Hội nghị về một Trung Đông phi hạch tâm

Image caption Iran bị quốc tế áp lưc phải công khai hóa chương trình hạch tâm của họ

Gần 200 quốc gia có ký tên vào Thỏa ước Cấm Phổ Biến Hạch Tâm (NPT), đã đồng ý làm việc với nhau để đi đến một Trung Đông không có võ khí hạch tâm.

Các thành viên của Thỏa ước này, trong một cuộc họp tại trụ sở của LHQ ở New York, đã kêu gọi tổ chức một hội nghị vào năm 2012 có sự tham dự của các nước thuộc vùng Trung Đông, trong đó có Iran, để thành lập khu vực phi hạch tâm này.

Văn bản vốn được các quốc gia này đồng thanh chấp thuận, cũng kêu gọi Israel phải ký tên vào thỏa ước NPT.

Tổng Thống Hoa Kỳ Barack Obama ủng hộ hội nghị này nhưng "cực lực chống đối" việc Israel bị nêu tên cá biệt.

Hoa Kỳ nói rằng việc nêu tên cá biệt này có thể gây trở ngại cho các nỗ lực nhằm thuyết phục Israel tham gia hội nghị vào năm 2012.

Một viên chức Israel sau đó đã tố cáo văn bản này là " đạo đức giả ".

Pháp Tấn Xã AFP trích thuật viên chức này xin được dấu tên là đã nói rằng:

"Chỉ có Israel bị nêu tên, trong lúc văn bản này không hề đề cập gì tới các nước như là Ấn Độ, Pakistan và Bắc Hàn là các nước có võ khí hạch tâm, và thậm chí nghiêm trọng hơn nữa là Iran hiện đang muốn có võ khí loại này."

'Bước quan trọng'

Bản tuyên bố chung cuộc dày 28 trang đã được 189 quốc gia đồng ý vào ngày chót của hội nghị kéo dài một tháng để bàn về cách củng cố thỏa ước NPT, viên đá tảng của tất cả các nỗ lực giải trừ quân bị trên toàn cầu.

Văn bản này kêu gọi Tổng Thư Ký LHQ tổ chức một cuộc họp của các quốc gia Trung Đông vào năm 2012 để đồng việc thành lập " một khu vực không có võ khí hạch tâm và tất cả các loại võ khí có tầm hủy diệt lớn."

Chủ tịch của hội nghị , ông Libran Cabactulan, người Philippines nói "Tất cả mọi người trên thế giới đều trông chờ chúng ta" vào lúc văn bản này được chấp thuận.

Ông Maged Abedelaziz, người Ai Cập, đại diện Phong Trào Phi Liên Kết gồm 118 quốc gia đang phát triển, đã hoan nghênh văn bản này "Đây là một bước quan trọng để đi đến việc thực thi các mục tiêu của Thỏa ước NPT."

Các nhà ngoại giao đã bàn về từng điểm một của các kiến nghị cho tới khuya ngày thứ Năm trước khi tiếp tục vào ngày thứ Sáu.

Một trong các điểm lấn cấn có liên quan đến Israel, nước hiện nay không là thành viên của NPT, và được rất nhiều nước tin là có võ khí hạch tâm. Israel chưa bao giờ nhìn nhận công khai là họ có loại võ khí này.

Iran cũng kiến nghị đòi năm nước đã công nhận là có võ khí hạch tâm phải đưa ra một lịch trình để đàm phán về một thỏa ước nhẳm hủy bỏ kho võ khí hạch tâm của họ.

Thỏa ước NPT đã gặp nhiều khó khăn khi phải đưa ra phương pháp tốt nhất để kiểm soát chương trình hạch tâm mà hai nước Iran và Bắc Hàn bị tình nghi là đang xúc tiến.

Ấn Độ, Pakistan, Bắc Hàn và Israel - đã có hoặc được tình nghi là có võ khí hạch tâm - không có ký tên vào thỏa ước NPT, và do đó không bị thỏa ước này chi phối..

Hội nghị về Thỏa Ước Cấm Phổ Biến Hạch Tâm (NPT) được triệu tập năm năm một lần, và lần trước đây vào năm 2005 đã không đưa ra được một tuyên bố đồng thuận nào.

Tin liên quan