Mỹ lo ngại ảnh hưởng của Iran ở Iraq

Một lính Mỹ quan sát biên giới giữa Iran và Iraq
Image caption Một lính Mỹ quan sát biên giới giữa Iran và Iraq

Khoảng 2h sáng, ở phía nam thị trấn Balad Ruz, một nhóm nhỏ các binh sĩ Hoa Kỳ xuống xe bọc thép và đi tuần tra. Đó là một đêm yên tĩnh, hầu như chẳng nghe hay nhìn thấy gì, trừ âm thanh của tiếng giày nện trên đường đất và tiếng chó hoang sủa. Balad Ruz nằm gần biên giới với Iran. Cho tới cách đây một năm, thị trấn và vùng đồng quê xung quanh là một khu vực vô trật tự, là nơi ẩn náu của al-Qaeda và những kẻ buôn lậu vũ khí.

Image caption Quân đội Mỹ nói họ giờ chuyển từ quyền lực 'cứng' sang quyền lực 'mềm'

Kể từ đó, lực lượng al-Qaeda phần lớn đã bị các chiến dịch quân sự chung giữa Mỹ và Iraq đuổi đi.

Nhưng những kẻ buôn lậu vẫn dùng khu vực này, mang vào tên lửa, vật liệu nổ, thiết bị và kỹ thuật làm bom từ Iran bên kia biên giới. Trung úy Luke Brown cho biết: "Họ có thể vận chuyển các thứ hoặc qua khu Sadr City, Baquba hoặc Baghdad". Các xe thiết giáp Stryker của Mỹ được trang bị công nghệ tinh vi, với kỹ thuật chụp ảnh bằng tia hồng ngoại và chụp nhiệt mà cảnh sát và quân đội Iraq không có. Mặc dù có các thiết bị công nghệ cao, cho đến nay, Mỹ hầu như chẳng có mấy may mắn. Vũ khí Iran Đại tá David Funk cho biết: "Chúng tôi biết rằng rất nhiều các vũ khí, đạn dược và chất nổ mà chúng tôi tìm thấy ở đây - được sử dụng chống lại các lực lượng an ninh Iraq, các lực lượng của chúng tôi và chống lại người dân Iraq - rõ ràng có nguồn gốc từ Iran".

Image caption Đại tá David Funk nói nhiều vũ khí xuất phát từ Iran

Đại tá Funk là viên chức phụ trách các lực lượng Hoa Kỳ tại tỉnh Diyala, một khu vực phía đông Iraq có chung đường biên giới dài với Iran.

Người Mỹ tin rằng sự hiện diện của họ ở đó, và việc họ huấn luyện cho lực lượng biên phòng Iraq, ít nhất một phần có tác dụng giảm đi tình trạng buôn lậu vũ khí. Tuy nhiên, tên lửa và vũ khí khác vẫn được đưa qua, và quân đội Mỹ tin rằng một số vũ khí này là do các lực lượng al-Quds, một chi nhánh của Cận vệ Cách mạng Iran, cung cấp. Đại tá Funk nói: "Có những người trong chính phủ Iran rõ ràng không muốn Iraq trở thành một quốc gia mạnh".

'Ảnh hưởng xấu' Với chưa đầy một tuần trước cuộc bầu cử Quốc hội, các đường phố Baghdad và các thành phố Iraq khác chất đầy các áp phích bầu cử. Một loạt các gương mặt trên áp phích nhìn chằm chằm xuống hệ thống giao thông bên dưới. Người Mỹ đã cáo buộc Iran tìm cách gây ảnh hưởng tới kết quả bầu cử - bằng cách lập ra một danh sách đen gây tranh cãi gồm các ứng viên bị coi là các chính trị gia dòng Sunni không thông cảm với Tehran.

Image caption Thiếu tướng Lanza nói Iran có 'ảnh hưởng xấu' tới Iraq

Thiếu tướng Steve Lanza, phát ngôn viên chính cho các lực lượng Hoa Kỳ ở Iraq, nói rằng Iran bây giờ đã chuyển từ cái ông gọi là "ảnh hưởng trực tiếp" ở Iraq sang các biện pháp "gián tiếp".

Ông nói: "Những gì chúng ta đã thấy trong một số trường hợp là cái chúng tôi gọi là ảnh hưởng xấu. Ảnh hưởng này trong một số trường hợp đến từ Iran, bằng tiền và các nguồn lực mà sẽ tác động đến cuộc bầu cử".

Trong vài tuần qua, nhiều đảng chính trị khác nhau đã tố cáo đối thủ nhận các nguồn tài trợ nước ngoài. Những cáo buộc này rất khó chứng minh, do không có chứng từ pháp lý. Dù sao, những đóng góp tài chính như vậy cũng không phải là bất hợp pháp. Luật pháp của Iraq về chuyện cấp tài chính cho các đảng chính trị hiện còn rất mơ hồ. Nhưng các nhà ngoại giao phương Tây tại Baghdad tin rằng hàng triệu đô-la tiền Iran đã được đổ vào quốc gia này để tài trợ cho các đảng dòng Shia.

Phục hồi Shia Lịch sử mối quan hệ giữa Iraq và Iran là một sự chắp vá những liên kết văn hóa vốn thân cận nhưng hay bị đổ vỡ vì căng thẳng và bất tín.

Là một thành viên của người Hồi giáo Sunni thiểu số ở Iraq, Saddam Hussein đã từng lo sợ về quyền lực của người Hồi giáo Shia.

Image caption Người Shia đã quay trở lại kể từ sau khi Saddam Hussein sụp đổ

Trong những năm 1980 và 1990, trong và sau cuộc chiến tranh kéo dài cả thập niên giữa hai nước, rất nhiều lãnh đạo người Shia đã phải bỏ chạy khỏi Iraq và sang sống lưu vong ở Iran láng giềng - nơi có hệ thống chính trị thần quyền do các giáo sĩ Shia cai trị. Nhưng việc lật đổ Saddam Hussein đã dẫn tới sự phục hưng của người Hồi giáo dòng Shia. Rất nhiều trong số các chính trị gia Shia giờ đã từ Iran trở về để nắm các vị trí quyền lực tại nước Iraq mới. Những qua lại và liên kết giữa hai nước, một thời từng không thể, giờ đây đang nở rộ.

Mặc dù Hoa Kỳ cùng các nước khác, như Saudi Arabia, Syria và Thổ Nhĩ Kỳ đều quan tâm tới những gì diễn ra bên trong Iraq, nhiều người nhận xét Iran hiện đang có ảnh hưởng mạnh nhất tới nước này.

Tin liên quan