TQ nghĩ gì về chính sách biển của Mỹ

Bản đồ hai tuyến phòng thủ biển của TQ
Image caption Trung Quốc thiết lập hai tuyến phòng thủ tại Biển Đông

Kênh truyền hình CCTV-7 của Trung Quốc trong chương trình quốc phòng hàng tuần hôm 09/08 có cuộc thảo luận về hoạt động quân sự của Hoa Kỳ tại vùng Biển Đông để tìm hiểu sách lược của Mỹ nhằm kiềm chế ảnh hưởng của Bắc Kinh trong khu vực này.

Khách mời là hai chuyên gia hàng đầu TQ trong lĩnh vực khoa học quốc phòng, giáo sư Trương Triệu Trung (张召忠) và Vương Bảo Phó (王宝付).

Ông Trương là giám đốc cơ quan Giáo dục Khoa học và Kỹ thuật Quân sự thuộc Học viện Quốc phòng, ông Vương là phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược cũng của học viện này.

Hai ông đã bàn về mục đích của cuộc tập trận mới rồi do Mỹ cầm trịch tại hải phận Philippines trên Biển Đông, trong đó xảy ra tai nạn tàu ngầm của TQ va chạm với khu trục hạm John S. McCain của Mỹ.

Cả hai giáo sư Trương và Vương đều thống nhất rằng mục đích của cuộc tập trận chung giữa Mỹ và các nước Đông Nam Á là nhằm thực tập hoạt động tác chiến chống tàu ngầm, nhằm vào tàu Trung Quốc.

Ông Vương nói Hoa Kỳ chú trọng công tác chống tàu ngầm, các cuộc tập trận tổ chức với đồng minh gần đây đều có hoạt động này, cho thấy bước chuyển trong tư duy chiến lược của Washington.

Ông Trương thì đề cập tới tầm quan trọng của hợp tác quân sự Mỹ-Philippines và vai trò của Manila trong nỗ lực kiềm chế Trung Quốc của Hoa Kỳ.

Hai vòng phòng thủ biển

Ngay từ đầu thế kỷ này, Bắc Kinh đã công khai bày tỏ nguyện vọng nâng cấp hải quân với mục tiêu thống lĩnh ảnh hưởng trong khu vực.

Trung Quốc không giấu giếm kế hoạch thiết lập hai vòng phòng thủ đảo biển, bao quát toàn bộ Biển Đông và khu vực Đông Nam Á.

Vòng phòng thủ thứ nhất (first island chain) chạy từ Đài Loan qua quần đảo Trường Sa tới Singapore ở cuối bán đảo Malaysia. Trong đó có cả các đảo thuộc Nhật Bản, Okinawa, Philippines và Brunei.

Vòng phòng thủ thứ hai (second island chain) thì mở rộng tới tận Australia.

Tham vọng của Bắc Kinh được nói là giành kiểm soát vòng thứ nhất vào năm 2010 và vòng thứ hai vào năm 2040.

Giới quan sát nói nếu việc này đạt được thì có nghĩa Trung Quốc giành kiểm soát phần lớn châu Á-Thái Bình Dương.

Trong cuộc thảo luận trên truyền hình Trung Quốc CCTV-7, giáo sư Trương Triệu Trung nhấn mạnh rằng đối với Hoa Kỳ, Philippines có ý nghĩa tối quan trọng trong vòng phòng thủ thứ nhất.

Ông nói các nhà hoạch định chính sách quân sự Mỹ muốn sử dụng các nước trong khu vực này, bắt đầu từ Philippines, để đối trọng lại ảnh hưởng của Trung Quốc.

"Các cuộc diễn tập cho thấy ý đồ chế ngự và tăng khả năng chống tàu ngầm tại khu vực hết sức tế nhị là Nam Hải (Biển Đông) tất nhiên khiến Trung Quốc quan ngại."

Giáo sư Trương cho rằng các quốc gia trong vòng phòng thủ thứ nhất mang ý nghĩa địa chính trị quan trọng.

Trong khu vực Đông Nam Á, Philippines, vịnh Cam Ranh của Việt Nam và eo biển Malacca đi qua Singapore tạo một tam giác chiến lược, cùng với một tam giác chiến lược khác ở Đông Bắc Á bao gồm Đài Loan, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Hai tam giác chiến lược này chế ngự cửa ngõ ra Thái Bình Dương và là địa bàn quan tâm chủ chốt của Hoa Kỳ.

Chính sách biển đảo của Mỹ

Theo ông Trương, thực tế định nghĩa các vòng đảo chiến lược xuất phát từ Hoa Kỳ, lần đầu tiên được Ngoại trưởng Mỹ John F. Dulles đưa ra năm 1951 nhằm chế ngự nước Trung Quốc mới.

Trong thời kỳ Chiến tranh lạnh, Mỹ đã dùng thiết bị dò âm dưới đáy biển tại khu vực này để xác định hoạt đ̣ộng của tàu ngầm Trung Quốc.

Giáo sư Trương nhận định rằng quan hệ Trung-Mỹ tuy phát triển mạnh và tích cực trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế và ngoại giao, riêng trong lĩnh vực quân sự, Mỹ không hề thay đổi lập trường. Ông cũng cho rằng tuy có hợp tác, nhưng sự ganh đua giữa Mỹ và Trung Quốc về quốc phòng vẫn còn đó.

Về phần mình, giáo sư Vương nói Hoa Kỳ chưa bao giờ từ bỏ chính sách biển đảo của mình và Mỹ cùng với Nhật Bản luôn coi Thái Bình Dương là sân chơi riêng của họ đồng thời không muốn thấy Trung Quốc vươn ra ngoài vòng đảo thứ nhất.

Theo ông, các tranh chấp phức tạp tại khu vực này đang mang lại thách thức lớn cho Trung Quốc về mặt an ninh.

Trung Quốc phải kiểm soát đường lưu thông, thí dụ qua eo biển Malacca, vì điều này ảnh hưởng sống còn tới phát triển của Trung Quốc.

Ông Vương Bảo Phó cho rằng Trung Quốc, với tư cách một quốc gia hàng hải, phải có quyền tiếp cập tự do trong Thái Bình Dương.

Các chuyên gia thống nhất rằng hải quân Trung Quốc phải được ngày càng củng cố, hiện đại hóa, để đi xa bờ, bảo vệ quyền lợi của Trung Quốc.

Tin liên quan

Kết nối Internet liên quan

BBC không chịu trách nhiệm nội dung các trang bên ngoài