Khủng long 'ngẩng cao đầu'

Khủng long ở tiền sảnh Bảo tàng lịch sử tự nhiên ở London

Bước vào tiền sảnh của Bảo tàng lịch sử tự nhiên ở London, du khách ngay lập tức sẽ ấn tượng với cái cổ nằm dài của con khủng long Diplodocus.

Nhưng bây giờ các nghiên cứu mới nhất lại cho rằng cách đây 150 triệu năm cái cổ của con vật này có thể lại đứng đa phần thời gian chứ không phải nằm như trong ảnh.

Nghiên cứu các bộ xương của các loài động vật có xương sống ngày nay, tiến sĩ Mike Taylor từ Đại học Portsmouth cùng nhóm của ông đã thay đổi tư thế nghỉ ngơi của khủng long.

Nhưng có nhiều cách lắp ghép xương hóa thạch của khủng long, và cũng có nhiều lý thuyết về tư thế của loài sauropod.

TS Taylor nói ông không đề nghị các bảo tàng sắp xếp lại tư thế của bộ xương hiện đang được trưng bày thành tư thế đứng thẳng cao cổ.

"Con diplodocus ở sảnh chính của Bảo tàng lịch sử tự nhiên được đặt trong tư thế tuyệt vời", ông nói với BBC News. "Đó là một trong số rất nhiều các tư thế chuyển động có thể có."

Nhưng sau khi nghiên cứu phim X quang của các loài vật thuộc mười nhóm động vật có xương sống khác nhau, TS Taylor tin rằng khi không vươn cổ ra để uống nước thì các con sauropod đứng thẳng ngẩng cổ cao.

Với chiếc cổ cao, giống như hưu cao cổ, các con khủng long có thể với cao hơn mặt đất 15 mét.

Phiên bản sống

Image caption Khủng long là loài bò sát nay không còn tồn tại

TS Taylor và các đồng nghiệp nhận thấy rằng các loài chân guốc và chim - các nhóm hiện đại duy nhất cùng có thế chân trước giống khủng long - "có thiên hướng rất mạnh" trong việc thẳng cổ.

"Phương pháp của chúng tôi thực đáng xấu hổ là rất đơn giản", TS Taylor nói. "Chúng tôi quan sát các loài vật có thực, và nhìn tất cả các loài vật".

Các xương hóa thạch đem lại rất nhiều thông tin, ông giải thích, và các mô mềm ở phần cổ to lớn của con vật "cho phép uyển chuyển hơn bộ xương rất nhiều".

Một vài tái dựng trước đây từ các bộ xương của loài sauropod - vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20 - thường thể hiện chiếc cổ thẳng đứng, cho nên ý tưởng này không có gì là mới.

"Đa phần chỉ có trong những năm gần đây thì quan điểm đó mới thay đổi", TS Taylor nói.

"Nhưng chúng ta có thể yên tâm là chúng từng giữ cổ thẳng đứng."

Nhưng nhiều nhà khoa học thì vẫn giữ quan điểm về cổ nằm ngang.

Trên một bài báo gần đây do khoa học gia người Úc Roger Seymour trên tạp chí Biology Letters thì thậm chí còn đi xa hơn.

Họ cho rằng các con vật thập chí còn không thể nâng cao đầu để ăn trên cao, vì khi đó nâng não lên quá cao so với tim khiến huyết áp lên cao đến mức nguy hiểm - thậm chí có thể khiến tử vong.

Nhưng TS Taylor không nao núng với lập luận của mình.

Image caption Một số loài vật nay vẫn ngẩng cao đầu

"Một số loài vật đang sống hiện nay có tim với khả năng chịu được áp suất lớn hơn phép tích của Seymour. Chúng tôi không thấy tại sao sauropod lại không thể làm được như vậy."

Ngẩng cao đầu

Paul Barrett là chuyên gia về khủng long ở Bảo tàng lịch sử tự nhiên ở London, nghĩ rằng sauropod nhiều khả năng có thể nâng đầu lên, nhưng vẫn không được thuyết phục cho lắm trước luận điểm cho rằng đó là "tư thế nghỉ ngơi".

"Khi đó các cơ phải hoạt động rất nhiều, và tạo ra nhiều áp lực lên tim," ông nói.

TS Barrett giải thích rằng do không thể biết các lớp cơ nối giữa các khớp xương dày mỏng ra sao và quan hệ giữa khủng long và động vật có xương sống, cho nên khó mà ước tính về vai trò của các mô này, cùng với cơ và gân, đối với các chuyển động khác nhau của loài vật.

"Khủng long là loài bò sát", ông nói với BBC News. "Hiện không có loài vật nào hiện đang sống có cùng cấu trúc như vậy."

Cho nên, dù nghiên cứu xương của các loài vật đang sống rất có giá trị, ông nói thêm "tìm ra một mô hình để giải thích cấu trúc sinh học của các loài vật này không dễ dàng như vậy".

Kết nối Internet liên quan

BBC không chịu trách nhiệm nội dung các trang bên ngoài