Vladimir Putin gợi ý Nga sẵn sàng giải quyết tranh chấp đảo Nam Kuril với Nhật một khi có được một thị trường dầu khí mới

Trong chuyến thăm tuần này tới Nhật Bản, lãnh đạo Nga đề nghị Tokyo tăng cường các biện pháp xây dựng lòng tin nhằm giải quyết tranh chấp về lãnh thổ thông qua hợp tác kinh tế, nhất là về dầu khí.

Đây cũng là chỉ dấu cho hướng đi ngoại giao mới của Nga là sẵn sàng đàm phán về tranh chấp lãnh thổ nếu mở được thêm thị trường năng lượng với châu Á.

Di sản từ Thế Chiến

Thăm Nhật từ 11 đến 13/05 năm nay, Thủ tướng Liên Bang Nga Vladimir Putin tỏ ý muốn thảo luận với lãnh đạo Nhật về cuộc tranh chấp lãnh thổ ở vùng Viễn Đông.

Nhưng điểm Nga muốn trước hết là đa dạng hóa thị trường xuất khẩu dầu mỏ và khí đốt tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, xuất khẩu sang cả Nhật Bản lẫn Trung Quốc.

Phát biểu sau cuộc gặp mặt giữa các nhà lãnh đạo Nga và Nhật Bản diễn ra ngày 12/05 ông Putin gợi ý rằng hợp tác sẽ giúp hai bên giải quyết hàng loạt vấn đề to lớn, kể cả việc ký kết một hiệp ước hòa bình giữa Nga và Nhật.

Hai quốc gia Nga và Nhật Bản vẫn chưa ký hiệp ước hòa bình chính thức kể từ sau Thế chiến thứ 2 do tranh chấp chủ quyền đối với bốn đảo Nam Kuril, từng thuộc lãnh thổ Nhật nhưng đã sát nhập vào lãnh thổ Liên Bang Xô Viết sau chiến tranh.

Bốn hòn đảo Kunashir, Iturup, Shikotan và Habomai được phía Nhật Bản gọi "lãnh thổ phía Bắc".

Trong những năm gần đây, hai bên Nga và Nhật Bản đã bất đồng mạnh mẽ về tranh chấp lãnh thổ.

Ví dụ, vào tháng 6 năm 2006 ông Putin, hồi đó là Tổng thống Nga, nhấn mạnh rằng Mátxcơva "không bao giờ" xem xét khả năng trả bốn hòn đảo Nam Kuril lại cho Nhật Bản.

Hiện nay, Nhật Bản là một trong những đối tác thương mại lớn của Nga tại châu Á. Năm 2008, kim ngạch thương mại giữa 2 quốc gia đạt giá trị gần 30 tỷ USD, gấp ba so với năm 2005.

Nhưng vào ba tháng đầu năm 2009, kim ngạch thương mại song phương đã giảm gần 70 phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo ông Putin, sự hợp năng lượng Nga - Nhật không chỉ có ý nghĩa với hai nước này mà còn "có vai trò chủ chốt trong việc ổn định các nguồn cung nhiên liệu cho khu vực Châu Á - Thái Bình Dương."

Các công ty của Nhật Bản đang tham gia vào hai dự án dầu khí lớn của Nga là Sakhalin-I và Sakhalin-II tại khu vực Viễn Đông.

Thủ tướng Putin cho biết phía Nga có thể mời các doanh nghiệp Nhật tham gia vào một dự án nữa là Sakhalin-III.

Hơn nữa, ông Putin đã đề nghị các công ty của Nhật Bản hãy tham gia hoàn thành dự án xây dựng đường ống dẫn dầu Đông Siberi - Thái Bình Dương (ESPO) cũng như đường ống dẫn khí Sakhalin-Khabarovsk-Vladivostok.

Image caption Đảo Kunashir trong quần đảo Nam Kuril hiện là điểm tranh chấp giữa Nga và Nhật

Tiếp theo, ông Putin cũng nói các công ty dầu mỏ của Nga sẽ có đủ dầu nhằm cung cấp 80 triệu tấn một năm qua ESPO cho các nước Đông Á.

Các quan chức Nga cũng đề nghị các công ty của Nhật Bản tham gia dự án xây dựng một trung tâm lọc dầu tại Viễn Đông Nga công suất 20 triệu tấn một năm và trị giá tới 14 tỷ USD.

Nga và Nhật Bản cũng đã ký thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực hạt nhân dân sự.

Bước đi tương tự

Giới phân tích tại Mátxcơva cho rằng, việc Nga đang đề nghị các công ty của Nhật Bản tham gia các dự án xây năng lượng tại Viễn Đông Nga có mục tiêu chiến lược của Mátxcơva là đa dạng hóa thị trường xuất khẩu dầu mỏ và khí đốt.

Đây cũng là việc Nga đã làm với Trung Quốc, sau hai bên khởi công xây dựng đoạn đường ống dẫn dầu nối ESPO với Trung Quốc.

Phía Nga đã hứa sử dụng đường ống này để cung cấp dầu thô cho Trung Quốc trong vòng 20 năm với công suất 15 triệu tấn một năm qua đường ống dẫn dầu nối ESPO với thành phố Đại Khánh, Trung Quốc.

Phía Trung Quốc cũng hứa cho Nga vay 25 tỷ USD nhằm xây dựng các đường ống và khai thác dầu tại miền Đông Siberia và Viễn Đông của Nga.

Những thỏa thuận nói trên giữa Nga và Trung Quốc nhằm đảm bảo thị trường tiêu thụ ổn định cho Nga đồng thời bảo đảm nguồn cung dầu thô cho Trung Quốc.

Mặt khác, những thỏa thuận đó đã trở thành hiện thực sau khi Nga và Trung Quốc đã giải quyết hẳn các tranh chấp về lãnh thổ.

Vào tháng 7 năm 2008, Nga đã trả lại cho Trung Quốc hòn đảo Tarabarov và một nửa hòn đảo Bolshoi Ussuriysky trên sông Amur, tổng cộng là 174 cây số vuông. chấm dứt cuộc tranh chấp lãnh thổ kéo dài hơn bốn thập kỷ.

Các tín hiệu cho thấy Nga nay mong muốn phát triển quan hệ kinh tế với các nước láng giềng Châu Á - Thái Bình Dương thông qua xuất khẩu dầu mỏ.

Nhằm đặt được mục tiêu này, Mátxcơva có vẻ như sẵn sàng giải quyết các tranh chấp về lãnh thổ.

Tin liên quan