Năm Cọp nói chuyện cọp

Cọp có thể là loài vật xưa và đặc biệt hơn chúng ta thường nghĩ.

Cọp ít gần với sư tử, báo đốm và báo đen hơn các loài mèo khác có quan hệ với nhau, theo một nghiên cứu mới đây.

Phân tích gen cho thấy cọp bắt đầu tiến hóa từ khoảng 3,2 triệu năm trước, và loài có quan hệ gần nhất chính là loài báo sống vùng tuyết lạnh cũng đang có nguy cơ tuyệt chủng.

Phát hiện đó được đưa ra cùng thời điểm BBC giới thiệu bộ sưu tập các đoạn video quay cảnh riêng tư của loài cọp hoang dã và các nguy cơ mà chúng đang phải đối mặt.

Mặc dù loài cọp đang trên đà tuyệt chủng và là con vật nổi tiếng, còn rất nhiều điều người ta cần khám phá, kể cả con đường tiến hóa.

Cọp gần với báo

Người ta vốn biết năm nhóm lớn của loài mèo, đó là cọp, sư tử, báo gấm, báo đen và báo tuyết, cùng thuộc dònggen Phanthera, cùng hai loại báo khoang, tất cả đều quan hệ gần với nhau hơn là các loài mèo nhỏ.

Thế nhưng rất khó xác địn mối quan hệ chính xác giữa các nhóm loài đó.

Cho nên, nhà khoa học Brian Davis, TS Gang Li và GS William Murphy đã phân tích DNA của tất cả các nhóm.

Nhìn vào sự giống nhau về DNA trong tế bào mitochrondria cùng như các chromosome giới tính, các nhà nghiên cứu phát hiện thấy năm nhóm mèo lớn này quan hệ với nhau trong các mối dây khác với người ta hằng tưởng.

Dữ liệu cho phép giả thiết rằng sư tử, báo đốm và báo đen là gần với nhau nhất.

Thủy tổ của các nhóm này tách khỏi mèo từ khoảng 4,3 đến 3,8 triệu năm trước.

Khoảng 3,6 đến 2,5 triệu năm trước thì báo đen bắt đầu tiến hóa, trong khi sư tử và báo đốm rời khỏi nhau trong khoảng 3,1 đến 1,95 triệu năm trước.

Tổ tiên của cọp

Nhưng trong thời gian đó thì c̣ọp đã hình thành từ trước.

Tổ tiên của cọp và báo tuyết cùng có niên đại khoảng 3,9 triệu năm trước.

Image caption Lần đầu tiên quay được cảnh cọp Sumatra sống trong tự nhiên

Cọp bắt đầu tiến hóa thành một loài riêng vào khoảng cuối của kỷ Pilocene, cách nay khoảng 3,2 triệu năm.

Điều đó khiến cọp và báo tuyết được xếp là "loài chị em", theo báo cáo khoa học được đăng trên tạp chí Molecular Phylogenetics and Evolution.

Cả cọp và báo tuyết đều thuộc nhóm các loài mèo to có nguy cơ bị tuyệt chủng.

Hiện chưa đầy 3.500 con c̣ọp còn sống trong các vùng hoang dã.

Một loài như là cọp Sumatra quá bí ẩn đến nỗi đoạn phim đầu tiên quay con cọp này sống trong thiên nhiên mới chỉ được ghi nhận trong năm nay, và Indonesia tính giao nó cho một số cá nhân để bảo vệ.

Hồi năm ngoái, một nghiên cứu cho thấy là nhóm loài phụ lớn nhất là cọp Amur có thể gặp nguy cơ biến mất gen, vì còn quá ít con còn sống.