Phi công Ba Lan có chịu sức ép phải hạ cánh?

Xác chuyên cơ
Image caption Hộp đen của chiếc chuyên cơ đang được phân tích

Một thế hệ lãnh đạo Ba Lan bị xóa sổ và một quốc gia để tang - qua cơn mơ hồ của thương đau các câu hỏi từ từ được hỏi làm sao thảm họa này có thể xảy ra.

Không có người sống sót nào để làm chứng cho vụ máy bay rơi hôm thứ Bảy, đã lấy đi mạng sống của tổng thống Ba Lan và vợ ông, các lãnh đạo an ninh, các hạ nghị sĩ dẫn đầu và thống đốc ngân hàng trung ương.

Thủ tướng Vladimir Putin của Nga đang lãnh đạo cuộc điều tra tại sao chiếc máy bay chở 96 hành khách lao xuống đất trong sương mù dày đặc khi tiếp cận sân bay quân sự Smolensk ở miền tây nước Nga.

Các kết luận ban đầu của Nga dựa trên đối thoại với kiểm soát không lưu và thông tin lưu trữ về chuyến bay là không có hư hỏng cơ khí hay kỹ thuật trên chiếc máy bay Tupolev-154 từ thời Xô Viết.

Điều tra viên lãnh đạo của Nga chỉ vào quyết định của phi công muốn hạ cánh, bất kể các cảnh báo được nhắc lại về điều kiện thời tiết xấu, như nguyên nhân có khả năng cao nhất của vụ tai nạn.

Có đồn đại là tổ lái bị áp lực từ những người trên máy bay phải hạ cánh xuống Smolensk - và rằng có lẽ chính tổng thống Lech Kaczynski có thể ra quyết định cuối cùng.

Tuy nhiên, giới chức Ba Lan nói không có bằng chứng gì chứng minh cho những giả thiết kiểu như vậy.

'Thiếu kiên nhẫn'

Nga và Ba Lan từ lâu đang trong mối quan hệ khó khăn và không dễ dàng.

Phái đoàn Ba Lan trên đường đi dự buổi lễ tưởng niệm vụ thảm sát 22.000 binh sĩ Ba Lan trong tay Xô Viết vào năm 1940.

"Áp lực của buổi lễ tưởng niệm 70 năm vụ thảm sát Katyn quá lớn cho nên tất cả mọi người trên máy bay rất muốn hạ cánh đúng giờ," chuyên gia hàng không Ba Lan Grzegorz Holdanowicz nói với BBC.

Phi công có vẻ đã bỏ qua lời khuyên là chuyển hướng sang Mátxcơva hay Minsk, thủ đô nước láng giềng Belarus.

Với tầm nhìn kém, phi công đã thực hiện cú hạ cánh chết người lần thứ tư, đâm vào các ngọn cây và vỡ xuống đất.

Ông Holdanowicz là tổng biên tập tạp chí quốc phòng Ba Lan Raport, cũng nói rằng tổng thống Kaczynski có lịch sử có vẻ thiếu kiên nhẫn muốn hạ cánh trong các điều kiện không thuận lợi.

Image caption Ba Lan để tang một tuần

Năm 2008, trong cuộc chiến ngắn ngủi của Nga với Gruzia, tổng thống Kaczynski đã bay sang Tbilisi để ủng hộ tổng thống Gruzia.

Theo các tin lúc bấy giờ, tổng thống đã tranh cãi với phi công. Người này do các nguy hiểm vì hạ cánh xuống vùng chiến sự, đã chống lệnh của tổng thống và vẫn bay sang Azerbaijan.

Cựu tổng thống Ba Lan Lech Walesa đã nói rằng phi công trên chuyến bay định mệnh hôm thứ Bảy có thể đã không ra quyết định một mình.

"Tôi từng bay nhiều và mỗi khi có nghi ngại, họ luôn đến gặp các lãnh đạo và hỏi xin một ý kiến, rồi dựa vào đó, các phi công sẽ ra quyết định."

"Có lúc quyết định chống lại các chỉ đạo của lãnh đạo," ông được trích lời nói bởi nhật báo tiếng Ba Lan, Gazeta Wyborcza.

Chiếc máy bay của tổng thống Ba Lan hoạt động gần 20 năm nhưng mới được trùng tu ở Nga.

Ba động cơ của máy bay được thay và nâng cấp với hệ thống điện tử cùng thiết bị dẫn đường.

Tin liên quan