Lời của Marx

Tổng giám mục Reinhard Marx
Image caption Tổng giám mục Reinhard Marx phê phán chủ nghĩa tư bản nhưng cũng bác bỏ đường lối Marxism

Nhân cuộc khủng hoảng tài chính, báo Mỹ nhắc lại ý tưởng của một học giả người Đức cùng họ với ông tổ của chủ nghĩa cộng sản Karl Marx với đề nghị về mô hình ‘tư bản xã hội’ kiểu Công giáo.

Cuốn sách “Das Kapital: A Plea for Man” (Tư bản luận: Tiếng kêu vì Con người) ra năm 2008, 140 năm sau tác phẩm đặt nền tảng cho tư tưởng cộng sản, được New York Times ngày 11/07 nhắc lại trong một bối cảnh mới.

Tác giả Carter Dougherty nói rằng thông điệp của Tổng Giám mục vùng Munich và Freising ơ Đức, năm nay mới 55 tuổi, là chủ nghĩa tư bản toàn cầu đã chạy lệch đường ray về mặt đạo đức.

Theo ông, để chỉnh sửa nền kinh tế Phương Tây thì cần phải chú trọng hơn vào công bằng xã hội để bảo vệ những người thua thiệt và phải quản trị thị trường thật chặt chẽ.

Nhưng khác với ông Marx của thế kỷ 19, vị học giả Công giáo cùng quê, cùng họ nhưng không phải họ hàng, cho rằng cần cải tổ chứ không làm cách mạng giai cấp.

Ông cũng tin rằng trong đạo đức học của Thiên Chúa giáo La Mã chứa đựng các bài học cơ bản.

Nếu không làm được điều đó, theo ông, chủ nghĩa tư bản sẽ rơi trở lại vòng xoáy tàn khốc sau khủng hoảng hoặc rơi vào chủ nghĩa vô thần hoặc chia rẽ giai cấp.

Giám mục Reinhard Marx cũng là người không khoan nhượng trong việc phê phán giới chủ tư bản và cuốn sách của ông đồng ý với Karl Marx trong nhiều phần phân tích về cội rễ của chủ nghĩa tư bản.

Karl Marx (1818-1883) cho rằng đấu tranh giai cấp là giải pháp trước các vấn đề của chủ nghĩa tư bản, ít ra là theo những gì ông quan sát tại Anh.

Giám mục Reinhard Marx hiển nhiên không đồng ý với các quan điểm của người đồng hương nhưng lại thích sự trùng lặp về họ với ông.

Quý Marx nhưng ghét Marxism

Image caption Friedrich Engels và Karl Marx phê phán chủ nghĩa tư bản của thế kỷ 19

Trong cuốn sách ông gọi Karl Marx là “người cùng họ thân quý”, và đặt tên cho sách hệt như cuốn Tư Bản Luận của Karl Marx ngày trước.

Trả lời phỏng vấn gần đây, ông nói: “Không có con đường quay trở lại thế giới cũ mà chúng ta phải công nhận thế giới này, nhưng tiếp cận nó một cách phê phán.”

Là người bác bỏ tôn giáo, cho rằng đó chỉ là một trò lừa đối với người nghèo, hẳn Karl Marx nếu sống lại sẽ rất ngạc nhiên khi thấy một người ngưỡng mộ mình nay lại là Giám mục Công giáo.

Bài trên New York Times còn cho rằng quan điểm về một nền kinh tế thị trường tư bản mang tính xã hội của Giám mục Marx chia sẻ các suy tư của Đức Giáo hoàng Benedict XVI.

Chính Giáo hoàng, khi còn là Tổng giám mục cũng từng giữ chức người chủ chiên của vùng Munich như ông Reinhard Marx hiện nay.

Bài báo cũng nhắc người tiền nhiệm của Ngài, Đức Giáo Hoàng John Paul II người Ba Lan, từng hy vọng về con đường không phải tư bản, không phải cộng sản mà muốn có một xã hội ‘trung đạo’ với ảnh hưởng của đạo đức Công giáo.

Những người hy vọng dùng các ý tưởng mới này của Giám mục Marx để ủng hộ cho con đường c̣ông sản chắc sẽ thất vọng.

Lý do là, như đài Deutsche Welle đưa tin, ông cho rằng cần cải tổ chủ nghĩa tư bản để tránh không rơi vào "các ý thức hệ nguy hiểm như chủ nghĩa Mác".

Trước khi được báo Mỹ nhắc đến, cuốn sách của vị Giám mục Munich đã được giới thiệu ở Ý và Ba Lan, hai nước có đông tín đồ Công giáo tại châu Âu.

Tin liên quan