Thịt đỏ có gây ra ung thư ruột?

Tranh cãi nảy lửa đã nổ ra giữa ngành công nghiệp thịt của Anh và Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới (WCRF) về câu hỏi thịt đỏ có làm tăng nguy cơ ung thư ruột.

Image caption Ta vẫn có thể an tâm thưởng thức thịt nướng

WCRF nói bằng chứng “thuyết phục” để cho rằng thịt đỏ và thịt chế biến làm tăng nguy cơ ung thư ruột, và rằng từ năm 2007 – khi họ công bố phúc trình về lối sống và ung thư – họ đã thúc giục công chúng hạn chế việc ăn thịt nướng và xúc xích.

Các nhóm đại diện cho nhà sản xuất thịt cáo buộc các kết luận này khiếm khuyết. Họ chỉ ra rằng nhiều nhà khoa học độc lập đã nghi ngờ quan hệ giữa thịt đỏ và ung thư trong báo cáo.

WCRF đã ấn hành danh sách “sai sót nhỏ” của bản phúc trình – có một số liên quan phát hiện về thịt đỏ và ung thư ruột – nhưng họ nói không có ý định thay đổi kết luận.

Theo khuyến nghị của họ, con người cần ăn hạn chế thịt đỏ, và gần như luôn nên tránh xúc xích khô và thịt nguội.

Vụ cãi nhau mới nhất xuất phát từ việc chính phủ Anh trích dẫn báo cáo WCRF trong bản thảo về ảnh hưởng của việc giảm ăn thịt đỏ đối với chất sắt trong cơ thể.

Theo EBLEX (nhóm vận động cho công nghiệp bò và cừu của Anh), phát hiện của WCRF không nên được dùng làm “điểm tham khảo”.

Nhưng cũng đã có tranh cãi trong các trang của tạp chí khoa học hàng đầu về cơ chế ăn uống và bệnh tật.

Năm ngoái, trong lá thư gửi tạp chí American Journal of Clinical Nutrition, Giáo sư Stewart Truswell của Đại học Sydney hỏi tại sao nhiều nghiên cứu lớn không phát hiện mối liên quan thì đã bị ủy ban của WCRF lờ đi, và cũng chỉ ra sai sót trong dữ liệu.

Để đáp trả, WCRF giải thích nhiều nghiên cứu về thịt đã bị bỏ qua vì chúng không nói cụ thể về thịt đỏ, nhưng họ chấp nhận một số sai sót trong tường trình dữ liệu. Nhưng họ nói điều này “không thay đổi bức tranh chung”.

Tuy vậy, nhiều người trong cộng đồng khoa học đã bị sốc vì một nghiên cứu lớn nói về quan hệ giữa ăn uống và ung thư, được in trong cùng tạp chí này hồi năm ngoái.

EPIC là tập hợp của 23 trung tâm nghiên cứu về dinh dưỡng tại châu Âu.

Một nghiên cứu thuộc nhóm này, đặt tại Oxford, đã theo dõi 65.000 người trong thập niên 1990.

Nó phát hiện rằng người ăn chay, thay vì được bảo vệ khỏi ung thư ruột như giả thiết, lại có triệu chứng mắc bệnh nào tương đối cao hơn.

Nó đi ngược lại nghiên cứu của một nhóm khác cũng của EPIC trước đó nói rằng ăn quá nhiều thịt đỏ và thịt chế biến làm tăng 35% nguy cơ ung thư ruột.

Giáo sư Tim Key, người dẫn dắt nghiên cứu ở Oxford, nói: “Phát hiện của chúng tôi quả là ngạc nhiên. Nói đơn giản, nếu thịt gây ra ung thư ruột, ta sẽ mong thấy mức giảm đi ở người ăn chay, nhưng chúng tôi không thấy.”

Tranh cãi

WCRF nói nghiên cứu của Oxford có thể được giải thích bằng sự ngẫu nhiên, vì chỉ có 28.000 người không ăn thịt trong nghiên cứu. Họ nói những ai ăn chay có thể tiêu thụ ít sản phẩm sữa hơn – “và báo cáo của chúng tôi thấy rằng sữa có lẽ giảm bớt nguy cơ ung thư ruột”.

Giáo sư Martin Wiseman, giám đốc dự án nói: “Không có nghiên cứu nào từ hồi có báo cáo của chúng tôi lại khiến chúng tôi nghi ngờ phát hiện rằng có bằng chứng thuyết phục là thịt đỏ và thịt chế biến làm tăng nguy cơ ung thư ruột.”

WCRF không cổ vũ chế độ ăn chay, hay ngừng ăn thịt đỏ. Họ nói chúng ta nên giữ ở mức 500 gram một tuần.

Nell Barrie, từ tổ chức nghiên cứu ung thư Cancer Research, nói: “Hai trong số các nghiên cứu lớn nhất thế giới về ăn uống và ung thư thấy rằng người ta có rủi ro mắc ung thư như ung thư ruột, nếu ăn quá nhiều thịt đỏ hay thịt chế biến.”

“Giảm các loại thực phẩm này có thể giúp giảm nguy cơ phát triển ung thư.”

Nhưng chuyên gia ung thư, Giáo sư Karol Sikora, nói những ai thích ăn thịt đỏ cứ nên tiếp tục.

“Chúng ta đã tạo ra cơn ác mộng với những thông điệp trái ngược dựa trên rất ít bằng chứng. Ăn thịt đỏ trong bối cảnh có chế độ ăn uống cân bằng không nên bị xem là vấn đề.”

“Nên tránh chế độ calorie cao, nhiều mỡ, nhưng hãy cứ thưởng thức món thịt nướng.”