Người Iran với khẩu hiệu chống chính quyền

Cảnh biểu tình ở Iran hồi mùa hè
Image caption Người Iran tức giận vì điều mà họ cho là gian lận phiếu trong bầu cử Tổng thống hồi mùa hè năm nay

Người Iran đang kỷ niệm Ngày Sinh viên Đại học, thường là sự kiện chống Mỹ xuất phát từ vụ giết hại ba học sinh hồi năm 1953. Các ủng hộ viên của phe đối lập muốn sẽ nhân các cuộc biểu tình chính thức này hô các khẩu hiệu chống chính phủ.

Olivia Cornes của BBC với sự giúp đỡ của BBCPersian.com và của chính đại diện của phe đối lập đã xem xét các khẩu hiệu mà người Iran hô to trên đường phố kể từ cuộc bầu cử tổng thống gây tranh cãi.

Các làn sóng khẩu hiệu chống chế độ là tự phát nhưng nhiều trong số các khẩu hiệu này không phải là mới.

Chính những khẩu hiệu mà người Iran đã sử dụng 30 năm về trước để kêu gọi chấm dứt chế độ Shah nay lại được dùng để đả phá chính thể Hồi giáo.

Trong một số trường hợp, những lời hô như "Allahu Akbar" ("Thượng đế vĩ đại") hay "Marg bar dictato" ("Kẻ độc tài chết đi") vẫn như xưa.

Những tiếng hô "Allahu Akbar" kéo dài nhiều tháng từ các tầng thượng trong giai đoạn đầu của cuộc cách mạng vốn lật đổ chế độ Shah.

Chính quyền Hồi giáo hiện tại coi những khẩu hiệu này như sự đe dọa.

Những đợt phản kháng từ tầng thượng ở đỉnh điểm của cuộc phản kháng hồi tháng Sáu và tháng Bẩy đã ngưng lại sau khi lực lượng Basiji bắt đầu đi tuần vào ban đêm và đánh dấu những tòa nhà mà họ nghe thấy tiếng hô.

Hôm sau cảnh sát sẽ tới bắt những người phản kháng.

'Kẻ thù'

Parvaneh, một sinh viên và ủng hộ viên của phe đối lập ở Tehran, nói với BBC rằng những tiếng hô phản kháng ngày càng có tính cá nhân và tập trung hơn.

Nay những người biểu tình hô 'Ông phải chết', ý nói Tổng thống Ahmadinejad, ở cuối khẩu hiệu.

Parvaneh nói: "Ngay sau bầu cử, những lời hô chỉ là về chuyện người dân muốn đòi lại lá phiếu của họ, nhưng nay nó về hệ thống và chính các nhà lãnh đạo."

Những lời hô cách mạng trước đây đã được thay đổi.

Một trong những khẩu hiệu chống chế độ Shah trước đây là "Shah phải chết"

Nay người ta có thể nghe thấy khẩu hiệu tương tự đối với Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad: "Ahmadi ông là kẻ phản quốc, ông hãy biến khỏi đất nước này. Ông phá hoại đất nước...Ông phải chết, ông phải chết, ông phải chết, ông phải chết."

Một số người nói họ bị sốc khi lần đầu nghe thấy các nhà lãnh đạo hiện tại bị sỉ nhục.

Có lời hô có nguồn gốc từ trước năm 1979.

Việc Tổng thống Ahmadinejad bác bỏ những người chất vấn việc ông tái đắc cử là "bụi và bẩn" đã khiến phe đối lập nhái lại thơ của triết gia Ba Tư hồi thế kỷ 13 Rumi: "Ông là cây chết và bụi đường... Ông là kẻ thù của đất nước."

Phép thử

Một khẩu hiệu mới nhắm vào Lãnh đạo Tối cao Ayatollah Ali Khamenei là "Khamenei ghatele, Velayatesh batele" - "Khamenei là kẻ sát nhân, sự cầm quyền của y là vô lý".

Một cách nữa mà các khẩu hiệu cũ được sử dụng lại là nhấn mạnh đặc tính Iran thay vì đặc tính Hồi giáo.

Image caption Một em bé giương biển "Dân chủ cho Iran"

Khẩu hiệu chính của các cuộc biểu tình là "Estaghlal, Azadi, Jomhuriye Eslami" (Độc lập, Tự do, Cộng hòa Hồi giáo).

Trước đây khẩu hiệu này nói rằng Cộng hòa Hồi giáo có thể đem lại tự do và thoát khỏi chế đô Shah do phương Tây ủng hộ.

Nay những người biểu tình hô: "Độc lập, Tự do, Cộng hòa Iran".

Đây là lời kêu gọi cho một nhà nước thế quyền và tự do cho người dân.

Sinh viên Behrooz nói những lời hô đầu tiên mà anh nghe thấy hôm 4/11 đã tạo thêm khoảng cách giữa người Iran và đạo Hồi: "Nejade ma aryast-deen, az siasat jodas" (Chúng ta thuộc chủng Arya, tôn giáo và chính trị không trộn lẫn với nhau).

Ngay cả ngày truyền thống ủng hộ người Palestine của Ayatollah Khomenei trong tháng Chín cũng đã bị phe đối lập dùng để phàn nàn rằng chế độ quan tâm tới người nước khác nhiều hơn người Iran.

Trong ngày này người ta hô: "Na Gaza, na Lebnan, jaanam fadaaye Iran" (Không Gaza, không Libăng, tôi hy sinh cho Iran).

Một sinh viên khách ở Tehran, Siavash nói với BBC anh nghĩ rằng phép thử lớn nhất đối với người biểu tình của phe đối lập đang tới.

Mười ngày để tang truyền thống của người Shia, Muharram, bắt đầu vào giữa tháng 12.

Siavash nói: "Chúng tôi sẽ xuống đường và hô 'Ya Hossein, Mir Hossein".

"Ya Hossein" nhắc tới đại giáo chủ bỏ mình tại Karbala năm 680 sau Công Nguyên và "Mir Hossein" là lãnh đạo phe đối lập.

"Bằng cách này chúng tôi đã biến các lời hô tôn giáo thành chính trị," Siavash nói.

Tin liên quan