Dân Gruzia chất vấn TV loan tin giả

Người biểu tình phản đối bên ngoài Imedi TV
Image caption Chương trình truyền hình khiến nhiều người biểu tình phản đối bên ngoài trụ sở Imedi TV

Gruzia vẫn còn chấn động sau khi chứng kiến các tường thuật trên truyền hình tối thứ Bảy tuần trước loan tin giả về cuộc xâm lược của Nga.

Rất nhiều người tin vào chương trình ‘mô phỏng thực tế’ được phát đi. Các mạng điện thoại di động bị nghẽn mạch do có quá nhiều cuộc gọi hoảng sợ và ngừng hoạt động sau đó.

Một số người thậm chí còn bắt đầu gói ghém đồ đạc, lo ngại cuộc chiến giữa Gruzia với Nga hồi tháng 8/2008 sẽ lặp lại.

Sự bàng hoàng sau đó chuyển sang tức giận nhắm vào đài truyền hình Imedi, là kênh tư nhân ủng hộ chính phủ đã phát đi tin này.

Giờ đây, sự tức giận chuyển thành yêu cầu phải có điều tra chính thức.

‘Tình huống tồi tệ nhất’

Câu hỏi đầu tiên mà rất nhiều người vẫn thấy khó hiểu là: Tại sao người ta lại phát đi tin này?

Giorgi Arveladze, một cựu bộ trưởng trong chính phủ và giờ đây là giám đốc công ty Imedi Media Holding, vốn giám sát kênh truyền hình này, đã phải xin lỗi vì đã phát đi tin giả, mặc dù vẫn bảo vệ mục đích của họ.

Ông nói với đài BBC rằng “ý tưởng là phát đi tình huống xấu nhất, điều gì sẽ xảy ra nếu mọi sự trở nên tồi tệ. Chúng tôi muốn phát đi tình huống mà chúng tôi không bao giờ muốn xảy ra”.

Tuy nhiên, kế hoạch này đã phản tác dụng. Ông thừa nhận rằng ông không mong đợi nó sẽ tạo ra sự hoảng loạn như thế. Đây cũng là quan điểm mà một số phân tích gia về Gruzia chia sẻ.

Alex Rondeli, chủ tịch Quỹ Nghiên cứu Quốc tế Chiến lược Gruzia tại Tbilisi, nhận xét: “Kênh này muốn chiếu về hiểm họa thực sự của một đợt xâm lược của Nga, nhưng họ không đạt được mục đích muốn có, và nó phản tác dụng.”

Tiến sĩ Rondeli nói việc phát đi tin này là sai lầm, khiến cho công chúng tức giận phản đối kênh truyền hình.

Các chính trị gia Nga tận dụng cơ hội này nói rằng buổi phát hình là một “hành vi liều lĩnh”.

Đại sứ Nga tại Nato, Dmitry Rogozin, nói trên kênh Nước Nga Ngày nay rằng: “Đây là một sự khiêu khích khoa trương. Nó sẽ để lại dấu ấn lên công luận Gruzia.”

Rất nhiều người Gruzia coi hành động này là mưu toan hạ uy tín hai chính trị gia đối lập vốn có quan hệ chặt chẽ với Nga.

Ở Gruzia, người ta vẫn coi Nga là nước xâm chiếm: quân lính của Nga vẫn đồn trú tại hai khu vực ly khai là Nam Ossetia và Abkhazia. Gruzia coi các vùng lãnh thổ này là một phần thuộc quốc gia chủ quyền của họ.

Trong những tháng gần đây, Nino Burjanadze, người cầm đầu đảng đối lập không có chân trong Quốc hội, đã tới Moscow gặp Thủ tướng Vladimir Putin. Đây là hành động khiến cho chính phủ và những người ủng hộ chính phủ coi bà Nino là một kẻ phản bội.

Tuy nhiên, bà và giới chức Nga giờ đồng ý rằng chính phủ của Tổng thống Mikhail Saakashvili đã có vai trò trong vụ phát hình này.

Nói với các phóng viên bên ngoài trụ sở kênh Imedi TV tối thứ Bảy sau chương trình truyền hình, bà nói: “Tôi không thể hình dung nổi bất cứ quốc gia bình thường nào lại có thể để xảy ra chuyện như vậy, tại nơi chính người ta gọi bạn là một kẻ phản bội hay gián điệp cho nước ngoài.”

“Tôi đảm bảo là người dân Gruzia sẽ chọn lựa sự ổn định, thống nhất đất nước và dân chủ. Và để đạt điều đó, chúng ta cần thay đổi chính phủ tội phạm và vô trách nhiệm này”.

Phản ứng của Saakashvili

Image caption Ông Saakashvili nói chương trình 'gần với những gì có thể xảy ra'

Trong một tuyên bố, người phát ngôn cho Bộ Ngoại giao Nga, Andrei Nesterenko, nói: “Tổng thống Gruzia đã không che dấu việc chuẩn thuận phát đi chương trình tai tiếng này. Ông ta nói tình huống này là gần giống với thực tế nhất ở mức có thể.”

Về phần mình, chính phủ Gruzia bác bỏ họ đóng vai trò, nhưng hôm Chủ Nhật, ông Saakashvili có vẻ đã bảo vệ chương trình và nói tình huống trên truyền hình “hết sức gần với những gì có thể xảy ra và những gì mà kẻ thù của Gruzia âm mưu”.

Như vậy, có thể rút ra kết luận gì từ chương trình phát hình này và những phản ứng đối với nó?

Có vẻ như chương trình đã khiến cho chính phủ Gruzia bị Nga chỉ trích.

Nó đã làm nhiều người Gruzia tức giận và bị xáo trộn, những người như Nana Naskidashvili, một công dân ở Tbilisi đã xem buổi phát hình.

Bà nói: “Họ làm cho chúng tôi phải chịu tất cả những cảm xúc tồi tệ mà chúng tôi đã trải qua hồi năm 2008. Tôi không còn tin TV nữa. Họ phát đi cứ như thể nó là thực tế vậy. Tôi không gọi đó là báo chí."

Chương trình cũng làm nhiều người đặt câu hỏi về bản chất mối quan hệ và chuyện chính phủ hỗ trợ cho kênh Imedi TV.

Những tranh cãi quanh chuyện loan tin giả hôm thứ Bảy sẽ không tắt đi nhanh chóng.

Về mục tiêu của chương trình - vốn định cho người dân Gruzia hiểu điều gì sẽ xảy ra nếu họ ủng hộ các chính trị gia đối lập do Nga hậu thuẫn - thì chỉ có thời gian mới nói được nó có thành công hay không.

Tin liên quan