Suy thoái tác động đến di dân

Kết quả một cuộc khảo cứu cho đài BBC do Viện nghiên cứu chính sách di dân ở Washington DC thực hiện cho thấy suy thoái kinh tế toàn cầu đã làm gián đoạn làn sóng di dân, và ở một mức độ thấp hơn, tác động đến khả năng xóa đói giảm nghèo của di dân.

Chương trình World Today của BBC Thế giới vụ đã phỏng vấn Tiến sĩ Dilip Ratha, kinh tế gia Ngân hàng Thế giới chuyên về di dân và kiều hối.

Tiến sĩ Ratha: Đây thực sự là một sự mất mát cho tất cả mọi người bởi vì di dân đem lợi đến cho tất cả mọi người có liên quan. Cái lợi của di dân. Cái lợi cho chủ nhân, cho gia đình của người di dân, và cái lợi cho đất nước trong tiến trình di dân. Nếu làn sóng di dân bị đình trệ thì mọi người đều thiệt. Một thí dụ nhỏ, nếu một công ty ở Anh bị ảnh hưởng bởi kinh tế suy thoái, lợi nhuận thu nhỏ họ phải cắt giảm chi phí bằng cách tìm nhân viên với giá rẻ hơn nhưng làm việc hiệu quả hơn. Đó chính là di dân, và nếu không tìm ra di dân công ty sẽ thua lỗ, mà động lực thúc đẩy kinh tế tăng trưởng chính là các công ty này.

BBC: Nhưng ông cũng thấy tại những nơi bị suy thoái nặng, như Pháp, người ta phải lo lắng cho tình trạng thất nghiệp trong nước, cho nên người Pháp phải có việc làm trước đã chứ?

Tiến sĩ Ratha: Tôi có thể thấy lập luận nhất thời đó, nhưng nếu chúng ta nghĩ xa hơn, nó là tạo việc làm cho một cá nhân mà thôi, hay là chúng ta tạo điều kiện để một công ty có thể thuê nhiều người hơn nữa, và tiếp tục làm điều đó trong nhiều năm tới. Vấn đề là chúng ta có giúp cho công ty như vậy sống còn hay không.

BBC: Ý ông là tạo điều kiện cho di dân, nâng con số di dân lên lại, thực ra sẽ bôi trơn cho cỗ máy kinh tế toàn cầu?

Tiến sĩ Ratha: Về mặt nào đó quả đúng như vậy. Ý tôi muốn nói là giới chủ nhân nên được quyền muốn thuê ai thì thuê, miễn là có người tốt nhất cho công việc họ cần.

BBC: Bây giờ kinh tế suy thoái nhiều người muốn di dân không thể ra đi được nữa, Ngân hàng Thế giới gọi di dân là chuyện xóa đói giảm nghèo, điều đó còn đúng không?

Tiến sĩ Ratha: Cái lợi của di dân đem lại thực đáng kể. Một thí dụ rõ ràng nhất là số tiền di dân gởi về quê nhà, mà chúng tôi gọi là kiều hối. Kiều hối trong năm 2008 lên trên 300 tỉ đôla, gấp ba lần của tất cả các khoản viện trợ chính thức cộng lại. Số tiền này luân chuyển ở cấp cá nhân và gia đình nên tác động trực tiếp đến việc xóa đói giảm nghèo cho những người trong một gia đình.

BBC: Nhưng thực tế cho thấy dòng chảy của kiều hối không bị tác động nhiều lắm trong cơn suy thoái, tại sao vậy?

Tiến sĩ Ratha: Chúng ta thấy chuyện gởi kiều hối rất bền bỉ, và đúng là nó không tụt giảm nhiều lắm. Nguyên nhân là vì con số di dân vẫn tăng. Nếu có 100 người di dân năm ngoái, năm nay cũng vẫn còn 40-60 người trụ lại được. Những người di dân này vẫn cố gắng gởi tiền về nhà bằng cách sống cần kiệm hơn, thậm chí nhịn ăn hoặc thuê nhà ở chung với nhau để tiết kiệm. Một bữa ăn ở một nước như Anh có thể mua 10 bữa ăn ở những nước như Bangladesh.

BBC: Nhìn vào tương lai trung hạn với các chỉ dấu tăng trưởng tại những nước đang phát triển Trung Quốc, Ấn Độ, Brazil, ông thấy kiều hối và di dân có tăng trưởng theo với tốc độ tương tư hay không?

Tiến sĩ Ratha: Tôi dự kiến làn sóng di dân sẽ tăng vọt. Có nhiều điểm di dân ở nam bán cầu, nên di dân sẽ tăng theo hướng đó. Dân số tại nhiều nước đang già đi nhanh chóng, có nghĩa là họ cần thêm di dân để làm việc và đóng góp cho quỹ hưu trí. Như vậy di dân sẽ gia tăng. Xét về toàn cầu hóa, tôi nghĩ chúng ta sẽ thấy các nước chú trọng nhiều đến di dân hơn trước.