Lãnh đạo quốc tế dự tang lễ ở Ba Lan

Image caption Tổng thống Lech Kaczynski trong một lần phát biểu tại Liên Hiệp Quốc hồi năm 2009

Theo tin quốc tế hôm 14/04, tổng thống Hoa Kỳ và các lãnh đạo châu Âu, gồm cả Nga sẽ đến Ba Lan dự lễ tang Tổng thống Lech Kaczynski, người tử nạn trong vụ chuyên cơ rơi gần Smolensk thứ Bảy tuần trước.

Ông Obama sẽ cùng các ông Dmitry Medvedev của Nga và Nicolas Sarkozy của Pháp dự kiến đến cố đô Krakow vào Chủ Nhật 18/04 để dự tang lễ quốc gia của Ba Lan.

Cả Thủ tướng Angela Merkel và Tổng thống Horst Koehler của Đức cùng nhiều lãnh đạo EU khác cũng sẽ dự lễ.

Thi hài của ông Kaczynski và vợ, bà Maria sẽ được đưa vào hầm mộ cạnh Nguyên soát Jozef Pilsudski, lãnh tụ theo chủ nghĩa dân tộc Ba Lan hồi trước Thế Chiến 2.

Chính quyền Ba Lan cũng sẽ công bố lịch bầu cử tổng thống để chọn ra người kế nhiệm ông Kaczynski.

Tất cả 96 người trên khoang chiếc chuyên cơ của chính quyền Ba Lan đã tử nạn trong lúc hạ cánh tại vùng Smolensk, miền Tây nước Nga.

Họ bay đến Nga để dự lễ tưởng niệm hàng nghìn sĩ quan quân đội Cộng hòa Ba Lan và những tù binh chiến tranh khác bị đặc vụ của Stalin giết hàng loạt hồi năm 1940 ở khu rừng Katyn.

Sự kiện tổng thống Medvedev của Nga nhanh chóng tuyên bố ông sẽ sang dự lễ tang được báo chí Ba Lan cho là cử chỉ tốt đẹp cho quan hệ hai bên.

Việc các lãnh đạo quốc tế đến Ba Lan được coi là hành động bày tỏ sự kính trọng không chỉ với riêng ông Kaczynski mà cả với nền dân chủ Ba Lan.

Các báo châu Âu khen ngợi thái độ "đĩnh đạc, chín chắn" của cả tầng lớp chính trị nước này trong việc xử lý cuộc khủng hoảng vì vụ tai nạn.

Ngoài ông Kaczynski, trên chuyến bay xấu số còn có nhiều nhân vật cao cấp của chính quyền, từ Thống đốc Ngân hàng Trung ương, Tư lệnh các lực lượng vũ trang, nhiều dân biểu và bộ trưởng.

Gạch nối lịch sử

Hiện Chủ tịch Hạ viện Ba Lan, ông Bronislaw Komorowski đóng vai trò Tổng thống lâm thời, theo quy định của Hiến pháp.

Ông sẽ công bố ngày bầu cử tổng thống, dự kiến vào tháng 5 hoặc 6 tới.

Trước khi xảy ra vụ tai nạn được cho là "bi thảm nhất trong lịch sử Ba Lan kể từ Thế Chiến Hai", ông Komorowski được tin là sẽ ra tranh cử tổng thống từ đảng Cương lĩnh Dân sự.

Đảng trung hữu này hiện có Thủ tướng là ông Donald Tusk.

Cũng có tin rằng ông Jaroslaw Kaczynski, anh em song sinh với ông Lech Kaczynski nay có thể đứng ra tranh cử.

Image caption Thi hài ông Kaczynski hôm trở về Ba Lan từ Nga

Cả hai là những nhân vật đấu tranh chính trị thuộc phe hữu Công giáo và chống cộng sản từ nhiều năm.

Trong thời kỳ hoạt động Công đoàn Đoàn kết, ông Lech Kaczynski cũng bị chính quyền cộng sản giam giữ như nhiều nhân vật đấu tranh dân chủ khác.

Ông Jaroslaw Kaczynski từng làm thủ tướng, còn ông Lech Kaczynski cũng từng nắm chức thị trưởng Warsaw.

Hiện nay, thi hài của cố tổng thống và phu nhân được quàn tại Dinh Tổng thống ở Warsaw.

Báo chí Ba Lan cũng nêu ra các tranh luận nơi nào là chỗ xứng đáng nhất để chôn cất ông Kaczynski.

Các vị trí được nêu ra gồm những địa điểm trang trọng nhất trong lịch sử của dân tộc Ba Lan ở Warsaw và Krakow.

Nhưng với tư cách là tổng tư lệnh quân đội Ba Lan, nay ông Kaczynski sẽ được chôn cất cạnh Nguyên soạ́i Pilsudski, người giành độc lập cho đất nước từ tay các cường quộ́c châu Âu hồi kết thúc Thế Chiến thứ Nhất.

Tổng Giám mục Krakow, Hồng y Stanislaw Dziwisz đã tuyên bố tang lễ sẽ được cử hành đúng vào lúc 14 giờ hôm 18/4.

Địa điểm cao quý nhất trong Giáo đường Wawel ở Krakow cũng là nơi chôn cất các vua chúa Ba Lan.

Đây cũng là nơi yên nghỉ của Tướng Wladyslaw Sikorski, tổng tư lệnh quân đội Cộng hòa Ba Lan thuộc phe đồng minh chống phát xít.

Ông tử nạn trong một vụ tai nạn phi cơ năm 1943 khi đang đi thị sát quân đội.

Theo AFP, một số người Ba Lan phê phán quyết định chọn nơi chôn cất ông Kaczynski tại Wawel.

Họ cho rằng ông Kaczynski là một nhân vật gây chia rẽ và lúc sinh thời cũng tạo ra không ít kẻ thù chính trị.

Nhật báo hàng đầu ở Ba Lan, tờ Gazeta Wyborcza cho rằng quyết định chọn Wawel là "vội vàng và cảm tính" và nói nơi đúng đắn hơn là khu danh dự trong nghĩa địa Powiazki tại Warsaw.

Tin ngày cuối trước lễ tang ông Lech Kaczynski xác nhận một loạt lãnh đạo quốc tế từ tổng thống Mỹ, thủ tướng Đức và ngoại trưởng Anh đã không đến Krakow dự lễ hôm 18/04. Lý do là tro núi lửa làm ngưng trệ các tuyến hàng không châu Âu. Chỉ có tổng thống Nga, Ukraina và một số nước khác đến dự.

Tin liên quan