Gặp người đối lập ở Miến Điện

Image caption Bà Suu Kiy đã bị giam tại nhà tù khét tiếng Insein ở Rangoon

Trong lúc phiên tòa xử bà Aung San Suu Kyi còn tiếp diễn, một phóng viên BBC đánh giá tâm trạng của phong trào đối lập tại Miến Điện.Vì an toàn của những người chúng tôi tiếp xúc, BBC không thể tiết lộ tên của họ và của phóng viên. Rất khó để có được cuộc phỏng vấn lãnh đạo cánh thanh niên của Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ (NLD). Mất một tuần để gặp được ông, càng phức tạp vì các cú điện thoại thường xuyên bị nghe lén và email bị chính quyền quân sự theo dõi chặt chẽ. Nhưng cuối cùng thì chúng tôi được cho hay địa điểm bí mật. Chúng tôi đợi ở đó, lo lắng - khi đã một tiếng trôi qua - rằng ông không tới, hay có lẽ đã bị bắt. Có tiếng gõ cửa. Chúng tôi bắt tay và ngồi xuống. Đây là người có thể nói với chúng tôi liệu sẽ xảy ra các vụ biểu tình có tổ chức chống lại bản án người ta nghĩ chắc chắn sẽ được tuyên với lãnh đạo đối lập Aung San Suu Kyi. Lo ngại bầu cử Bà Suu Kyi đang phải ra tòa với tội vi phạm điều lệ quản thúc. Các tướng lĩnh Miến Điện đã giam bà 13 trong suốt 19 năm qua, và bà đã bị giam tại trại tù khét tiếng Insein gần Rangoon trong hai tháng vừa rồi. Tôi hỏi nhà hoạt động NLD vì sao chính phủ lại đình hoãn kết luận cho phiên tòa xử bà Suu Kyi. Câu trả lời là "Họ không thể để bà tự do trước cuộc bầu cử." Tất cả những người tôi hỏi đều nói y như vậy. Quân đội Miến Điện đã cam kết tổ chức bầu cử đầu năm sau - đây sẽ là lần đầu từ 1990, khi NLD đạt thắng lợi rõ rệt nhưng quân đội không cho họ nắm quyền. Và giờ đây các tướng lĩnh cầm quyền vẫn không muốn bà Suu Kyi tham gia. Nhà hoạt động đối lập mà tôi gặp là một trong những lãnh đạo của cuộc biểu tình đòi dân chủ năm 1988, xảy ra sau khi Tướng Ne Win quyết định phá giá đồng tiền, làm khoản tiết kiệm của hàng ngàn người Miến Điện tan thành mây khói. Những cuộc biểu tình đó đã bị đàn áp, mà theo các nhóm nhân quyền thì ít nhất 3000 người thiệt mạng. Quân đội đã nổi súng vào đám đông, trong khi nhiều người bị mang lên xe tải và không còn ai nhìn thấy họ nữa. Người đàn ông của NLD mà tôi gặp cũng đóng vai trò quan trọng trong các vụ biểu tình năm 2007, khi giá xăng tăng đã châm ngòi cho các cuộc xuống đường. Khi đó, cả giới sư sãi và sinh viên đều nhập cuộc, và nó trở thành cuộc nổi dậy - một sự thách thức nghiêm trọng nhất cho các tướng lĩnh sau gần hai thập niên. Nhưng một lần nữa xảy ra đàn áp. Ít nhất 10 người được xác nhận đã chết, và theo Ân xá Quốc tế, còn hơn 2100 người vẫn đang ngồi tù.

Image caption Lần gần nhất xảy ra các vụ biểu tình lớn là năm 2007

'Không bỏ cuộc' Người đàn ông nói chuyện với tôi đã bị bắt sau cả hai vụ biểu tình, và trải qua nhiều năm trong tù - nhưng ông không bỏ cuộc. Ông nói: "Chúng tôi đang chuẩn bị cho cách mạng." "Nhưng người dân lo ngại bị quân đội bắn, và sẽ không xuống đường." Tôi hỏi kế hoạch của ông là gì nếu bà Suu Kyi bị buộc tội. "Sẽ có một cuộc biểu tình nhỏ bên ngoài nhà tù. Nhưng chúng tôi sẽ ẩn mình. Sẽ tiếp tục hoạt động, nhưng không thể làm gì." "Một ngày kia chúng tôi sẽ kêu gọi tuyệt thực ngoài nhà tù Insein. Chính quyền sẽ ngăn chặn, nhưng chúng tôi sẽ tiếp tục." "Ngay cả bà [Aung San Suu Kyi] cũng có thể tuyệt thực." Quân đội ủng hộ? Nhưng Miến Điện là đất nước có 49 triệu dân, nơi nhiều người đến nuôi gia đình còn khó nhọc, cũng là nơi những kẻ cai trị hình như không quan tâm - và như thế tuyệt thực sẽ không tạo ra thay đổi. Tôi đã tưởng sẽ được cho hay là họ có kế hoạch biểu tình rộng khắp. Ông bảo: "Nếu người dân đoàn kết, nó sẽ thay đổi tất cả. Nếu lính tráng hợp cùng nhân dân, sẽ có thay đổi." "Nhưng giới lính tráng phải gia nhập cùng nhân dân." Số lượng lính trong quân đội ước tính là 400.000. "Tôi đã nghe từ những người lính cấp thấp rằng họ không hạnh phúc. Họ muốn thay đổi." "Nhưng mỗi khi có ai nói ra hoặc được cho là nổi loạn trong quân đội, họ bị bắt." Có vẻ ít có hy vọng xảy ra thay đổi, nhưng người đàn ông này vẫn lạc quan: "Tôi tin mình sẽ thấy bà Suu Kyi tự do trước khi tôi chết." "Tôi sẽ hy sinh vì ký ức những người bạn." Đến đây, ông đứng dậy và ra về. Nếu người dân Miến Điện quả thực xuống đường khi bà Aung San Suu Kyi bị buộc tội, người mà tôi gặp có thể sẽ dẫn đầu đoàn người.

Tin liên quan