Tiểu ban Hoa Kỳ bỏ phiếu về ‘diệt chủng’

Người Mỹ gốc Armenia biểu tình tại Washington (hình tư liệu)
Image caption Thổ Nhĩ Kỳ tức giận trước nghị quyết về 'diệt chủng' và gọi đại sứ từ Washington về nước.

Dù Tòa Bạch ốc phản đối, một tiểu ban của Hạ viện Hoa Kỳ gọi chuyện quân đội Thổ Nhĩ Kỳ bắn giết người Armenia thời thế chiến thứ nhất là diệt chủng.

Nghị quyết này được Ủy ban Ngoại giao của Hạ Viện thông qua với đa số nhỏ.

Thổ Nhĩ Kỳ, một đồng minh của Hoa Kỳ, phản ứng bằng cách gọi đại sứ từ Washington về nước để tham vấn. Nhiều lần trước Thổ Nhĩ Kỳ vốn phản đối mạnh mẽ nghị quyết không mang tính áp đặt này.

Tòa Bạch ốc cảnh báo cuộc bỏ thăm có thể làm hại tiến trình thương thảo về hòa giải giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Armenia.

Nghị quyết kêu gọi tổng thống Barack Obama đảm bảo chính sách đối ngoại của Mỹ hiểu được và phản ánh vụ "diệt chủng", và cần phải gọi vụ bắn giết xảy ra hồi Thế chiến thứ nhất là như vậy trong báo cáo hàng năm.

Ủy ban Ngoại giao Hạ viện thông qua với 23 phiếu thuận, 22 phiếu chống.

Ngay lập tức chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ ra phản ứng. Trong một tuyên bố Ankara nói như sau: “Nghị quyết cáo buộc Thổ Nhĩ Kỳ dính đến tội ác mà họ không hề làm."

Thông cáo nói thêm đại sứ Thổ Nhĩ Kỳ tại Washington được gọi về nước để tham vấn.

Một phái đoàn dân biểu của Thổ Nhĩ Kỳ được điều tới Capitol Hill nhằm thuyết phục các thành viên của Ủy ban bỏ phiếu chống lại đề nghị.

Thổ Nhĩ Kỳ chấp nhận tội ác có xảy ra, nói thêm nó là một phần của chiến tranh. Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định họ không có ý đồ một cách hệ thống nhằm tàn sát người Armenia theo Thiên Chúa giáo.

Trong khi đó chính phủ Armenia hoan nghênh nghị quyết. Armenia gọi cuộc bỏ thăm là "bước quan trọng nhằm tiến tới ngăn ngừa các tội ác chống lại loài người."

Năm 2007, một nghị quyết tương tự qua được vòng bỏ phiếu tại tiểu ban. Tuy nhiên nó bị gác lại trước cuộc bỏ phiếu tại Ủy ban Ngoại giao, dưới sức ép của chính quyền George W. Bush.

'Rất quan trọng'

Trong thời gian tranh cử, ông Obama hứa sẽ gọi vụ giết người quy mô lớn là diệt chủng. Trước cuộc bỏ thăm, Chủ tịch Ủy ban Ngoại giao Hạ viện Howard Berman kêu gọi các thành viên sớm thông qua nghị quyết.

Ông Berman nói: "Tôi tin là Thổ Nhĩ Kỳ coi trọng mối quan hệ với Hoa Kỳ. Ngược lại Hoa Kỳ cũng coi trọng quan hệ với Thổ Nhĩ Kỳ."

Người Thổ, ông Berman nói thêm, "đồng ý một cách cơ bản liên minh Hoa Kỳ-Thổ Nhĩ Kỳ quá quan trọng và không nên để một nghị quyết không có giá trị ràng buộc làm tổn hại.”

Tháng 10 năm ngoái Thổ Nhĩ Kỳ và Armenia ký một hòa ước lịch sử nhằm bình thường hóa quan hệ sau một thế kỷ đối đầu.

Armenia muốn Thổ Nhĩ Kỳ gọi các vụ bắn giết là diệt chủng, tuy nhiên nhiều đời chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ từ chối làm chuyện này.

Tin liên quan

Kết nối Internet liên quan

BBC không chịu trách nhiệm nội dung các trang bên ngoài