Tuần lễ quan trọng cho Obama ở LHQ

Obama

Trong lần ra mắt đầu tiên tại Hội đồng bảo an LHQ trong tuần này, tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama sẽ nhắm tạo ra ảnh hưởng về các vấn đề chính mà thế giới đang phải đối mặ̣t.

Phải đối đầu với các tranh luận trong nước về kế hoạch cải tổ y tế và các cảnh báo về Afghanistan, những hy vọng cao mà ông đã tạo ra trên trường quốc tế sẽ được thử thách qua sự kiện này.

Ông Obama có bài phát biểu đầu tiên trước Đại hội đồng Liên hiệp quốc vào thứ Tư này.

Bài diễn văn đó sẽ hoạch định chính sách ngoại giao của ông trong những năm tới.

Nghị trình của ông như sau.

Iran

Afghanistan là vấn đề lớn cho ông, nhưng hiện tại chủ yếu vẫn là nghị trình quân sự.

Nhiều khả năng Iran mới là thử thách ngoại giao khó khăn nhất mà ông hiện đang phải đối phó.

Bởi vì Iran không chịu tuân thủ các đòi hỏi của Hội đồng bảo an đòi ngưng tinh chế uranium, còn Hoa Kỳ và các nước đồng minh đang cố gắng vận động sự ủng hộ nhằm gia tăng trừng phạt, đặc biệt là đối với ngành dầu khí của Iran.

Ông Obama đang cố gắng thuyết phục Nga và Trung Quốc.

Ông sẽ gặp chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào và tổng thống Nga Dmitry Medvedev và được chờ đợi là sẽ thảo luận chuyện đó.

Image caption Có lẽ Iran là thách thức ngoại giao khó nhất cho Obama

Cũng cùng tuần này, tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad cũng sẽ đến LHQ, và nhiều khả năng sẽ từ chối ngưng tinh chế chất phóng xạ, nhưng có thể sẽ nói, cũng như Iran vẫn thường nói gần đây, là họ không có ý định làm bom hạt nhân.

Thay đổi khí hậu

Ông Obama, cũng như tổng thống George W Bush, đã đưa Hoa Kỳ vào tâm điểm của các đàm phán mà dự kiến sẽ dẫn đến một thỏa thuận sau Kyoto ở Copenhagen vào tháng Mười Hai tới đây.

Ông sẽ phát biểu trong "một sự kiện cao cấp" do tổng thư ký LHQ đặt ra với lãnh đạo các nước và chính phủ.

Người ta kỳ vọng tổng thống sẽ đưa tay ra với Copenhagen.

Mấu chốt cho thành công của Copenhagen sẽ là sự thông hiểu giữa hai nước có lượng khí thải nhiều nhất là Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Vấn đề này sẽ là chủ đề chính trong cuộc gặp của tổng thống Mỹ với chủ tịch Hồ Cẩm Đào, dự kiến cũng sẽ có bài phát biểu trong phiên họp về khí hậu.

Nga

Cuộc họp với ông Medvedev theo sau quyết định của ông Obama dẹp bỏ hệ thống chống tên lửa dự kiến sẽ đặt ở Ba Lan và Cộng hòa Czech.

Cho dù Hoa Kỳ nói thiết kế hệ thống này để chống nguy cơ tên lửa từ Iran, Nga phản đối.

Bây giờ cả hai đều hài lòng.

Liệu không khí đó có kéo theo các tiến triển khác về ngoại giao hay không?

Image caption Trung Quốc cũng là nước có nhiều khí thải

Nga và Mỹ đang nhắm đến một thỏa thuận hạt nhân mới dự kiến sẽ ký vào tháng Mười Hai tới đây.

Hiệp ước đó có thể sẽ đạt được nhiều vấn đề hơn.

Tâm điểm là liệu Nga có tham gia lệnh trừng phạt mới đối với Iran hay không.

Giải giáp hạt nhân

Hôm thứ Năm, ông Obama sẽ làm chủ tịch một phiên họp đặc biệt về giải giáp hạt nhân ở Hội đồng bảo an, vai trò lần đầu tiên được dành cho tổng thống Mỹ.

Đó là tín hiệu ông muốn có tiến triển trước hạn xét lại Hiệp ước phi hạt nhân trong một phiên hội thảo sẽ được tổ chức vào năm sau.

Tin nói ông có các kế hoạch đầy tham vọng, muốn ít vũ khí hạt nhân hơn và có lẽ là không có thử nghiệm bắn đầu đạn thực.

Cũng ở New York sẽ có hội thảo về Hiệp ước cấm thử hạt nhân, nhưng vẫn chưa đủ số thành viên ủng hộ để được thực hiện.

Ông Obama đã cam kết sẽ cố gắng giúp hiệp ước này được thông qua, nhưng đó là quyết định của Thượng viện.

Trung đông

Hôm thứ Ba ông có các cuộc gặp riêng và sau đó là chung với thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và chủ tịch của chính quyền Palestine Mahmoud Abbas.

Nhà Trắng đang xoa dịu các trông chờ.

Phát ngôn nhân Robert Gibbs nói: "Chúng tôi không có mong đợi gì quá lớn từ một cuộc họp."

Image caption Các khu định cư Do thái là điều kiện để đàm phán

Hi vọng của ông Obama hiện đang là điều kiện có thể được đặt ra để điều phối các cuộc họp giữa người Issrael và người Palestine, mà phiên thượng đỉnh này đã phát động.

Một trong số các điều kiện đó là Israel ngừng xây dựng tất cả các khu dân cư.

Các điều kiện về chuyện ngừng chưa được thông qua.

Nếu cuộc đàm phán tạo ra được một đồng thuận như vậy, mở đường cho các đàm phán trực tiếp, thì sẽ được coi là thành công.

G20 và kinh tế thế giới

Hôm thứ Năm mối quan tâm của thế giới sẽ chuyển về Pittsburgh với cuộc họp của nhóm G20 bao gồm 19 nước công nghiệp và toàn thể EU.

Vấn đề chủ yếu là liệu các chính phủ có tiếp tục thực hiện gói kích cầu để giúp nền kinh tế thoát khỏi khủng hoảng hay không, hay sẽ giảm bớt khi một vài nền kinh tế đã tăng trưởng trở lại.

Họ cũng sẽ bàn chuyện cải tổ các định chế tài chính quốc tế và vấn đề gây nhiều tranh cãi về tiền lương và thưởng của các nhân viên ngân hàng.

Các đàm phán về thay đổi khí hậu toàn cầu cũng sẽ được nhắc tới.