Dân TQ tức vụ kiểm duyệt mạng

Trung Quốc phải tạm hoãn kế hoạch buộc tất cả máy tính mới ở nước này phải cài đặt nhu liệu kiểm duyệt internet. Phần mềm Green Dam mà tên chữ Hán là 'Lục Bá' tức Đập nước xanh trở thành chủ đề bàn thảo chính trên các trang blog gần đây. Phóng viên BBC, Krassimira Twigg, tìm hiểu những người dùng mạng nghĩ sao về chuyện này.

Image caption Trung Quốc vốn dĩ đã có hệ thống kiểm soát mạng chặt chẽ

Việc kiểm duyệt mạng là một trong các chủ đề được bàn cãi rộng rãi nhất trên các blog, diễn đàn và các mạng giao tiếp truyền thông tại TQ trong tháng qua.

Việc kiểm soát mạng được siết chặt quanh thời gian có lễ kỷ niệm 20 năm ngày có cuộc đàn áp Thiên An Môn, 4/6, dẫn đến việc tạm chặn trang Twitter và các trang mạng khác.

Trước khi mọi thứ tạm lắng, Trung Quốc lại công bố kế hoạch cài đạt phần mềm kiểm duyệt mới, sẽ được áp dụng trên các máy tính mới bán ra từ 1/7. Phần mềm Green Dam Youth Escort được lập ra nhằm ngăn chặn mọi người truy cập các nội dung “độc hại” như các trang mạng khiêu dâm hay bạo lực.

Trong khi mọi người đã dự đoán trước việc ngăn chặn các trang mạng trong thời điểm 4/6, phần mềm mới này tạo ra một sự chấn động trong giới blog.

Green Dam nhanh chóng trở thành một trong những chủ đề ‘nóng’ hàng đầu trên mạng Twitter.

Một người dùng Twitter nhận xét: “Người dùng mạng TQ có thể tha thứ cho việc kiểm duyệt chung chung, nhưng Green Dam đã bước qua ranh giới và trở thành thứ do thám khoảng tự do của mỗi người. Chính phủ đã tính nhầm”.

Sổ đen

Người dùng internet TQ đã bắt đầu thu thập và phân tích thông tin về Green Dam.

Nhiều blog đã có các bài viết về phần mềm này. Theo các blogger, nghịch l‎ý của phần mềm phân tích tông màu này là ở chỗ nó có thể chặn các trang mạng có mèo Garfield, là chú mèo hoạt hình màu vàng, nhưng lại không thể nhận biết được các hình ảnh khiêu dâm của những người da sẫm màu.

Các chuyên gia máy tính từ đại học Michigan cũng phá mã được một danh sách các từ khóa kiểm duyệt. Một blogger là Fang Zhouzi đã viết trên trên mạng Danwei là:

“Danh sách bao gồm những từ thông thường như “bản chất”. Tôi không thể hình dung người ta xếp “bản chất” vào loại từ gì. Bên cạnh internet, phần mềm Green Dam còn kiểm soát soạn thảo văn bản. Như vậy có nghĩa là từ nay, từ “bản chất” không được xuất hiện trong sách giáo khoa và từ điển nữa à?”

Giám đốc giao tế, Steven Lin, cũng chia sẻ quan điểm chung là mục đích của phần mềm này nghiêm trọng hơn những gì mà người ta tuyên bố, và nó có thể sẽ chặn các trang mạng chính thống.

Ông nói: “Sổ đen của Green Dam có những từ khá thú vị, chẳng hạn từ “gay” (có nghĩa là đồng tính, cũng có nghĩa là vui vẻ). Bất cứ khi nào quí vị mở trang mạng có từ này thì cửa sổ truy cập sẽ bị đóng. Tôi nghĩ việc này là quá quắt”.

Với các cuộc thảo luận về kiểm duyệt ngày càng tăng, các trang blog, Twitter và diễn đàn nay trở thành sân chơi để mọi người trao đổi các cách thức làm thế nào để vượt qua phần mềm này.

Frank Yu, người điều hành một công ty phát triển phần mềm, nghĩ rằng người dùng internet TQ ngày nay biết nhiều hơn trước đây.

“Họ đã trở nên tinh vi hơn, và có các công cụ của riêng mình, như công cụ tìm kiếm Human Flesh và các từ mã cũng như mật khẩu để lừa hệ thống kiểm duyệt. Những nỗ lực mới nhất nhằm kiểm soát internet là nỗ lực của các nhà kiểm duyệt sử dụng công nghệ của ngày hôm qua”.

Đa phần người dùng internet tại TQ hiện nay là những người có học, thờ ơ với chính trị và sẵn sàng tha thứ cho một mức độ kiểm duyệt nhất định.

Frank Yu nghĩ rằng động thái mới nhất của chính phủ nhằm kiểm duyệt mạng đang tạo ra phản ứng mạnh.

Image caption 'Em gái Green Dam' được vẽ để chế diễu phần mềm kiểm duyệt mới

“Người dùng mạng không cần biết nếu quí vị chặn trang BBC hay New York Times, vì chuyện này chẳng ảnh hưởng gì đến họ. Nhưng bắt cài đặt các phần mềm lởm khởm lên máy tính, không cho họ dùng các dịch vụ như Hotmail và Gmail đã khiến họ tức giận và phản đối ở mức độ mà tôi chưa từng thấy trước đây”.

‘Trò cười’

Người dẫn chương trình radio, David Feng, cho rằng Green Dam là một phần trong chiến dịch lớn hơn trước lễ kỷ niệm 60 năm ngày thành lập nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa vào tháng 10 tới đây.

Ông nói: “Green Dam là một phần trong nỗ lực thanh lọc khổng lồ, trước khi giới lãnh đạo kiểm tra. Đây là một trường hợp giao tế tồi của những người thực thi”.

“Họ làm như vậy chỉ phục vụ cho đại lễ kỷ niệm 60 năm. Việc dọn rác thực có thể còn có tác dụng, chứ làm trên mạng như thế này thì lại là chuyện khác”.

Những người chỉ trích khác còn dùng nghệ thuật và hài hước để chế diễu phần mềm này, tạo ra các tranh hoạt hình ‘Em gái Green Dam’.

Trang In2marcom ra một chùm ảnh theo kiểu hoạt hình manga và ‘Em gái Green Dam’ còn có cả một trang của người hâm mộ trên Facebook.

Ông Steve Lin coi Green Dam là một sự phiền toái hơn là một thách thức.

Ông nhận xét: “Tôi không coi phần mềm này là một dạng theo dõi kiểu ‘Big Brother’, theo dõi tất cả mọi người. Nó chỉ là một phần mềm ngu ngốc, mà cũng không hữu hiệu. Điều làm tôi bực mình là nó tốn tới 40 triệu tệ (5.85 triệu USD) tiền thuế của người dân TQ. Không ai buồn hỏi là chúng tôi có cần phần mềm này hay không. Đúng là điên”.

David Feng thì nói đây là một trở ngại mà những người thạo mạng có thể dễ dàng vượt qua.

“Chẳng ai coi trọng Green Dam cả. Trang Twitter toàn những chế diễu và đùa chọc. Những gì chúng ta có hiện nay là một phần mềm không loại bỏ được các trang khiêu dâm, và được thiết kế để hù dọa người ta nhưng thay vào đó, lại trở thành một trò cười cho mọi người”.

Tin liên quan