Vùng sắc tộc Miến Điện bất ổn

Quân Kachin - ảnh của Ryan Libre trên BBC News Online
Image caption Có tin nói quân Kachin phối hợp cùng lực lượng Wa để phòng vệ trước các tiểu đoàn quân chính phủ

Báo ra tại Thái Lan và Trung Quốc cho hay trong tháng 9 này, tình hình vùng biên giới Miện Điện có dấu hiệu biến động khi các nhóm vũ trang sắc tộc Wa và Kachin chuẩn bị chống lại quân đội chính phủ.

Trung Quốc, nước thường bị cho là ủng hộ chế độ quân nhân Miến Điện, cũng tỏ ra lo ngại trước hành động bất thường của quân đội Miến tại vùng Kokang đối với người gốc Trung Quốc.

Theo trang web Irrawaddy có trụ sở tại Thái Lan, tuần qua, các đơn vị của quân đội Wa tại bang Shan bắt đầu xây cất tuyến phòng thủ trong vùng núi.

Họ lo ngại quân chính phủ sẽ tiến đánh một khi hai bên không thỏa thuận được gì trước hạn chót vào tháng 10 năm nay, khi chính quyền trung ương muốn các nhóm vũ trang sắc tộc phải đồng ý ủng hộ kế hoạch bầu cử vào năm tới.

Các nguồn tin của người Shan nói quân đội Wa sẽ "liên kết với quân đội miền Nam Shan" để chống lại quân chính phủ nếu cần.

Lãnh đạo của lực lượng Wa gồm khoảng 25 nghìn binh lính là Nguỵ Học Cương (Wei Hsueh-Kang), một nhân vật bị Hoa Kỳ cho vào danh sách đen các tay trùm buôn thuốc phiện.

Bộ Ngoại giao Mỹ trao giải 2 triệu đôla cho ai đưa thông tin giúp cho việc bắt được Ngụy Học Cương.

Cùng thời gian, quân đội Miến Điện tập kết vào Laogai, thủ phủ của vùng Kokang thuộc bang Shan từ 24/8 để chuẩn bị tấn công.

Vẫn theo trang web Irrawaddy, các tiểu đoàn bộ binh Miến Điện có trọng pháo và xe thiết giáp hỗ trợ đang tiến dần vào phần Nam của bang Shan.

Lãnh đạo người Kokang là Bành Gia Thanh (Peng Jiasheng) cũng nhận được yêu cầu từ chính phủ phải đầu hàng.

Trả lời báo Irrawaddy hôm 14/9, Bành Gia Thanh nói chính phủ muốn xóa sổ lực lượng của người Kokang và các nhóm sắc tộc.

Chính phủ Miến Điện, như lời tướng Phone Swe nói với báo chí vào tuần trước, chỉ tịch thu kho vũ khí trái phép gần biên giới sau khi đã thỏa thuận về một chiến dịch "tiễu trừ tội phạm xuyên biên giới" với phía Trung Quốc.

Ông Bành cũng cáo buộc quân lính chính phủ "giết và hãm hiếp" dân thường Kokang.

Trung Quốc lo ngại

Thời gian qua, chừng 30 nghìn người tỵ nạn thuộc các nhóm thiểu số Miến Điện đã chạy sang Trung Quốc lánh nạn, thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế và khu vực.

Dù cả họ đã bị trả về, nguy cơ về làn sóng tỵ nạn mới vẫn hiện diện, một khi chiến sự nổ ra.

Theo báo cuối tuần Nam Phương ra tại Quảng Đông hôm 9/9, bất ổn có xuất xứ từ việc bốn nhóm vũ trang thuộc Đảng Cộng sản Miến Điện từ bỏ ban lãnh đạo hồi 1989.

Họ trực tiếp đàm phán với quân đội chính phủ để đảm bảo các vùng ảnh hưởng.

Image caption Bang Shan tại vùng ba biên giới

Theo các thỏa thuận với chính phủ, những nhóm vũ trang này sẽ đóng vai trò kiểm soát biên giới và đổi lại, họ được công nhận sự độc lập về nhân sự và hành chính riêng.

Chừng 10 khu vực thuộc các bang Wa, Kachin, và hai phần của bang Shan trở thành các "đặc khu kinh tế" sống bằng giao thương biên mậu, dưới sự kiểm soát của bốn lực lượng quân sự sắc tộc.

Càng về gần đây, các lãnh địa tại Kokang nơi đa số dân nói tiếng Trung Quốc và dùng đồng Nhân dân tệ để trao đổi càng tách rời chính quyền trung ương.

Báo Quảng Đông trích lời nhà nghiên cứu Chu Trấn Minh tại Viện Xã hội học Đông Nam Á của Vân Nam nói chính quyền trung ương Miến Điện đã không đồng ý để các "đặc khu kinh tế" tự ý ký kết các hợp đồng làm ăn với các đối tác nước ngoài.

Họ cũng muốn tiến quân nào kiểm soát vùng của các nhóm quân sự sắc tộc sống bằng kiểm soát biên giới và các nguồn hàng, kể cả buôn lậu.

Với chính quyền trung ương Trung Quốc, quan hệ với chính phủ Miến Điện quan trọng hơn các vấn đề địa phương.

Nhưng nay, như tờ Nam Phương báo động, Trung Quốc cần có chính sách khác sau khi có tin quân đội Miến Điện tấn công người nói tiếng Trung ở vùng biên giới, và gây ra các vụ người tỵ nạn vượt biên vào Trung Quốc.

Tờ báo trích lời nhân chứng nói quân chính phủ đập phá cơ sở làm ăn của người gốc Trung Quốc.

Bên cạnh đó, vùng Wa cũng nằm trong vùng Tam Giác Vàng, là nơi các nhóm vũ trang tàn quân Quốc Dân Đảng sau cuộc chiến 1949 tại Trung Quốc đã chạy đến trú ẩn và kinh doanh nha phiến.

Ở bang Wa, lãnh chúa Khun Sa (Trương Kỳ Phu-qua đời năm 2007) đã trở thành "vua heroin" lừng danh thế giới trong mấy thập niên về trước, với lực lượng vũ trang ước tính lên tới 20 nghìn quân, bảo vệ khu vực sản xuất 100 tấn nha phiến mỗi năm.

Theo báo Thái Lan, tờ Bangkok Post hôm tuần qua, nước này cũng lo rằng hàng nghìn thường dân Wa có thể chạy vào đất họ nếu có xung đột vì có hơn 12 nghìn dân Wa đang sống dọc biên giới Thái-Miến.

Tin liên quan