Muỗi chống sốt xuất huyết

Image caption Sốt xuất huyết do loài muỗi cái Aedes aegypti gây ra

Các nhà khoa học đang nuôi cấy một loài muỗi cải biến gien nhằm chống sự lan truyền của dịch bệnh sốt xuất huyết.

Virút gây ra bệnh này truyền qua đường muỗi cái chích người và hiện không có vắcxin hay thuốc đặc trị.

Giới chuyên gia nói bệnh lây cho 100 triệu người mỗi năm và đe dọa một phần ba dân cư trên thế giới.

Giới khoa học hi vọng rằng các loài muỗi đực do họ nuôi cấy khi giao phối với muỗi cái sẽ tạo ra một loài muỗi cái con có chứa gien giới hạn mọc cánh.

Nghiên cứu này được đăng trên tạp chí Proceeding của NAS.

Các nhà khoa học nói công trình của họ đưa ra một phương pháp mới, hiệu quả và an toàn nhằm giới hạn loài côn trùng này và có thể dùng để ngăn các loại dịch bệnh do muỗi gây ra như sốt rét.

Họ ước tính là nếu triển khai thì loài muối mới sẽ đủ sức dẹp loài muỗi tự nhiên trong vòng 6-9 tháng.

GS Anthony James từ nhóm nghiên cứu tại ĐH California ở Irvine nói: "Các biện pháp kiểm soát sốt xuất huyết hiện nay không hiệu quả đầy đủ, và các biện pháp mới đang rất cần."

"Kiểm soát muỗi là nguồn lây virút sẽ giảm mức độ bệnh tật và chết chóc ở người."

Hạ cánh

Kế hoạch dự trù sẽ đưa ra các loài muỗi đực đã được cải biến gien, sẽ giao phối với các con cái và chuyển gien đó sang cho muỗi con.

Các nhà khoa học giới thiệu các con muỗi cái trong thế hệ sau, nhận gien của bố và không thể bay vì đôi cánh không thể phát triển bình thường.

Các con muỗi đực mang gien này vẫn tiếp tục bay bình thường.

Nhà nghiên cứu Luke Alphey từ ĐH Oxford và công ty chuyển giao công nghệ Oxitec Ltd nói phương pháp này có mục tiêu cao.

"Kỹ thuật này hoàn toàn dùng riêng cho một loài, vì các con đực từ loài đó chỉ giao phối với riêng con cái từ loài đó."

"Thêm một điểm thú vị từ phương pháp này là rất quân bình, vì tất cả người trong khu vực được nhắm đếu đều được bảo vệ như nhau, bất kể điều kiện sức khỏe, quyền lực chính trị hay giáo dục."

TS Hilary Ranson từ trường vệ sinh và y tế nhiệt đới Liverpool nói công trình này là một bước tiến lớn về phía trước.

"Đây là bước tiến quan trọng. Nó sẽ là thách thức về việc sản xuất triển khai đủ muỗi đực, và giá thành không rẻ. Nhưng có thể làm được khi có đủ nguồn lực."

Bà nói sốt xuất huyết là dịch bệnh lý tưởng cần loại trừ bằng phương pháp này vì nó chỉ lan truyền trong một số loài muỗi mà thôi.

Bà nói bệnh sốt rét thì khó diệt hơn vì có nhiều loài muỗi cùng mang ký sinh trùng sốt rét.