Amnesty kêu gọi Trung Quốc tiết lộ con số tử hình

Án tử hình ở Trung Quốc
Image caption Trung Quốc nói có ít người bị xử tử hơn trước

Tổ chức nhân quyền Amnesty International kêu gọi Trung Quốc đưa ra con số các tù nhân mà họ đã tử hình.

Trong báo cáo thường niên về án tử hình, Amnesty nói khoảng 714 người được biết đã bị tử hình ở 18 nước trong 2009.

Nhưng họ nói con số thực tế trên toàn cầu có thể cao hơn, mà riêng Trung Quốc có thể lên đến hàng ngàn vụ.

Ít nhất có 366 người bị tử hình ở Iran, 120 ở Iraq và 52 ở Hoa Kỳ.

Amnesty hoan nghênh Burundi và Togo đã bỏ án tử hình từ năm 2009 và nói lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại, không có ai bị tử hình cả ở châu Âu lẫn vùng Liên Xô cũ trong năm qua.

'Tra tấn'

Bắc Kinh nói họ tử hình ít người hơn trong quá khứ, nhưng luôn nói rằng chi tiết về chuyện tử hình là bí mật quốc gia.

Tuy nhiên, Amnesty nói "bằng chứng từ những năm trước và một số lớn các nguồn hiện tại cho thấy con số đó vẫn tiếp tục vào khoảng hàng ngàn".

Họ nói án tử hình được áp dụng cho 68 tội danh tại Trung Quốc, kể cả các tội không liên quan đến bạo lực, và được thi hành bằng chích thuốc hay xử bắn.

Nhiều người bị kết án dựa trên lời khai lấy từ tra tấn và bị giới hạn tiếp xúc trong tư vấn pháp lý, báo cáo nói.

"Chính quyền Trung Quốc nói có ít vụ tử hình hơn trước," lời tổng thư ký lâm thời của Amnesty Claudio Cordone.

"Nếu điều đó đúng, thì tại sao họ không nói cho thế giới biết chính phủ đã xử chết bao nhiêu người?"

Từ năm 2007, tất cả án tử hình được thực hiện đều bắt bược thông qua một tòa cao cấp xét lại, một quá trình mà Trung Quốc nói đã giảm rất nhiều vụ xử tử.

"Tuy nhiên, cho đến khi nào số liệu về án tử hình ở Trung Quốc còn là bí mật quốc gia thì không thể xác minh tuyên bố này và phân tích xu hướng hiện tại," Amnesty nói.

Amnesty đặc biệt quan tâm đến các vụ tử hình sau bạo động chính trị ở Tây Tạng và Tân Cương, những người bị tử hình trong các vụ án tài chính và một người đàn ông Anh Akmal Shaikh bị tử hình vì tội buôn lậu ma túy bất kể luật sư của ông nói thân chủ bị tâm thần.

"Thời gian này là kéo dài nên Trung Quốc không thuộc vào luật và tiêu chuẩn quốc tế về án tử hình cần phải minh bạch vì biện pháp trừng phạt toàn phần này," họ nói.

Image caption Iran bị chỉ trích vì treo cổ người phạm tội lúc chưa đủ 18 tuổi

Xu hướng bãi bỏ

Amnesty nói đến cuối năm 2009 có 17.118 người bị tuyên án tử hình trên thế giới, với 2.001 người bị tuyên án trong năm.

Nhưng trong lúc có 58 nước còn áp dụng án tử hình trong năm 2009, chỉ có 18 nước được biết là có thực hiện bản án.

Báo cáo nói "giảm và ân xá án tử hình trở nên thường xuyên hơn" ở các nước vẫn còn áp dụng án tử hình, bao gôm 4.000 vụ ân x́á hàng loạt ở Kenya trong tháng Tám.

Tổ chức này ghi nhận sự gia tăng đáng kể các vụ xử tử ở Iran trong vòng 8 tuần lễ sau cuộc bạo động chính trị theo sau chiến thắng bầu cử của tổng thống Mahmoud Ahmadinejad vào tháng Sáu năm 2009.

Iran cũng bị chỉ trích cùng với Ả-rập Saudi vì xử tử những người bị kết án do phạm tội khi chưa đủ 18 tuổi.

Ả-rập Saudi theo báo cáo đã thực hiện các vụ xử từ "với mức độ báo động", với ít nhất 69 người bị chém đầu nơi công cộng vào năm 2009.

Báo cáo cũng nhấn mạnh đến xu hướng gia tăng bãi bỏ án tử trên thế giới trong những năm gần đây.

Cả Burundi và Togo đều loại trừ án tử hình trong năm 2009, trở thành quốc gia thứ 94 và 95 có biện pháp này.

"Thế giới đang có gần 100 nước tuyên bố từ chối xử tử," Amnesty nói.

Nhóm này nhắc lại nhận định của mình cho rằng án tử hình là tàn bạo, làm "mất thể diện nhân cách" và thường dùng với tỷ lệ bất hợp lý đối với người nghèo và các nhóm bên lề xã hội.

Họ nói bí mật quanh chuyện xử tử ở nhiều nước là "không thanh minh được".

"Nếu hình phạt toàn diện là hợp pháp đối với chính phủ theo các tuyên bố tại đó, không có lý do gì nó được sử dụng ngoài sự theo dõi của công luận và quốc tế," báo cáo nói.

Tin liên quan