Xuất bản hồi ký Triệu Tử Dương

Triệu Tử Dương
Image caption Ông Triệu Tử Dương bị giam lỏng cho đến ngày mất

Hồi ký của cựu Tổng Bí thư Triệu Tử Dương, người bị hạ bệ sau biến cố Thiên An Môn, được xuất bản trong tháng này.

Bản tiếng Anh mang tựa "Prisoner of the State: The Secret Journal of Premier Zhao Ziyang (Tù nhân của nhà nước: Ghi chép bí mật của Thủ tướng Triệu Tử Dương).

Phiên bản tiếng Hoa cũng được in tại Hong Kong, dựa trên 30 giờ thu băng ghi âm trước khi ông Triệu qua đời năm 2005.

Trong hơn 10 năm bị quản thúc, ông Triệu đã ghi âm đè lên các băng nhạc và giao cho nhiều người bạn cùng giữ.

Cho mãi đến gần đây, các cuộn băng mới được thu lại, biên tập và dịch thành sách.

Ông Triệu từng giữ chức Thủ tướng, sau đó trở thành Tổng Bí thư nhờ sự nâng đỡ của Đặng Tiểu Bình.

Nhưng sau vụ Thiên An Môn tháng Sáu 1989, ông bị bãi chức, và giam lỏng tại gia cho tới ngày qua đời.

Hồi ký bắt đầu với ghi chép của tác giả về những sự kiện dẫn tới biến cố 4.6.1989.

Ông nói về cuộc biểu tình của sinh viên năm 1989: "Nếu các vụ biểu tình sinh viên có thể giải quyết theo nguyên tắc dân chủ và luật pháp, thông qua đối thoại và giảm căng thẳng, nó có thể thúc đẩy cải cách, gồm cả cải tổ chính trị."

Trong hồi ký, ông Triệu tỏ ra căm uất với Thủ tướng khi đó, Lý Bằng.

Trong lúc ông Triệu đang thăm Bắc Hàn, ông Lý Bằng đưa bình phẩm cứng rắn của Đặng Tiểu Bình lên Nhân dân Nhật báo ngày 26.4.

Nhưng chính quyền bất ngờ khi sinh viên, cảm thấy bị nhục mạ, đã tiếp tục biểu tình ngày 27.4.

Sang ngày 4.5, Triệu Tử Dương đọc diễn văn nhấn mạnh cần đối thoại, trong một cuộc họp của Ngân hàng Phát triển Á châu ở Bắc Kinh.

Ông Triệu kể sau đó đã tìm đến Đặng Tiểu Bình đề nghị ủng hộ, nhưng ông Đặng từ chối rút lại lời lên án.

Sinh viên bắt đầu cuộc tuyệt thực ngày 13.5, và đồng thời xảy ra nhiều cuộc biểu tình bày tỏ thiện cảm với sinh viên.

Ông Triệu viết: "Đêm ngày 3.6, đang ngồi trong sân nhà với gia đình, tôi nghe tiếng súng nổ. Một bi kịch làm sốc thế giới đã không thể tránh, và rồi đã xảy ra."

Cuốn sách khép lại bằng suy tư của ông Triệu về tương lai chính trị Trung Quốc.

Ông viết: "Hệ thống dân chủ nghị viện phương Tây đã chứng tỏ có nhiều sức sống nhất. Có vẻ đây là hệ thống tốt nhất có được."

Giáo sư đại học Harvard, Roderick MacFarquhar, là người viết lời giới thiệu cho tập sách.

Ông nói: "Đặng Tiểu Bình là đại sư phụ, nhưng tính theo công việc từng ngày thì ông Triệu mới là kiến trúc sư thật của cải cách."

Trung Quốc chưa có phản ứng về cuốn sách, trong khi độc giả có thể mua nó tại các tiệm sách Hong Kong.

Tin liên quan