Tân chính phủ Anh nghiêng về Hoa Kỳ?

Image caption Truyền thông Anh đang đánh giá quan điểm và tiêu chí của Bộ trưởng William Hague về đối ngoại

Hôm nay 13/05, nội các mới của liên minh hai đảng Bảo thủ và Dân chủ Tự do ở Anh đã họp lần đầu tiên để hoạch định nhanh chóng các chính sách cho 5 năm họ dự kiến sẽ cầm quyền.

Trong ngày làm việc đầu tiên, Thủ tướng David Cameron đã chủ trì cuộc họp Hội đồng An ninh Quốc gia, một cơ chế mới theo kiểu Mỹ để tư vấn cho nội các về các chủ đề cấp bách nhất.

Quan hệ của Anh và Hoa Kỳ được cho là quan trọng nhất, với chuyến thăm Mỹ ngay vào ngày 14 tháng 5 của tân Ngoại trưởng William Hague, sau khi Thủ tướng David Cameron nhận điện chúc mừng nhậm chức từ Tổng thống Obama.

Đậm tính Anh và thân với Mỹ

Ngoài các chủ đề EU, Trung Đông, Afghanistan, giới quan sát vẫn đang đánh giá đường lối của tân chính phủ với châu Á, cụ thể là Trung Quốc, chủ yếu qua các phát biểu gần đây nhất của ông Hague.

Năm nay 59 tuổi, ông Hague, thuộc cánh Bảo thủ, đã nói ông muốn có một chính sách đối ngoại "mang đặc tính Anh" (distinctively British foreign policy).

Điều này khiến giới bình luận cho rằng quyền lợi của Anh sẽ được giữ chặt hơn, nhất là trong quan hệ với Liên hiệp châu Âu.

Bên cạnh đó, như chính tổng thống Obama xác tín, Hoa Kỳ và Anh Quốc sẽ gìn giữ "mối quan hệ đặc biệt".

Đây cũng là đường lối của đảng Bảo thủ, nghiêng về phía bên kia Đại Tây Dương.

Hôm 12/05 ông Hague xác nhận với báo chí rằng ông sẽ gặp bà Hillary Clinton trước cả khi sang châu Âu.

Sau đó, ông sẽ sang châu Âu để bàn về EU nhưng ngoại giao Anh với châu lục này sẽ là "tích cực", "vững chắc" và "dẫn đầu" chứ không "bám đuôi", như chính lời ông Hague.

Tuy thế, với châu Âu thì những gì ông William Hague và đảng Bảo thủ nêu ra sẽ còn phải cân bằng lại với xu hướng thắt chặt quan hệ EU của đảng Dân chủ Tự do trong liên minh cầm quyền.

Cụ thể hai đảng đồng ý sẽ không gia nhập khu vực đồng tiền chung euro trong nhiệm kỳ quốc hội 5 năm tới.

Bên cạnh đó, Iran và Afghanistan cũng nằm cao trong nghị trình.

Theo bình luận của Paul Reynolds trên BBC News thì Anh Quốc sẽ có nhiều khả năng ủng hộ các biện pháp trừng phạt Iran nếu Hoa Kỳ đưa ra.

Tân chính phủ cũng ủng hộ đường lối hai quốc gia trong xung đột Israel-Palestine.

Về quân sự thì sự hợp tác với Hoa Kỳ và Nato tại Afghanistan và Iraq là rất quan trọng nhưng London, theo quan điểm của ông William Hague và Bộ trưởng Quốc phòng Liam Fox, sẽ ít mặn mà với các chiến cuộc chung của EU.

Trái lại, họ muốn thắt chặt quan hệ quân sự song phương như với Pháp.

Image caption Ông William Hague là một trong số kiến trúc sư của thắng lợi bầu cử, đưa đảng Bảo thủ trở lại quyền lực sau 13 năm

Quyền lợi và quan điểm

Theo Paul Reynolds, ông Hague quyết tâm phát triển quan hệ gần gũi hơn với Trung Quốc, Ấn Độ và Brazil, và cả những nước khác, nơi Anh Quốc có "hoạt động kinh tế".

Theo dõi các phát biểu của Tân Ngoại trưởng Anh về châu Á-Thái Bình Dương, có thể thấy ông muốn khai thác sâu hơn các mối quan hệ truyền thống.

Theo báo The Guardian, ông Hague chỉ ra rằng "chưa có ngoại trưởng Anh nào thăm Úc từ 1997".

Ông cũng nói "Nhật Bản bị bỏ qua như một cường quốc quan trọng" trong cách nhìn nhận lâu nay.

William Hague cũng muốn phát triển "tiềm năng chưa hết" của quan hệ với Ấn Độ.

Nhưng hồi tháng 7 năm 2009, trong một bài diễn văn quan trọng, ông William Hague đã nói về nhóm nước mà có thể phần nào khiến giới làm chính sách tại Trung Quốc hay Việt Nam chú ý.

Ông nói: "Nhiều phần của sức nặng kinh tế trên thế giới nay chuyển sang cho những nước hoặc không hoàn toàn chia sẻ các quan niệm của chúng ta về dân chủ và nhân quyền hoặc vì lý do riêng của họ mà chống lại cách tiếp cận mang tính can thiệp trong đối ngoại. Trung Quốc là một trường hợp hiển nhiên ở đây."

Trong bài diễn văn đó, ông cũng nêu ra rằng vì quyền lợi chiến lược của quốc gia Anh "cần có quan hệ hiệu quả và vững vàng với Trung Quốc."

Ông xác nhận hồi 2009 rằng "các mối quan hệ với Trung Quốc thường được đánh dấu bằng căng thẳng quanh chủ đề nhân quyền. Cách tiếp cận của chúng ta là nhất quán trong việc nêu các vấn đề đó và không né tránh thảo luận với các nhà lãnh đạo Trung Quốc".

Ông cũng cho rằng sự hợp tác là cần thiết để giải quyết các vấn đề như chống phổ biến vũ khí hạt nhân, Biến đổi Khí hậu.

Về vai trò của đài BBC hay Hội đồng Anh trong đường hướng đối ngoại, ông nói:

"Một cách tiếp cận chính sách ngoại giao trên cơ sở các giá trị của Anh cũng có nghĩa là công việc của các tổ chức như Hội đồng Anh là tối quan trọng, và các ban ngôn ngữ của đài BBC sẽ phải luôn luôn được cổ vũ và bảo vệ…Họ là một phần quan trọng trong đóng góp của Anh Quốc vì sự cởi mở và thông hiểu lẫn nhau trong thời sự quốc tế."

Với nước nhận viện trợ phát triển từ Anh như Việt Nam thì "tin vui" có thể là cam kết của cả hai đảng trong liên minh cầm quyền rằng việc trợ phát triển hải ngoại của Anh vẫn giữ ở mức 0,7% GDP.

Hiển nhiên, nếu GDP của Anh giảm hay tỷ giá đồng bảng thay đổi thì đó lại là một chuyện khác.

Tin liên quan