Lãnh đạo TQ im lặng về Thiên An Môn

Quảng trường Thiên An Môn là trái tim của Trung Quốc nơi người dân đến đó để thả diều, chụp hình và tụ tập trong những người lễ lớn.

Nơi này cũng là cái nôi chính trị của cả nước : Chủ Tịch Mao Trạch Đông đã từ cổng chính của quảng trường này tuyên bố chiến thắng của đảng Cộng Sản hồi năm 1949.

Tuy nhiên, ba chữ Thiên An Môn cũng được liên kết với những hình ảnh thê lương : chính nơi này hồi năm 1989, bộ đội Trung Quốc đã đàn áp thô bạo một phong trào đòi dân chủ.

Ngày nay, không còn một vết tích gì gợi nhớ những gì đã xảy ra cách đây đúng 20 năm vì chính phủ đã xóa sạch để cho người dân không nhắc tới vụ tàn sát này.

Nhưng, vụ tàn sát cũng hoàn toàn không bị lãng quên. Một số người tại Trung Quốc ngày nay tin tưởng rằng phải đánh giá lại biến cố này.

Cặn bã xã hội

Một nhóm người-Các Bà Mẹ Thiên An Môn- không ngại bị chính phủ hăm dọa đã lên tiếng công khai kêu gọi phải mở một cuộc điều tra độc lập về vụ này.

Nhóm Các Bà Mẹ Thiên An Môn gồm phụ huynh và người thân của hàng trăm sinh viên học sinh và thường dân bị giết chết khi bộ đội Trung Quốc nổ súng lúc đó.

Nhóm này đã cho phát hành một bản tuyên bố gởi cho giới lãnh đạo Trung Quốc yêu cầu phải xét xử những người đã ra tay giết hại con em của họ.

Bản tuyên bố này có đoạn viết: "Thảm cảnh đẫm máu Thiên An Môn 1989 không phải là kết quả của một hành động không thích đáng của chính phủ, mà là tội ác của chính phủ đối với nhân dân,"

Không có mấy hy vọng rằng chính phủ Trung Quốc sẽ trả lời bản tuyên bố này vì xét cho tới nay, vụ này đã kết thúc.

Ngay sau vụ tàn sát, chính phủ đã tuyên bố rằng đã dẹp được "một vụ tạo loạn phản cách mạng".

Chính phủ đã đổ lỗi cho một nhóm người chuyên khuấy phá, mà chính phủ gọi là "cặn bã xã hội" đã xúi dục đa số sinh viên học sinh có đầu óc trong sáng.

Ngày nay, các viên chức đã chọn lời cẩn thận khi đề cập tới "vụ việc" này.

Trong cuộc họp báo hồi tuần qua, phát ngôn nhân Bộ Ngoại Giao Mã Chiêu Húc đã gọi vụ tàn sát Thiên An Môn là "một sư cố chính trị xảy ra vào cuối thập niên 1980".

Ông đã bác bỏ ý kiến theo đó chính phủ Trung Quốc phải xin lỗi về vụ này.

Trả lời một câu hỏi của báo chí ngoại quốc về vụ tàn sát này, ông Mã Chiêu Húc đã nói :"Quí vị dùng chữ xin lỗi là không thích đáng".

Ông giải thích thêm: "Đảng và chính phủ đã đưa ra kết luận rõ rệt về vụ này".

Làm ngơ lịch sử

"Các sự kiện đã chứng minh rằng hướng đi của chính phủ hoàn toàn phù hợp với tình hình hiện nay tại Trung Quốc và quyền lợi của tuyệt đại đa số người dân."

Nhưng Trung Quốc thậm chí cũng không muốn đưa ra tuyên bố về những gì đã xảy ra.

Câu hỏi và trả lời của ông Mã Chiêu Húc về vụ tàn sát này không được ghi lại thành văn bản và cũng không xuất hiện trên trang mạng của Bộ Ngoại Giao Trung Quốc.

Tại Trung Quốc, các giai đoạn lịch sử gây nhiều phiền toái thông thường bị làm ngơ.

Một sách giáo khoa lịch sử dành cho học sinh các trường trung học mà BBC có mua được không có đề cập gì đến các sự kiện xảy ra trong ba tháng Tư, Năm và Sáu năm 1989.

Người dân thường chỉ biết quan điểm chính thức của chính phủ và lo ngại không muốn bàn tán gì về vụ tàn sát ngoải chỗ công khai.

Phái viên đài BBC mới đây có ra quảng trường Thiên An Môn để hỏi người dân, mà nhiều người từ các nơi khác về tham quan Bắc Kinh, xem coi họ có biết gì về các cuộc biểu tình phản đối hay không.

Nhiều người không biết gì còn các người khác không chịu nói với một nhà báo ngoại quốc. Một số đã được bạn bè hoặc người thân kéo đi trước khi họ phát biểu. Không một ai chịu nói công khai và chịu để thu thanh.

Tuy nhiên, cũng có một số người đã thúc giục chính phủ phải công khai bàn thảo vấn đề này.

Bà Cui Weiping, giáo sư tại Viện Hàn Lâm Điện Ảnh Bắc Kinh, mới đây đã công bố một bức thư trên trang blog giải thích tại sao Trung Quốc cần phải nói công khai về các vụ biểu tình phản đối và vụ tàn sát.

Bà viết "Chúng tôi đã im tiếng về vụ ngày Bốn tháng Sáu từ lâu nay và chúng tôi đã đồng lỏa để che đậy tội ác này,"

Bà tin rằng đảng Cộng Sản Trung Quốc hiện vẫn còn bị giao động vì vụ này mặc dù đang có được đà tăng trưởng kinh tế vượt bực từ 30 năm nay.

Image caption Dân chúng tại Hong Kong hàng năm vẫn kỷ niệm Thiên An Môn

Trong một cuộc phỏng vấn với BBC, bà Cui Weiping nói: "Chính phủ rất sợ dân chúng. Chính phủ không tin dân hoặc là không tự tin,"

Nhưng bà biết qua kinh nghiệm bản thân là một giáo sư, rất khó để bàn thảo về vụ tàn sát Thiên An Môn trên một diễn đàn công khai.

Bà nói : "Tôi không khơi dậy được các cuộc trao đổi với sinh viên về vụ Thiên An Môn và ngược lại, chúng cũng không nói tôi về vấn đề này,"

"Nếu tôi khơi được đề tài này với chúng thì họ cũng không biết sẽ làm gì. Tôi không muốn gây bối rối cho các sinh viên của tôi."

Nhưng bà cho biết là trong chỗ riêng tư , rõ ràng nhiều thanh niên thiếu nữ rất muốn tìm hiểu những gì đã xảy ra 20 năm về trước.

Các vụ phản đối năm 1989 không phải là dịp đầu tiên thanh niên Trung Quốc biểu tình tại quảng trường Thiên An Môn.

Vào một số thời điểm quan trọng trong thế kỷ 20 đầy sóng gió của Trung Quốc, có một số nhóm người đã đến quảng trường này để nói lên quan điểm của họ.

Các vụ phản đối cách đây 20 năm thậm chí không phải là vụ biểu tìên đầu tiên tại Thiên An Môn trong thập niên 1980, một giai đoạn có nhiều cuộc tranh luận rất bộc trực trong xã hội về đổi mới chính trị.

Tuy nhiên, các sự cố ngày ba và bốn tháng Sáu năm 1989 đã thay đổi tất cả. Giai đoạn cởi mở chính trị đã chấm dứt và chưa trở lại.

Điều này có nghĩa là sẽ không có các buổi lễ do chính phủ tổ chức để tưởng niệm vụ tàn sát Thiên An Môn ngày bốn tháng Sáu năm 1989.

Tuy nhiên, sẽ vẫn có một số người tưởng niệm vụ tàn sát Thiên An Môn trong chỗ riêng tư, và thậm chí, chính phủ Trung Quốc cũng sẽ không hoàn toàn làm ngơ ngày này.

Ngoài chỗ công khai, chính phủ Trung Quốc nói rằng không có gì để chính phủ xin lỗi, tuy nhiên, ngay trong lúc này, an ninh tại và chung quanh Thiên An Môn đã được tăng cường, và nội sự thể này, đã nhìn nhận là vẫn có một số người không đồng ý quan điểm của chính phủ.

Tin liên quan