TQ yêu cầu Nhật xin lỗi vụ thuyền trưởng

Thuyền trưởng tàu TQ
Image caption Thuyền trưởng tàu cá TQ, Chiêm Kỳ Hùng được Nhật Bản thả tự do.

Trung Quốc yêu cầu Nhật Bản xin lỗi sau khi nước này vừa thả thuyền trưởng tàu đánh cá Chiêm Kỳ Hùng, người bị câu lưu trong hai tuần ở Okinawa.

Thuyền trưởng này đã bị bắt giữ hồi đầu tháng Chín sau khi chiếc tàu đánh cá của ông đâm vào hai tàu tuần tra của Nhật Bản nằm gần quần đảo tranh chấp ở khu vực Đông Hải.

Sự kiện đã gây vụ tranh cãi, to tiếng lớn nhất giữa hai nước trong nhiều năm trở lại đây.

Sau khi thuyền trưởng này được thả tự do, Bắc Kinh lập tức tái khẳng định chủ quyền của họ trên các hòn đảo mà họ gọi là "không thể tranh cãi".

Khắc sâu rạn nứt

Ông Chiêm Kỳ Hùng đã rời Okinawa vào tối thứ Sáu trên một chuyến máy bay đặc biệt do chính phủ Trung Quốc gửi tới.

Việc trao trả tự do cho viên thuyền trưởng diễn ra trong khi có rạn nứt tồi tệ nhất về quan hệ giữa hai nền kinh tế đi đầu ở châu Á trong nhiều năm qua.

Trung Quốc đã cắt đứt liên lạc cấp Bộ trưởng với Nhật Bản và hàng ngàn du khách Trung Quốc đã hủy bỏ các kỳ nghỉ của họ tới đảo quốc ở Đông Á.

Các công tố viên của Nhật Bản đã cân nhắc tới yếu tố chính trị.

Họ nói rằng mặc dù viên thuyền trưởng đã cố tình đâm tàu vào các tàu tuần duyên của Nhật Bản, việc bỏ tù ông này là không đáng khi tính tới tầm quan trọng trong mối quan hệ giữa Nhật Bản và Trung Quốc.

Chính phủ Nhật khẳng định rằng các công tố viên đã ra quyết định độc lập. Nhưng các chính trị gia đối lập đã chỉ trích động thái mới nhất. Họ lo sợ Nhật Bản sau sự kiện này có thể bị nhìn nhận là bị yếu thế đi.

Image caption Vùng biển có các đảo tranh chấp chủ quyền nơi xảy ra vụ tàu cá TQ đụng tàu tuần duyên Nhật Bản.

Sau khi hạ cánh tại sân bay Phúc Châu ở tỉnh Phúc Kiến, thuyền trưởng Chiêm Kỳ Hùng cảm ơn về việc ông được thả tự do và khăng khăng tuyên bố ông vô tội.

"Quần đảo Điếu Ngư Đài là một phần của Trung Quốc. Tôi tới đó để đánh cá. Đó là một việc làm hợp pháp," ngư dân này nói.

"Còn những người đã bắt giữ tôi - họ đã hành xử bất hợp pháp," ông khẳng định.

"Tôi cảm ơn đảng và nhà nước và tất cả những người dân Trung Quốc về sự quan tâm của họ đối với tôi."

Chính phủ Trung Quốc đã không chỉ yêu cầu Tokyo xin lỗi và mà còn đòi nước này phải bồi thường.

"Đây là một hành động vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Trung Quốc và các quyền con người của một công dân Trung Quốc, và chính phủ Trung Quốc phản đối mạnh mẽ", một tuyên bố của Bộ Ngoại giao cho hay.

"Việc Nhật Bản bắt giữ, tra xét thuyền trưởng tàu đánh cá và thực hiện bất kỳ biện pháp pháp lý nào chống lại ông đều là bất hợp pháp và không có giá trị."

Trong khi đó, các công tố viên Nhật Bản cho hay quyết định của họ thả viên thuyền trưởng được thực hiện dựa trên sự xem xét mối rạn nứt sâu sắc trong quan hệ giữa Bắc Kinh và Tokyo.

Họ cho biết thêm rằng đã không nhận thấy bất kỳ mục đích chủ định từ trước nhằm gây thiệt hại cho các tàu tuần duyên của Nhật Bản và do đó đã quyết định rằng việc điều tra thêm trong khi vẫn câu lưu viên thuyền trưởng là không còn thích hợp, trong khi có tính đến các tác động về quan hệ với Trung Quốc.

Thủ tướng Nhật Bản Naoto Kan cho hay mục đích của động thái là để thúc đẩy các quan hệ "cùng có lợi" với Trung Quốc.

Hủy bỏ hòa nhạc

Image caption Một người TQ phản đối đốt cờ Nhật Bản trước sứ quán nước này tại Bắc Kinh hôm 18 tháng Chín.

"Các công tố viên đã ra phán quyết phù hợp với chức năng và sứ mạng của họ trên cơ sở pháp luật của Nhật Bản. Trong mọi trường hợp, Trung Quốc và Nhật Bản luôn là các láng giềng quan trọng," ông Kan phát biểu khi đang tham dự phiên họp tại Đại hội đồng LHQ ở New York.

Việc thả tự do cho thuyền trưởng Chiêm Kỳ Hùng được thực hiện sau khi có bốn người Nhật Bản bị bắt giữ tại Trung Quốc với nghi ngờ quay phim trái phép ở một khu vực quân sự.

Một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Nhật Bản cho biết đại sứ của họ tại Bắc Kinh nhận được xác nhận rằng bốn người này đã bị bắt, nhưng ông nói rằng ông không muốn suy đoán liệu sự kiện này có liên quan gì đến vụ Nhật Bản giam giữ viên thuyền trưởng người Trung Quốc hay không.

Các quan chức cho biết bốn người đàn ông này từng là nhân viên của một công ty xây dựng của Nhật Bản, vốn tới Trung Quốc tham gia đấu thầu cho một dự án xử lý các loại vũ khí hóa học có từ Thế chiến II.

Căng thẳng đã leo thang kể từ khi Nhật Bản bắt giữ thuyền trưởng của Trung Quốc.

Image caption Tàu cá của Trung Quốc bị phía Nhật Bản bắt giữ

Bắc Kinh cắt đứt các liên hệ cấp Bộ trưởng giữa hai nước và hàng ngàn du khách Trung Quốc đã rút khỏi các chuyến đi tới Nhật Bản.

Các buổi biểu diễn của ban nhạc hàng đầu của Nhật Bản SMAP dự kiến diễn ra tại Thượng Hải cũng bị hủy bỏ bởi các nhà tổ chức Trung Quốc.

Đầu tuần này, Thủ tướng Trung Quốc, ông Ôn Gia Bảo, nói rằng Nhật Bản phải chịu trách nhiệm về tình hình trên và yêu cầu Tokyo thả ngay lập tức viên thuyền trưởng.

Hôm thứ Năm, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton hối thúc hai bên giải quyết vấn đề trước khi vụ việc có thể gây ra một ảnh hưởng lâu dài tại khu vực.

Lực lượng tuần duyên Nhật Bản đã bắt giữ thuyền trưởng Chiêm Kỳ Hùng hôm 8 tháng Chín, sau khi tàu đánh cá của ông này va chạm với hai tàu tuần tra của Nhật trong một khu vực tranh chấp giữa hai nước, gần các hòn đảo không có người sinh sống vốn được cho là có thể có các trữ lượng dầu mỏ và khí đốt.

Các công tố viên Nhật Bản vẫn còn thời hạn tới thứ Tư tuần tới để quyết định liệu có truy tố thuyền trưởng này hay không.

Tin liên quan