Đường lối ngoại giao Obama

Ông Obama ở Accra, Ghana hôm 11 tháng Bẩy
Image caption Ông Obama nhấn mạnh tầm quan trọng của người dân và của các tổ chức, thể chế trong việc giải quyết các vấn đề toàn cầu

Với một loạt diễn văn quốc tế gây sự chú ý, Tổng thống Barack Obama chắc chắn đã thay đổi chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ, từ bỏ đường lối ngoại giao chú trọng vào giới lãnh đạo các quốc gia của chính quyền ông Bush để kết nối trực tiếp với người dân trên thế giới.

Tại Prague, Cairo, Moscow hay ở Accra (Ghana), ông Obama đã biến những thông điệp về giá trị chung, hy vọng và giấc mơ mà ông hay nói tới khi vận động tranh cử thành các chính sách ngoại giao tham vọng.

Ông bác bỏ những lời kêu gọi chính quyền ông hướng nội nhiều hơn.

Ngay cả trong lúc tình hình kinh tế quốc tế xấu đi và những thách thức đối với quyền lực của Hoa Kỳ ngày một lớn, ông Obama vẫn chọn thúc đẩy hai mục tiêu lớn: một thế giới không hạt nhân và thúc đẩy phát triển và điều hành tốt.

Đây là hướng đi đơn giản nhưng táo bạo của chính quyền Obama - kêu gọi người dân toàn thế giới đương đầu với những vấn đề nan giải nhất của thế hệ chúng ta.

Ngoại giao công chúng

Vũ khí mà ông Obama lựa chọn là ngoại giao công chúng. Ông nói chuyện trực tiếp với người dân theo cách dễ hiểu và thuyết phục.

Trong khi Tổng thống George W. Bush nổi tiếng về các mối quan hệ gần gũi với các nhà lãnh đạo thế giới, những lời hùng biện của ông Obama là dành cho cả giới lãnh đạo lẫn người dân.

Tại Cairo và Moscow, ông Obama phát biểu tại các trường đại học danh tiếng nhằm nhấn mạnh tầm quan trọng của các thế hệ tương lai vốn ngày càng liên hệ chặt chẽ và phụ thuộc lẫn nhau.

Tại Prague, ông nhắc tới sức mạnh của một thế hệ khác và nói: ''Và đó là lý do tại sao tôi đang nói chuyện với quý vị tại trung tâm của một Châu Âu hòa bình, tự do và đoàn kết - vì những người dân bình thường tin rằng những khoảng cách có thể được khỏa lấp ngay cả khi các nhà lãnh đạo của họ không nghĩ như vậy.''

Sự cố gắng hướng ra bên ngoài của ông Obama cũng không chỉ thể hiện qua các diễn văn quốc tế.

Việc sử dụng ngoại giao công chúng của ông bao gồm cả thông điệp cho người dân Iran nhân dịp Nowuz (Năm Mới) và việc mở rộng sử dụng công nghệ mới để giao tiếp với người dân.

Trọng tâm mới

Trọng tâm các tham vọng của ông Obama cũng là sự thay đổi đáng kể so với chính quyền ông Bush.

Trong khi chính quyền ông Bush bị cuộc chiến ở Iraq và Afghanistan chiếm phần lớn thời gian, các diễn văn quốc tế của ông Obama hầu như đều không chú ý nhiều tới các cuộc xung đột vốn không được người dân ủng hộ.

Thay vào đó ông tập trung vào viễn kiến lớn - giảm số vũ khí hạt nhân và thúc đẩy nhiệm vụ điều hành tốt của các chính quyền.

Tại Prague, ông Obama nói về con đường tới thế giới phi vũ khí hạt nhân và quyết tâm thúc đẩy ''quyền của người dân ở khắp mọi nơi sống không sợ hãi trong Thế kỷ 21''.

Tại Cairo, ông trực tiếp đề cập tới chương trình hạt nhân của Iran, liên kết việc không phổ biến vũ khí với trách nhiệm giảm kho vũ khí hạt nhân của chính Hoa Kỳ.

Tại Moscow, ông Obama biến những lời nói thành hành động khi cùng Nga cam kết giảm số vũ khí hạt nhân.

Sự chú ý của ông Obama tới quản trị tốt cũng là khác biệt so với thông điệp tự do của chính quyền ông Bush.

Trong khi ông Bush thường nhấn mạnh tới các cuộc bầu cử tự do thay vì điều hành tốt, ông Obama nhấn mạnh tới tầm quan trọng của các tổ chức.

Ở Accra, ông Obama kêu gọi thúc đẩy các tổ chức đáng tin cậy và minh bạch, nhấn mạnh rằng quản trị tốt không chỉ là tổ chức bầu cử mà còn là những gì xảy ra giữa các cuộc bầu cử.

Trên thực tế việc ông Obama chọn Ghana cho chuyến thăm đầu tiên tới vùng Hạ Sahara của Châu Phi nói rõ điều này.

Ông đã bỏ qua Kenya, quê của bố ông để chứng tỏ sự ổn định và thể chế ở Ghana chính là mô hình cho Châu Phi.

Giá trị chung

Ngay cả ngoài hai mục tiêu về vũ khí hạt nhân và quản trị tốt, ông Obama cũng đã có quá nhiều việc phải làm.

Ông đối mặt với hai cuộc chiến, các thách thức hạt nhân từ Bình Nhưỡng và Tehran, mối đe dọa liên tục phát sinh từ những kẻ quá khích và một loạt các vấn đề nội địa đầy khó khăn.

Tham vọng của chính quyền Obama đã vượt qua tất cả các thử thách này và bao gồm cả hòa bình ở Trung Đông và đối phó với biến đối khí hậu.

Nhưng Tổng thống Obama đã nói rõ - sự tham gia của Hoa Kỳ vào việc giải quyết những vấn đề thử thách nhất hiện nay không phải là điều muốn chọn để làm hoặc không.

Những vấn đề này đe dọa hòa bình và ổn định của thế giới và chúng ta không thể chỉ đơn giản lưu chúng lại cho các thế hệ sau này.

Tương lai mà Tổng thống Obama mô tả là tương lai mà Hoa Kỳ lãnh đạo bằng tấm gương chứ không phải bằng sự can thiệp.

Cách tiếp cận của ông nhấn mạnh sự trỗi dậy và tầm quan trọng của các tổ chức và thể chế địa phương góp phần giải quyết các vấn đề toàn cầu.

Bằng cách nhấn mạnh các giá trị và lợi ích chung, ông Obama hy vọng tạo ra sự quan tâm mới về trách nhiệm chung và các hành động phối hợp trên toàn cầu.

Vào thời điểm khó khăn hiện nay, chỉ có hành động toàn cầu mới có thể mang lại kết quả toàn cầu.

Ông Michael Zubrow là chuyên gia chính sách ngoại giao tại Center for a New American Security,một viện nghiên cứu an ninh quốc gia độc lập và phi đảng phái ở Washington DC.

Tin liên quan

Kết nối Internet liên quan

BBC không chịu trách nhiệm nội dung các trang bên ngoài