Bà Clinton tập trung vào 'quyền lực mềm'

Ngoại trưởng Hillary Clinton
Image caption Bà Clinton nói chuyện tại đại học MGU ở Moscow hôm 14/10

Trong chuyến thăm năm ngày tới châu Âu, bà Hillary Clinton phải tham gia từ các cuộc thương lượng căng thẳng vào phút chót tại Zurich quanh vấn đề hòa giải giữa Armenia và Thổ Nhĩ Kỳ tới cuộc thảo luận về vấn đề Afghanistan và Iran ở London.

Những thương lượng này tiếp tục tại Moscow sau khi bà có một chuyến thăm ngắn tới Dublin và Belfast, nơi bà vào một quán pub uống bia và kêu gọi người dân Bắc Ireland đoàn kết.

Chuyến thăm kết thúc tại Tatarstan, nước cộng hòa thuộc Nga, nơi Ngoại trưởng Mỹ, trong lúc nóng lòng muốn bỏ lại các thủ đô lớn đằng sau, có chuyến thăm tận mắt để chứng kiến sự tồn tại giữa người Thiên Chúa giáo và người Hồi giáo tại thủ đô Kazan hơn 1000 năm tuổi.

Mặc dù Iran và Afghanistan là các chủ đề nổi bật trong các cuộc đối thoại, có vẻ như chuyến thăm không có chủ đề cụ thể nào và sự kết nối duy nhất giữa các địa điểm là chúng nằm trên khu vực địa l‎ý châu Âu và Á Âu.

Tuy nhiên, có một chủ đề chung trong các chuyến thăm của bà, từ chuyến thăm đầu tiên tới châu Á vào tháng Hai tới chuyến công du châu Phi vào tháng Tám vừa qua: đó là “quyền lực mềm”.

Tiềm năng

Cho dù ở Nga nói chuyện về chương trình nguyên tử của Iran, ở Nam Hàn bàn về mối đe dọa của Bình Nhưỡng, hay ở Bắc Ireland kêu gọi các phe phái đối lập không quay lại con đường bạo lực, bà Clinton tiếp tục làm đầy nghị trình của mình với các sự kiện “mềm”, tại đó bà gặp gỡ sinh viên, những người hoạt động về quyền phụ nữ hay nhân quyền.

Bà nói về những cuốn sách ảnh hưởng đến đời bà, nâng cao sự nhận thức của mọi người về tình trạng dùng hãm hiếp làm một vũ khí trong chiến tranh, và thường xuyên nhắc tới những tiềm năng mà Đấng Tối cao ban cho con người.

Cũng khó mà đánh giá đường lối ngoại giao công khai này có tác động ra sao tới hình ảnh của Hoa Kỳ ở nước ngoài, hay thúc đẩy thêm tới đâu các mục tiêu ngoại giao của Tổng thống Barack Obama.

Image caption Bà Clinton thường cho thêm các 'sự kiện mềm' vào trong nghị trình

Có thể bà phần lớn chỉ muốn tác động tới những người đã thay đổi ý kiến, hay muốn gia tăng thêm thiện chí đối với Hoa Kỳ sau khi ông Obama thắng cử. Tuy nhiên, điều này cũng giúp làm giảm đi thái độ bài Mỹ tại một số nơi.

Bà Clinton, vốn dĩ đã có vị thế của một ngôi sao quyền lực từ khi còn là đệ nhất phu nhân, cũng cho thấy sự đối lập mạnh với bà Condoleezza Rice, người thực hiện chính sách đối ngoại một cách cứng rắn hơn, theo lối học thuật, chỉ tham dự các cuộc gặp gỡ chính thức trong những chuyến thăm ngắn với mức độ chính xác như trong quân sự.

Những người chỉ trích nhận xét việc bà Clinton chú trọng vào “quyền lực mềm” là kết quả của việc bà bị gạt ra ngoài lề. Theo họ, những cuộc gặp gỡ tại các tòa thị chính về quyền phụ nữ là tất cả những gì còn lại dành cho bà, sau khi hồ sơ về các vụ đối ngoại lớn như Trung Đông và Afghanistan đã được dành cho các đặc sứ.

Bà Clinton mới chỉ tới Israel một lần, và còn chưa tới Afghanistan và Pakistan trên cương vị Ngoại trưởng.

‘Giao quyền’

Một số quan chức trong chính quyền Obama không muốn tiết lộ danh tính đã đưa ra những phân tích khác nhau về vai trò của bà Clinton.

Một số nói bà không tỏ ra hết mình trong lĩnh vực ngoại giao, và không tạo ra nhiều sức nặng trong quá trình ra chính sách. Những người khác thì mạnh mẽ bảo vệ bà, khẳng định rằng khó có thể đánh giá quá cao vai trò của bà trong các cuộc đối thoại và ra quyết định về mọi chuyện, từ Afghanistan tới Iran tới Trung Đông.

Tuy nhiên, phụ nữ và nhân quyền có vẻ thực sự quan trọng đối với bà Clinton, và điều này giải thích tại sao các chuyến thăm của bà tiếp tục chứa đầy các sự kiện “quyền lực mềm”.

Bà Clinton tiếp tục bị hỏi là bà có cảm thấy bị đẩy ra bên lề trong các vấn đề lớn hay không. Bà có vẻ bực tức về câu hỏi này.

Nói chuyện với hãng truyền hình NBC của Mỹ gần đây, bà nói: “Tôi thấy điều đó là nực cười… Tôi nghĩ đó là một đánh giá không mang tính thực tiễn chút nào về những gì tôi làm hàng ngày."

“Tôi tin tưởng vào chuyện giao bớt quyền hành. Tôi không phải là người thấy mình lúc nào cũng phải chường mặt ra trên trang nhất của mọi tờ báo hay TV.”

Image caption Bà Clinton và ông Robert Gates thường khen ngợi lẫn nhau

Bà Ngoại trưởng đã bắt đầu nhiệm kỳ của mình một cách khiêm tốn, khiến Washington có nhiều đồn đoán là bà bị ngăn không cho lên mạng lưới truyền hình có nhiều ảnh hưởng của Mỹ trong các chương trình sáng Chủ Nhật.

Tuy nhiên, bà đang dần dần gia tăng sự hiện diện trên TV. Sau gần 10 tháng lên nắm quyền, một khảo sát của Gallup kết luận bà đã trở nên nổi tiếng hơn cả Tổng thống, ở mức 62% so với 56%.

Người trong cuộc

Và chắc chắn là bà Clinton cũng không cần phải kêu lên mới được Tổng thống Obama chú ý.

Khi các phóng viên có lần hỏi bà Clinton là bà thấy điều gì đáng ngạc nhiên nhất hay bất ngờ nhất trong công việc của mình, bà nói đó là khối lượng thời gian mà bà phải bỏ ra tại Nhà Trắng.

Trong nhiều tháng, có vẻ như bà chơi trò chơi trong cuộc một cách lặng lẽ, gây dựng các liên minh và chăm chú học hỏi những điều mấu chốt trong công việc mới, khéo léo tạo dựng quan điểm của mình trong nhiều vấn đề ngoại giao mà có thể bà đã không nghĩ tới khi là thượng nghị sĩ đại diện cho New York hay thậm chí từ thời còn là đệ nhất phu nhân.

Giờ đây, bà có một đồng minh khá khác thường và đầy quyền lực trong chính quyền, là Bộ trưởng Quốc phòng Robert Gates.

Rất ít khi mà Ngoại trưởng và Bộ trưởng Quốc phòng hợp nhau.

Thường Bộ Ngoại giao và Bộ Quốc phòng hay hục hặc với nhau, đặc biệt dưới thời Tổng thống George W Bush.

Nói chuyện tại một diễn đàn hôm 5/10, ông Gates nói: “Sự nghiệp của tôi đa phần chứng kiến các vị Ngoại trưởng và Bộ trưởng Quốc phòng không nói chuyện với nhau. Và mối quan hệ thực sự có thể rất tồi tệ”.

Tuy nhiên, hai vị bộ trưởng này hay nói chuyện với nhau trên điện thoại, và “có vẻ như thường xuyên có mặt trong phòng Tình huống trong Nhà Trắng”, như lời ông Gates nói về bà Clinton trên báo Washington Post gần đây.

Trong khi quyết định về chiến lược của Mỹ tại Afghanistan sắp đưa ra, hai vị có vẻ như nói cùng một tiếng nói và đại diện cho sự biểu quyết mang tính quyết định về số lượng, chiến lược cũng như việc triển khai quân lính.

Viết trên tuần báo New York mới đây, ông John Heilemann nói: “cho dù không ai gọi đó là học thuyết Hillary, kiểu chiến thắng thầm lặng chính là thứ đưa đến quyền lực nội tại lớn hơn cho bà Clinton trong tương lai”.

Tin liên quan