Mỹ xử ‘chủ mưu’ vụ 11/9 tại tòa dân sự

Khalid Sheikh Mohammed, nghi phạm chủ mưu vụ tấn công 11/9
Image caption Bộ Tư pháp Mỹ yêu cầu Công tố viện đề nghị án tử hình cho kẻ chủ mưu.

Các dân biểu Cộng hòa vừa lên án quyết định của chính quyền Obama đưa Khalid Sheikh Mohammed, kẻ chủ mưu vụ tấn công 9/11, cùng bốn người khác ra tòa tại New York.

Lãnh tụ phe Cộng hòa tại Thượng viên, Mitch McConnell nói đưa các nghi phạm từ căn cứ Guantanamo vào lãnh thổ Hoa Kỳ sẽ “tạo ra rủi ro không cần thiết” cho công dân Mỹ.

Năm người này sẽ bị xử tại tòa dân sự gần tòa tháp đôi, địa điểm bị tấn công ngày 11/9.

Công tố viện cho hay họ sẽ đề nghị án tử hình.

Dân biểu Dân chủ ca ngợi quyết định dùng tòa dân sự. Trong khi gia đình của các nạn nhân vụ tấn công khủng bố 11/9 đang chia rẽ.

Quyết định này nằm trong cố gắng của tổng thống Barack Obama nhằm đóng cửa căn cứ Guantanamo. Từ trước đến nay đây là nơi được dùng để giam nghi phạm khủng bố.

Bộ trưởng Tư pháp Mỹ, Eric Holder nói trong một cuộc họp báo như sau: "Bộ Tư pháp sẽ đưa năm nghị phạm ra xét xử tại tòa dân sự. Năm người này bị cáo buộc âm mưu thực hiện vụ tấn công khủng bố ngày 11/9.

"Tôi mong đợi Công tố viện đề nghị án tử hình cho từng cá nhân trong nhóm người này.”

Tuy nhiên các dân biểu Cộng hòa lên án quyết định xử nghi phạm khủng bố tại tòa dân sự.

Lãnh tụ phe Cộng hòa tại Thượng viện, Mitch McConnell miêu tả quyết định này là “một bước lùi liên quan đến an ninh của nước Mỹ." Ông nói thêm điều này sẽ “làm cho cuộc sống của người Mỹ thêm rủi ro.”

Cựu Bộ trưởng Tư pháp, người phục vụ dưới chính quyền George W Bush, ông Michael Mukasey nói: "Bộ Tư pháp nói rằng tòa dân sự của Mỹ là địa điểm phù hợp để tiến hành vụ xử. Theo kinh nghiệm của tôi, chúng không phù hợp chút nào.”

Bloomberg hậu thuẫn

Thượng nghị sĩ John McCain, thuộc đảng Cộng hòa, người thua ông Obama trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2008 cho rằng tòa án binh là nơi phù hợp nhất để xử nghi phạm khủng bố.

Ông McCain nói: "Họ là những kẻ gây tội ác chiến tranh. Họ gây chiến chống người Mỹ và công dân của một số nước khác.”

Tuy nhiên Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ, Patrick Leahy, chủ tịch Ban Tư pháp, nói quyết định của ông Obama cho thấy “quốc gia hùng mạnh nhất thế giới hoàn toàn tin tưởng vào hệ thống tư pháp của mình.”

Thị trưởng thành phố New York, Michael Bloomberg, một chính trị gia độc lập, hậu thuẫn quyết định của chính quyền Obama. Ông nói: "Thật có ý nghĩa khi các nghi phạm đứng đằng sau vụ 11/9 được xử tại địa điểm gần với Trung tâm Thương mại Thế giới, nơi có rất nhiều người New York bị giết hại.”

Ra tòa cùng Khalid Sheikh Mohammed là bốn người khác. Hai người gốc Yemen, một người Saudi và một người Kuwait gốc Pakistan.

Những người này bị cáo buộc đã giúp đỡ tài chính và lên kế hoạch thực hiện vụ tấn công ngày 11 tháng Chín năm 2001. Gần 3.000 người thiệt mạng.

Vụ xử chưa ấn định ngày cụ thể. Truyền thông Mỹ loan tin Quốc hội Mỹ cần được thông báo ít nhất 45 ngày trước khi các nghi phạm, hiện đang tạm giam ở căn cứ Guantanamo, được chuyển đến nước Mỹ.

Cho đến nay năm người này từng xuất hiện trong các buổi nghe xử của quân đội Mỹ tại Guantanamo. Hạn chót là 16 tháng 11 chính quyền Obama phải ra quyết định rõ ràng về cách xét xử những người này.