Kỳ thị chủng tộc vẫn còn tại Nam Phi

Mười sáu năm sau khi quyền cai trị Nam Phi của thiểu số người da trắng đã cáo chung, sự xuất hiện trước vành móng ngựa của hai thanh niên da đen can tội giết ông Eugene Terreblanche, một người chủ trương người da trắng có ưu thế siêu việt hơn các giống dân khác, đã tô đậm thêm nạn kỳ thị chủng tộc vẫn còn tại nước được mệnh danh là " nước có màu sắc cầu vòng" này.

Bên ngoài tòa án tại Ventersdorp, tỉnh North West, hàng trăm nông dân da trắng, nhiều người trong số này mặc quân phục tác chiến, đã biểu tình phản đối hô to khẩu hiệu vụ giết chết ông Terreblanche là giọt nước làm tràn ly và thề quyết tâm "tự bảo vệ" bằng bất cứ mọi giá.

Ông Shaun Labuschagne, một người Afrikaner, đã đến từ thủ đô Johannesburg để dự phiên tòa nói rằng: "Đạn đã lên nòng súng từ nhiều năm nay, nay đã đến lúc bóp cò súng. Nam Phi không được an toàn trong lúc này."

Ông nói vọng lại khi bỏ đi: "Từ bảy năm qua, tộc người Afrikaner của chúng tôi đã xóa sạch. Chúng tôi có mặt hôm nay để đưa ra kế hoạch hành động sắp tới."

Ông đã đề cập tới sự thể theo đó khoảng ba ngàn nông dân da trắng đã bị giết từ khi nạn phân biệt chủng tộc cáo chung tại Nam Phi.

Nhưng ông Shaun Labuschagne cũng quên là từ dạo đó đến nay, mỗi ngày có khoảng 50 người, đa phần là da đen, đã bị giết chết tại Nam Phi.

Đứng cạnh ông Labuschagne là một thanh niên trong độ tuổi 20, anh Dirkie Cronwright, trong bộ quân phục tác chiến.

Lúc đầu, Dirkie không muốn nói vì sợ lỡ lời, nhưng rồi sau đó đã thét lên: "Thế nào cũng phải có chiến tranh. Vấn đề chỉ là thời gian thôi. Người da đen, họ muốn tất cả. Cả cái đất nước này là của họ rồi. Họ còn muốn cái gì nữa!"

Anh nói tiếp: "Họ chẳng đếm xỉa gì tới chúng tôi, những người da trắng, và điều này làm tôi hết sức tức giận."

Một lát sau, ngó sang một người da đen, Dirkie thét lên: "Điều này có nghĩa là chiến tranh."

'Đáng chết'

Đứng phía bên kia của tòa án, một số người da đen đã xưng tụng hai thanh niên mà đã giết ông Terreblanche như là anh hùng.

Bà Maria Gantane nói: "Thượng đế đã trao cho họ nghị lực để giết chết hắn ta. Họ đã làm một điều mà không một người nào khác có thể làm được."

Bà nói tiếp "Khi Chris Hani (một người da đen đấu tranh cho chủ nghĩa chống phân biệt chủng tộc) chết, không một người da trắng nào nhỏ lệ xót thương, chỉ có chúng tôi người da đen khóc mà thôi."

Một người da đen bên ngoài tòa án nói: "Terreblanche đáng lý ra phải chết từ lâu rồi. Hắn ta đã lạm dụng công nhân da đen từ nhiều năm nay, hắn ta đáng chết. Nay chúng tôi có thể sống trong hòa bình."

Một công nhân nông trường nói: "Nếu Terreblanche xuất đầu lộ diện trong lúc này, chúng tôi sẽ giết hắn."

Không có nước "cầu vòng"

Các thành viên của tổ chức bán quân sự AWB (Afrikaner Resistance Movement), dưới quyền của ông Terreblanche đã đem theo biểu chương, cờ xí và phân phát phù hiệu cái áo có in biểu tượng của phong trào dân tộc hẹp hòi Afrikaner, để biểu dương tinh thần đoàn kết chống lại điều mà họ gọi "sự bao vây của người da đen".

Thời gian gần như lắng đọng tại thành phố Ventersdorp vì tại đây có nhiều tượng đài ghi lại đời sống của người Afrikaner hồi những năm 1800 ở các khu vực có đa số người da trắng sinh sống.

Đường xá và nhiều cửa hàng mang tên bằng tiếng Afrikaan và sự thể này nhắc nhở một cách thầm lặng rằng nơi đây không có đất sống cho người da trắng.

Tuy nhiên, một nhóm khoảng chừng 150 người da đen từ các cộng đồng lân cận đã mạo hiểm vào thành phố này để xuất hiện trước tòa.

Khi đám đông người Afrikaner bắt đầu hát bài quốc ca cũ - Die Stem, thì họ đã đáp trả bằng quốc ca thời hậu kỳ thị chủng tộc Nkosi Sikelel' iAfrica (Thượng Đế Ban Phép Lành cho Nam Phi).

Image caption Một số người Afrikaner cáo buộc đảng ANC là đã khơi dậy hận thù

Một phụ nữ người da trắng sau đó đã tạt nước và một phụ nữ trẻ người da đen tạo ra một vụ xô xát và buộc cảnh sát phân dùng giây kẽm gai để ngăn đôi bên.

Người Afrikaner đã hô to những từ có tính cách mạ lỵ như là "khỉ" để gọi người da đen.

Quang cảnh này khác xa viễn tượng một nước Nam Phi đa sắc tộc như ông Nelson Mandela đã mơ tưởng - một quốc gia có nhiều màu da như một cầu vòng.

Trong những ngày còn chế độ phân biệt màu da, người Afrikaner cai trị Nam Phi và ngày nay, một số người dân vẫn còn luyến tiếc những ngày đó.

Nhiều người đồng ý rằng vụ ám sát thô bạo hôm thứ Bảy đã biến một thành phố mà vốn đã giải quyết được nạn kỳ thị chủng tộc trở thành một thành phố đang kêu gào phải có các biện pháp tận gốc rễ kể cả việc cầm súng để bảo vệ người dân.

Tình trạng này đã tạo ra một làn sóng sợ hãi trong các khu vực có người da đen đang kiếm sống bằng nghề nông, nơi tệ nạn kỳ thị chủng tộc đang chín mùi, tại Nam Phi.

Tại các khu vực còn lại của Nam Phi, nơi dấu hiệu công khai về kỳ thị chủng tộc rất hiếm hoi, thì người da đen và người da trắng sông riêng rẻ với nhau.

Lesego Tsui, một sinh viên da đen nói: "Tôi sống trong một khu nghèo nàn của người da đen cách thành phố vài ba cây số, và tôi không cảm thấy an toàn vì màu da của tôi nhiâ1t là sau khi Terreblanche bị giết chết."

"Thậm chí, tôi không dám đi ra ngoài đường ban đêm nữa, vì không ai biết đám người Boers [tức người da trắng] chừng nào sẽ đi tìm chúng tôi."

Tin liên quan