Trung Quốc chỉnh hướng và chọn người kế vị

Image caption Ông Tập Cận Bình có nhiều cơ hội lên làm Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương dịp này.

Hội nghị trung ương V của đảng cộng sản Trung Quốc họp cuối tuần này tại Bắc Kinh dự kiến sẽ xác định chiến lược 5 năm tới và đưa ông Tập Cận Bình lên nữa trong bộ máy Đảng, chuẩn bị cho vai trò kế vị.

Sau cuộc họp cao cấp lần cuối hồi năm 2007, hội nghị trung ương lần thứ 5 của Đảng Cộng sản khóa 17 tại Trung Quốc trước hết có mục tiêu thông qua 'Kế hoạch 5 năm lần thứ 12, kể từ năm 1949.

Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng kỳ hội nghị từ 15-18/10 sẽ không chỉ đơn giản là làm động tác thông qua kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội cứ năm năm một lần theo mô hình Liên Xô cũ nữa.

Trái lại, Trung Quốc coi đây là dịp để định hướng lại chiến lược phát triển.

Các vấn đề nổi cộm của phát triển kinh tế như đất đai, môi trường và phân hóa giàu nghèo khiến các nhà lãnh đạo Trung Quốc phải nêu ra khẩu hiệu mới là 'Phát triển cộng hưởng, có tính bao dung'.

Đây là cách bác bỏ chỉ trích rằng mô hình phát triển ồ ạt của Trung Quốc là 'phân chia, loại trừ' một số đông người dân.

Các phương tiện truyền thông Trung Quốc đã bắt đầu trích lời Chủ tịch Hồ Cẩm Đào nêu ra khái niệm 'tăng trưởng bao dung', làm sao để thành quả của phát triển kinh tế đến với tất cả mọi người.

Trung Quốc còn có tham vọng phổ biến khái niệm này ra châu Á, qua bài phát biểu của ông Hồ tại hội nghị APEC gần đây nhất.

Theo báo Trung Quốc, bản tiếng Anh của People's Daily, ông Hồ nói, đại ý rằng "tất cả các nước, các khu vực và nhân dân cần được hưởng lợi từ thành quả của toàn cầu hóa về kinh tế và phát triển".

Với trong nước, chính quyền Trung Quốc sẽ thúc đẩy các biện pháp cố gắng xóa khoảng cách về thu nhập và trình độ phát triển giữa các khối dân cư và vùng miền.

Sự khác biệt giữa khu vực công, nay chỉ còn chiếm 60 phần trăm nền kinh tế, và khu vực tư nhân và đầu tư nước ngoài cũng cần phải điều chỉnh, cả về năng suất lao động lẫn tiêu chuẩn môi trường.

Kế vị kiểu gì?

Nhưng tại hội nghị lần này, các ý kiến từ bên ngoài tin rằng ông Tập Cận Bình, hiện giữ chức phó chủ tịch nước, có nhiều cơ hội sẽ lên cao nữa trong hệ thống Đảng.

Ông Tập, một nhân vật thuộc phái 'thái tử đỏ', con của nhân vật lão thành cách mạng Tập Trọng Huân, có thể sẽ chính thức được bổ nhiệm vào làm Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương.

Theo thông lệ của chính trị Trung Quốc, vị trí trong quân ủy trung ương, cơ quan của Đảng nắm quân đội, tạo quyền lực trọn vẹn cho người lên kế vị ông Hồ Cẩm Đào, hiện nắm cả ba chức: chủ tịch Đảng, chủ tịch nước và chủ tịch quân ủy trung ương.

Image caption Những người ủng hộ Lưu Hiểu Ba đã công khai xuất hiện tại một công viên ở Bắc Kinh để đón chào tin ông được Nobel Hòa bình

Vị trí này trước thuộc về ông Giang Trạch Dân.

Giới quan sát từ bên ngoài cho rằng nếu được thăng tiến thì ông Tập, năm nay 56 tuổi, quê gốc ở Thiểm Tây nhưng sinh ra ở Bắc Kinh, có cơ hội lên nắm quyền tại Trung Quốc trong cả một thập niên nữa.

Hiện ông đứng vị trí số 6 trong Bộ Chính trị và có tiếng là kín đáo, bảo thủ.

Cùng ông, hiện có ông Lý Khắc Cường cũng thuộc thế hệ lãnh đạo kế tiếp của Trung Quốc.

Thế nhưng cho dù ai lên ở vị trí nào, hiện chưa thấy Trung Quốc sẽ chuyển đổi theo hướng 'cải tổ chính trị' mà bản thân Thủ tướng đương nhiệm, ông Ôn Gia Bảo công khai kêu gọi.

Theo bình luận của BBC Tiếng Trung tại London, hiện trong nội bộ chính quyền Trung Quốc đang có hai phái cạnh tranh về quan điểm.

Một bên cho rằng đảng cộng sản phải chủ động đưa vào cuộc sống các biện pháp cải tổ chính trị, mở đầu bằng "dân chủ trong đảng", sau mở rộng ra xã hội.

Họ cho rằng "thiếu dân chủ và tham nhũng của quan chức chính quyền" sẽ dẫn đến sự tan rã của quyền lực Đảng nếu không chịu cải tổ.

Lá thư gần đây của các nhân vật lão thành cách mạng và quan chức đảng, quân đội đã nghỉ hưu đòi tự do báo chí là dấu hiệu rằng xu hướng này đang lan rộng trong nội bộ.

Phái kia cho rằng mở cửa cho dân chủ là con đường đưa Liên Xô và Đông Âu cũ đến chỗ xóa bỏ chủ nghĩa cộng sản.

Điều trớ trêu là giải Nobel Hòa bình cho nhà bất đồng chính kiến Lưu Hiểu Ba lại trở thành lý do để phe bảo thủ Trung Quốc bác bỏ mọi thử nghiệm cải cách.

Họ cho rằng các thay đổi vào lúc này chỉ khiến hệ thống chính trị bị suy yếu trước sự "tấn công từ bên ngoài".

Phái quân đội và an ninh cũng nhân hội nghị này đòi tăng cường vai trò của họ trong bối cảnh họ cho là Trung Quốc bị thách thức, thậm chí "bao vây".

Cho tới nay, không rõ ông Tập Cận Bình theo quan điểm nào.

Tin liên quan