Trung Quốc sắp gặp khủng hoảng hưu trí

Người già TQ khiêu vũ
Image caption Người già Trung Quốc khiêu vũ để giữ sức khỏe

Tại một công viên ở trung tâm Thượng Hải, những người già đang khiêu vũ theo các giai điệu nhạc trẻ.

Họ đã sống đủ lâu để chứng kiến những thay đổi tốt đẹp. Đất nước này đang trở nên giàu hơn và tuổi thọ trung bình cũng cao hơn.

Tian Xia, 58 tuổi, vốn thường xuyên tới đây, cho biết: “Người già khiêu vũ vì họ sợ chết. Thế nên họ khiêu vũ, để tiếp tục sống khỏe mạnh”.

Dân số của Trung Quốc đang già đi nhanh chóng. Theo các số liệu thống kê chính thức, hiện có khoảng 167 triệu người TQ trên 60 tuổi.

Vào năm 2050, con số này dự kiến sẽ tăng lên gần 400 triệu - tức là 1/4 dân số.

Một trong những lý do khiến dân số TQ già đi nhanh là vì biện pháp kiểm soát dân số của nước này, có nghĩa là số trẻ sinh ra sẽ ít hơn.

Chính sách một con của TQ đa phần tác động tới những gia đình sống tại các khu đô thị.

Khó xử về dân số

Tỉ lệ sinh ngày nay cũng giảm 1/3 so với cách đây 30 năm.

Điều này có nghĩa là số thanh niên để chăm lo cho những người già sẽ ít đi.

Giáo sư Peng Xizhe, một chuyên gia về dân số tại đại học Phúc Đán ở Thượng Hải, nói: “Chúng tôi dự kiến sẽ có một dạng khủng hoảng trong hệ thống hưu trí trong 20 năm tới”.

“Chúng tôi không muốn có khủng hoảng, nhưng sẽ phải hành động gấp vì thời gian đang cạn dần”.

Kinh tế của TQ có thể đang bùng nổ và nước này có thể giữ nguyên đà là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới trong năm nay.

Nhưng TQ vẫn chưa biết làm thế nào để trả lương cho số người già đi nhanh chóng.

Lương hưu rất thấp, hoặc hầu như không tồn tại ở đây. Người dân sống tại đô thị và nông thôn được hưởng những điều kiện khác nhau.

Phương cách gia đình

Chính phủ TQ hiện đang cải cách hệ thống hưu bổng. Tuy nhiên, giáo sư Peng Xizhe cho rằng chính phủ cũng chỉ có thể hành động ở một mức độ nhất định.

Ông nói Trung Quốc sẽ phải tạo ra một hệ thống “đa hệ”, theo đó, chính phủ, gia đình và các tổ chức khác cùng phải lo chăm sóc cho người già.

Image caption Các gia đình TQ thường tự chăm sóc người già

Theo truyền thống thì người trẻ thường chăm sóc cho người già ở TQ.

Yan Yunying là một trong số đó. Năm nay cô 22 tuổi, làm việc trong lĩnh vực tài chính.

Cô chăm sóc ông bà và còn giúp bố chăm lo cho mẹ, vốn đang bị ung thư.

Cô thấy khá vất vả khi vừa phải làm việc, vừa có người yêu, trong khi lại phải hậu thuẫn cho cả gia đình.

Cô nói: “Áp lực đối với tôi ngày càng tăng. Nhưng đây là trách nhiệm của tôi và tôi sẽ cố gắng cân bằng công việc với gia đình”.

Yan Yunyng nói rằng một số bạn bè của cô cũng thấy áp lực là quá lớn.

Thị trường chăm sóc

Tại thành phố Thượng Hải bùng nổ, vấn đề này đang gây đau đầu.

Cứ một trong năm công dân của thành phố giờ đây ở độ tuổi nghỉ hưu.

Các nhà chăm sóc người về hưu - vốn trước đây người ta chưa hề nghe thấy - giờ đã bắt đầu mở cửa.

Một trong số đó là nhà dưỡng lão mang tên Khao khát Yêu thương ở ngoại ô thành phố.

Nhà này có cả bể bơi, một phòng tập thể hình lớn, nhiều lớp học. Nhà có thiết kế khá thanh bình với nhiều hồ bên ngoài.

Xi Zhiyong, chủ ngôi nhà, cho rằng thị trường trông nom người già đang có tiềm năng khổng lồ.

Ông nói: “Do số người già gia tăng, nên nhu cầu chăm sóc cũng tăng theo”.

“Trong 10 năm tới, chắc chắn sẽ có hơn 200 triệu người già ở đất nước này. Anh thử tưởng tượng xem nhu cầu sẽ lớn thế nào”.

Tuy nhiên, chỉ có các khách hàng giàu có mới có thể trả tiền để sử dụng dịch vụ từ các nhà dưỡng lão này. Những người khác sẽ phải đưa ra các quyết định khó khăn hơn.

Đất nước này vẫn chưa tìm ra cách làm thế nào đáp ứng nhu cầu chăm sóc người già. Và đây là vấn đề mà các thế hệ tương lai sẽ phải xử lý.

Tin liên quan