Gruzia một năm sau cuộc chiến

Một tòa nhà bị phá hủy ở Nam Ossetia

Cách đây một năm, vào ngày 7/8, cuộc chiến ngắn giữa Gruzia và Nga quanh vấn đề Nam Ossetia đã bùng nổ như một cơn bão mùa hè.

Kể từ đó, người ta vẫn chưa giải quyết được vấn đề cơ bản nào.

Căng thẳng vẫn tiếp tục. Lãnh thổ tranh chấp tại Nam Ossetia vẫn là nơi đòi ly khai khỏi Gruzia, với sự bảo hộ của Nga, và hầu như chẳng được nước nào công nhận.

Tổng thống Gruzia, Mikhail Saakashvili (người mà Thủ tướng Nga Vladimir Putin được biết từng nói rằng muốn ‘treo cật’ ông ta lên) vẫn tại nhiệm.

Có lẽ điều tốt nhất có thể nói là đó là một điển hình cho thấy mọi thứ có thể sai lầm như thế nào với Nga, và đây là một bài học về việc nên tránh những chuyện này thế nào trong tương lai.

Hiện vẫn còn nguy cơ có một cuộc khủng hoảng nữa giữa Nga và Ukraine quanh vấn đề cung cấp khí đốt hay Crimea.

Tạo cân bằng

Image caption Ông Biden đã lớn tiếng nói sẽ 'hoàn toàn ủng hộ' Gruzia gia nhập Nato

Hoa Kỳ, với một tân Tổng thống kể từ sau xung đột, đang cố gắng tạo dựng một chính sách ngoại giao mà một mặt gửi đi thông điệp tới Moscow rằng họ sẽ không được rảnh tay nạt nộ các nước láng giềng, mặt khác gửi thông điệp tới các nước láng giềng là Washington ủng hộ họ nhưng họ sẽ không đạt được gì nếu có đối đầu quân sự với Nga.

Có thể thấy rõ động thái cân bằng mang tính nhạy cảm này trong chuyến thăm gần đây của phó Tổng thống Mỹ, Joe Biden, tới Gruzia và Ukraine.

Sau chuyến thăm của ông Biden là chuyến thăm của chính Tổng thống Obama tới Moscow, mà tại đó, ông đã “nhấn lại nút” khởi động quan hệ với Moscow.

Với việc tạo dựng quan hệ mới với Moscow, Washington không muốn tạo ấn tượng rằng họ sẽ lờ đi những gì Nga làm trong “phạm vi ảnh hưởng” của họ.

Mặt khác, Washington cũng không muốn Gruzia mong đợi quá nhiều.

‘Tình yêu nhọc nhằn’

Ông Joe Biden đã lên tiếng rằng sẽ ủng hộ “hoàn toàn” ước nguyện của Gruzia gia nhập Nato, nhưng ông cũng cảnh báo Tổng thống Saakashvili đừng nghĩ tới chuyện lấy lại các tỉnh đã mất.

Một cộng sự của ông Biden gọi đây là chính sách “tình yêu nhọc nhằn”.

Image caption Lính Mỹ và lính Gruzia tập trận chung ở Gruzia vào tháng 5 vừa qua

Khả năng tái nhập lại các tỉnh như Abkhazia và Nam Ossetia về Gruzia có lẽ cũng giống như việc đòi Cộng hòa Ireland tái nhập lại Liên hiệp Vương quốc Anh. Tuy nhiên, đây là điều tốt nhất mà Hoa Kỳ có thể đưa ra, nhằm giảm bớt vị đắng chát cho lãnh đạo Gruzia.

Stephen Pifer, cựu đại sứ Mỹ tại Ukraine và hiện đang làm ở Viện Brookings ở Washington, nhận xét về chuyến thăm của ông Biden: “Một phần chuyến thăm của phó Tổng thống là để trấn an Ukraine và Gruzia là Hoa Kỳ sẽ không cắt bỏ quan hệ với hai nước này trong khi họ đang tìm cách phát triển quan hệ với Nga”.

Tuy nhiên, ông nói rằng mức độ ủng hộ của Mỹ chỉ có giới hạn: “Thực tế đơn giản là không hề có chương trình hỗ trợ quốc phòng nào mà Hoa Kỳ có thể cung cấp cho Gruzia mà sẽ mang lại cho Gruzia khả năng tự phòng vệ khỏi Nga, chứ đừng nói để đòi Nam Ossetia và Abkhazia về.”

Thành viên Nato

Cơ hội gia nhập Nato của Gruzia trong một tương lai gần cũng là zero.

Người ta sẽ lại đưa ra các tuyên bố công khai khẳng định cam kết trên nguyên tắc của Nato, nhưng rất nhiều chính phủ Nato cũng đổ lỗi cho Tổng thống Saakashvili về tội đã mạo hiểm vào tháng Tám năm ngoái.

Image caption Moscow công nhận sự độc lập của Nam Ossetia và Abkhazia

Ít nhất thì một số nước cũng cảm thấy ông Saakashvili đã thúc quân vào Nam Ossetia và rơi vào bẫy của Nga, khiến bản thân ông bị nhừ đòn.

Do vậy, đa phần các lãnh đạo Nato đơn giản chỉ muốn khép lại chuyện này.

Hoa Kỳ đã cung cấp sự trợ giúp kinh tế cho Gruzia - và Nato cũng có một đợt diễn tập chỉ huy nhỏ tại đây - nhưng tới nay vẫn chưa có đối thoại gì về việc sẽ cung cấp vũ khí cho Gruzia trên quy mô lớn.

Trong khi đó, các đợt tập trận của quân Nga vẫn diễn ra gần đó (Nga còn theo dõi các khu vực khác đang gặp rắc rối trong vùng) và cảm giác là mọi thứ vẫn như cũ.

Gruzia có thể đã phóng đại ý định của Nga vào tháng Tám năm ngoái. Có người còn nói đây lại là một vụ lặp lại Praha 1968.

Thế nhưng Nga đã có thể lật đổ Tổng thống Saakashvili, nhưng họ không làm điều đó. Họ cũng không tiến quân vào thủ đô Gruzia.

Tuy nhiên, hầu như chẳng mấy ai nghi ngờ về chuyện Nga muốn lãnh đạo Gruzia phải ra đi.

Thứ trưởng Nội vụ Nga, Arcady Yedelev, gần đây nói: “Chừng nào những người như Saakashvili - những kẻ tân phát xít - còn lãnh đạo các nước láng giềng, chứng đó chúng ta còn chưa thấy an bình.”

Tin liên quan