Đông Timor vẫn ‘chưa có công lý’

Dân quân chống cuộc trưng cầu dân ý, tại thủ đô Dili năm 1999
Image caption Hàng trăm người bị thiệt mạng trước và sau thời gian trưng cầu dân ý về độc lập năm 1999.

Tổ chức Ân xá Quốc tế cho hay các nạn nhân người Đông Timor trong làn sóng bạo lực năm 1999 và những người bị thiệt thòi trước sự chiếm đóng của Indonesia vẫn chưa nhận được công lý.

Mười năm trước đa số người Đông Timor bỏ phiếu đòi độc lập, tách khỏi Indonesia.

Trong thời gian trước và sau cuộc bỏ phiếu các nhóm dân quân trung thành với Indonesia đã bắn giết bừa bãi, làm nhiều người chết và bị thương.

Ân xá Quốc tế kêu gọi Liên hiệp Quốc mở tòa án quốc tế xét xử tội ác.

Suai là địa điểm xảy ra vụ tàn sát tại nhà thờ năm 1999. Đây là một trong nhiều vụ phe dân quân bắn giết người sau cuộc bỏ phiếu về quyền độc lập của Đông Timor.

Ít nhất 26 người thiệt mạng tại nhà thờ Ave Maria. Dân địa phương nói hàng trăm người khác bị mất tích.

Nhiều nạn nhân của làn sóng bạo lực cảm thấy bực mình và thất vọng khi chính phủ không có hành động trừng phạt kẻ gây ra tội ác.

Công việc to lớn

Tường trình của Ân xá Quốc tế cho hay Liên Hiệp Quốc, chính phủ Indonesia, và chính phủ Đông Timor đã không thực hiện công lý cho các nạn nhân của bạo lực tại Đông Timor.

Image caption Mười năm sau độc lập nhiều người Timor chỉ có thu nhập 1 USD một ngày.

Tổ chức này kêu gọi LHQ thành lập tòa án quốc tế, với quyền lực trừng phạt những kẻ vi phạm nhân quyền.

Bản tường trình nói thêm các cố gắng trước đây của chính phủ Đông Timor và Indonesia mang lại công lý cho người dân Đông Timor không có hiệu quả. Mặt khác, nó tạo ra nghi ngờ kẻ có tội nằm ngoài sự trừng phạt, khiến người dân địa phương lo sợ.

Chính phủ Đông Timor cho rằng tiếp tục để ý đến quá khứ sẽ không giúp cho dân tộc tiến lên phía trước và ưu tiên của họ là phát triển kinh tế để quốc gia và người dân không sống nhờ vào viện trợ của nước ngoài.

Đây là công việc quá lớn. Đông Timor hiện đang là quốc gia nghèo nhất Á châu. Nhiều người sống với thu nhập 1 USD một ngày.

Mười năm sau cuộc bỏ phiếu đòi độc lập mang tính lịch sử, sự lạc quan vẫn còn hiện rõ trong khuôn mặt của người Đông Timor.

Và Ân xá Quốc tế cảnh báo lãnh đạo của Đông Timor cần thực hiện lời hứa như đã nói với người dân, trước khi mọi việc trở nên quá muộn.

Kết nối Internet liên quan

BBC không chịu trách nhiệm nội dung các trang bên ngoài