Cuộc đời ông Roh Moo-hyun

Roh Moo-hyun
Image caption Ông Roh nói ông có thú vui leo núi

Cựu Tổng thống Nam Hàn, Roh Moo-hyun - người mới qua đời sau khi bị cho là đã nhảy xuống một hẻm núi - là một nhân vật gây nhiều tranh cãi. Chính quyền của ông khi mãn nhiệm kỳ vào năm ngoái đã có nhiều bê bối và đấu đá nội bộ.

Vào thời điểm ông qua đời - mà cảnh sát coi có thể là tự tử - ông Roh, 62 tuổi, đang bị điều tra vì bị cáo buộc đã nhận hàng triệu dollar tiền hối lộ từ một doanh nhân từ khi còn đang nắm quyền.

Khi lên nắm quyền năm 2003, lúc còn tương đối trẻ, với xuất phát điểm khá thấp và những lời hứa hẹn sẽ loại bỏ tham nhũng chính trị, ông Roh có vẻ như một sự khởi đầu mới mà đất nước Nam Hàn cần.

Tuy nhiên, thời gian nắm quyền của ông có rất nhiều biến động. Đảng Uri của ông Roh gặp nhiều xì-căng-đan và đấu đá nội bộ, và công chúng phản đối mạnh một số chính sách của ông.

Ông thậm chí còn bị đình chỉ vào đầu năm 2004, sau khi Quốc hội biểu quyết để luận tội Tổng thống vì vi phạm các quy định bầu cử. Tuy nhiên, tòa Hiến pháp sau đó đảo ngược quyết định này và ông được tái cầm quyền.

Luật sư vận động

Vốn xuất thân là một luật sư về nhân quyền, Tổng thống Roh lần đầu tiên khiến dư luận chú ý khi ông tham gia vào chính trị vào năm 1988, khi ông chất vấn các quan chức của chính phủ cũ trong một phiên điều trần đặc biệt trước Quốc hội về nạn hối lộ.

Trước đó, ông là một trong các lãnh đạo của phong trào "Đấu tranh tháng Sáu" năm 1987, chống lại nhà độc tài Chun Doo-hwan. Ông đã bị giam trong ba tuần trong năm đó về tội xúi bẩy công nhân đình công.

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở khu vực đông nam Kimhae, ông Roh ban đầu học luật để kiếm kế sinh nhai, thoát cảnh nghèo khổ.

Tuy nhiên, vào năm 1981, công việc đưa ông tiếp xúc với một trường hợp vi phạm nhân quyền mà ông nói làm ông vĩnh viễn thay đổi khát vọng của đời mình.

Image caption Vụ luận tội Tổng thống Nam Hàn tạo ra các cuộc biểu tình rộng khắp

Ông Roh khi đó được đề nghị bảo vệ cho 12 trong số 24 sinh viên bị bắt vì tàng trữ văn chương cấm, và vì tội này, họ bị giam cầm và tra tấn trong gần hai tháng.

Ông Roh được trích lời nói rằng: "Khi tôi nhìn thấy những đôi mắt hoảng sợ, những ngón chân bị mất móng của họ, cuộc đời một luật sư an nhàn của tôi chấm dứt".

Sau khi có các cuộc biểu tình trên toàn quốc khiến ông Chun phải mất chức, ông Roh bước vào lĩnh vực chính trị khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội và là một thành viên của đảng ủng hộ dân chủ do nhà hoạt động Kim Young-sam dẫn đầu, người sau này trở thành Tổng thống.

Ông Roh được đưa lên làm lãnh đạo một phần là nhờ lúc đó công chúng thất vọng vì chính trị có quá nhiều vụ tai tiếng và Nam Hàn có mối quan hệ thân cận với Hoa Kỳ.

Trớ trêu là cũng chính những vụ tai tiếng và đấu đá chính trị nội bộ là những điều gây họa cho thời gian ông Roh nắm quyền.

Cầm quyền

Chỉ trong vòng một năm nắm quyền, ông Roh và những người ủng hộ đã thành lập đảng Uri (có nghĩa là Đảng của Chúng ta).

Tuy nhiên vào tháng 3/2004, Quốc hội biểu quyết để luận tội ông Roh vì đã vi phạm một luật nhỏ về bầu cử, và ông bị rơi vào tình trạng không được hoạt động chính trị trong hai tháng.

Vụ luận tội này diễn ra vì phe bảo thủ đối lập - lúc đó chiếm đa số trong Quốc hội - nói Tổng thống đã vi phạm các nguyên tắc bầu cử quốc gia khi công khai ủng hộ cho đảng Uri trong thời gian chuẩn bị diễn ra bầu cử Quốc hội.

Hành động này làm ông Roh mất mặt, khiến các thị trường lo ngại và làm hàng ngàn người xuống đường biểu tình.

Vào tháng Năm, Tòa Hiến pháp đảo ngược lại phán quyết, nói rằng ông Roh phạm luật, nhưng không đủ nghiêm trọng để bị rời khỏi chức vụ.

Đảng Uri sau đó giành thắng lớn trong cuộc bầu cử Quốc hội vào tháng Tư, và Tổng thống sau đó giành vị trí vững chắc hơn để đưa ra nghị trình cải cách tại Quốc hội.

Image caption Ông Roh gần đây lên tiếng xin lỗi trên truyền hình vì gây ra tai tiếng

Tuy nhiên, một loạt các quyết định không được lòng dân - trong đó có việc gửi lính Nam Hàn tới Iraq, nỗ lực không thành nhằm chuyển thủ đô khỏi Seoul, và việc tiếp tục chính sách tham gia với Bắc Hàn - khiến độ tín nhiệm giành cho ông Roh sụt giảm mạnh.

Chính phủ của ông còn bị cáo buộc đã bất lực trong việc xử lý với tình trạng kinh tế và các vấn đề ngoại giao.

Tháng trước, ông Roh bị thẩm vấn về các cáo buộc, nói rằng ông đã nhận hàng triệu dollar tiền hối lộ từ một doanh nhân giàu có. Sau đó, ông Roh đã lên tiếng xin lỗi về tai tiếng này.

Trong một tuyên bố đưa ra trên mạng, ông thừa nhận là vợ ông đã nhận một khoản tiền lớn từ vị doanh nhân, nhưng nói đó không phải là tiền hối lộ mà là tiền thanh toán giúp bà trả các khoản nợ nần.

Ông Roh qua đời để lại người bạn đời là Kwon Yang-sook, vốn là bạn từ thủa ấu thơ, cùng hai người con, một trai một gái.

Ông nói ông thích leo núi và chơi bowling. Trong hai tháng bị luận tội, ông giành thời gian để đọc sách và leo núi tại khu vực đằng sau dinh thự của mình.

Tin liên quan