Gian nan nghề báo ở Nga

Image caption Thanh niên, trí thức và nhà báo Nga lên tiếng bảo vệ ông Kashin

Phóng viên Nga, ông Oleg Kashin, người bị đánh tàn bạo hôm 6/11, hiện đã được tháo ống thở trong bệnh viện vì sức khoẻ phục hồi tốt nhưng các câu hỏi về nỗi nguy hiểm cho giới nhà báo Nga vẫn còn.

Theo tin của RIA-Novosti hôm nay 15/11, ông Kashin, người làm việc cho tờ Kommersant đã bị đánh vào đầu và chân tới mức bác sĩ phải gây mê để cơ thể ông không bị choáng vì đau đớn.

Các tờ báo châu Âu mô tả nhà báo chống tham nhũng này bị "côn đồ" đánh tàn bạo nhằm "dằn mặt" những ai dám viết các bài tố cáo mối quan hệ giữa giới quan chức và xã hội đen ở Nga.

Những kẻ đánh người đã dùng thanh sắt đập vỡ đầu ông Kashin và đánh nát chân của ông "để không đi lại được nữa", và nghiền nát các ngón tay "để ông không viết bài được nữa", theo như lời của đài truyền hình Nga.

Thời gian qua, truyền thông nước ngoài đã chú ý đến vụ đánh hoặc giết các nhà báo Listyev, Kholodov, Politkovskaya và Beketov ở Nga.

Ông Kashin từng viết nhiều bài về các cuộc biểu tình tại Nga nhưng có vẻ như điều gây ra vụ tấn công ông là loạt bài về vấn đề "xã hội nhạy cảm" liên quan tới việc xây dựng tuyến đường từ Moscow tới St. Petersburg qua khu rừng có từ hàng trăm năm ở Khimki, thủ đô Moscow.

Đây không phải là lần đâu có những kẻ muốn hại nhà báo vì chính vụ xây đường qua rừng Khimki.

Hai năm trước, ông Mikhail Beketov, chủ bút một tờ báo địa phương bị giết chết ngay ngoài căn nhà của mình vì lên tiếng phản đối vụ xây cất.

Dù chính quyền Nga, gồm cả Tổng thống Dmitry Medvedev lên án vụ đánh ông Kashin, báo chí châu Âu và Nga nói đây không phải là lần đầu tiên côn đồ ở Nga đánh hoặc sát hại nhà báo.

Chủ biên báo Kommersant, ông Mikhail Mikhailin từng nói ông Kashin bị đoàn thanh niên Molodaya Gvardiya, nhóm có liên hệ tới đảng cầm quyền Nước Nga Thống nhất.

Tổ chức thanh niên này từng đòi "trừng trị" ông Kashin.

Nay hãng tin Tass nói công tố viện tối cao của Liên bang Nga sẽ "điều tra vụ này".

Cựu chủ tịch Liên Xô, Mikhail Gorbachev nhận định về vụ này rằng: "Người dân muốn thảo luận nhưng không được làm như vậy một cách tự do".

Lên tiếng đòi công lý

Vụ tấn công tàn bạo vào nhà báo Oleg Kashin đang làm thức tỉnh toàn thể truyền thông Nga.

Các cuộc biểu tình đã được tổ chức với lần mới nhất là hôm qua 14/11 tại trung tâm Moscow.

Tại nước láng giềng Ukraina cũng có biểu tình ngoài Sứ quán Nga ở Kiev để lên tiếng bảo vệ các nhà báo.

Image caption Oleg Kashin, sinh năm 1980, là nhà báo Nga gần đây nhất bị kẻ lạ đánh dã man

Nhưng truyền thông Nga cũng nêu ra sự thật rằng đã có rất nhiều nhà báo bị đánh đập hoặc bắn chết mà chưa một vụ nào chính quyền xử đến nơi đến chốn những thủ phạm.

Trên đài truyền hình Nga NTV, do tập đoàn Gazprom làm chủ, một loạt nhân vật cao cấp trong ngành báo chí Nga đã lên tiếng về sự tàn bạo và nguy hiểm mà các nhà báo nước này đang đối mặt.

Dmitry Muratov, chủ bút tờ Novaya Gazeta nhắc lại trường hợp phóng viên của báo, ông Igor Domnikov bị giết chết năm 2000 nhưng cuộc điều tra và thủ tục tố tụng nhắm vào những kẻ chủ mưu giết người mới chỉ bắt đầu vài ngày trước trong tháng này.

Ông Muratov nói với một niềm hy vọng mỉa mai rằng ông tin là "công lý về vụ việc sẽ có trong đời chúng ta".

Bà Katerina Gordeyeva, phóng viên NTV thì nêu ra vụ một nhà báo, ông Dayan Shakirov, 21 tuổi, làm cho tờ Chelyabinskiy Rabochiy bị chết "vì tự treo cổ" hồi tháng 8 năm nay.

Ông Yasen Zasyrskiy, chủ nhiệm khoa báo chí Đại học Quốc gia Moscow thì nêu ra vụ một sinh viên báo chí, cô Nastya Baburova, bị bắn chết vì giúp cho luật sư Stanislav Markelov, người cũng bị kẻ lạ mặt giết hồi đầu 2009.

Ngoài ra, các khách trên chương trình NTV còn nêu ra các vụ ông Aleksandr Artemyev, nhà báo của trang mạng Gazeta.ru "bị gẫy tay trong đồn cảnh sát bắt" mà không ai chịu trách nhiệm.

Tại Sochi, thành phố sẽ tổ chức Thế vận hội Mùa đông tới đây, nhà báo Arkadiy Lander, chủ bút tờ Mestnyye bị "kẻ lạ dùng thanh sắt đánh tới bất tỉnh vào đầu".

Còn tại St Petersburg, nhà báo điều tra Maksim Maksimov bị giết năm 2004 bởi tay trung tá công an Mikhail Smirnov. Cho đến nay, ông Smirnov vẫn tiếp tục làm việc trong ngành cảnh sát ở cương vị "điều tra tội phạm", theo như bình luận trên đài NTV.

Vẫn đài truyền hình này nói con số nhà báo Nga bị đánh hoặc giết trong vòng năm năm qua là "đáng sợ" dù rằng nước Nga hoàn toàn sống trong thời bình.

Image caption Hoa viếng cô Baburova bị giết cùng vụ luật sự Markelov

Theo AFP từ Moscow hôm 14/11, những người biểu tình ủng hộ ông Kashin đã phát hành một tài liệu nói rằng "tính từ năm 2000, có tới 200 nhà báo bị giết ở Nga".

Con số mà các tổ chức quốc tế nêu ra nhỏ hơn, chỉ khoảng 19-20 "vụ giết nhà báo chưa tìm ra nguyên nhân" từ năm 2000 nhưng cũng đủ coi Nga là "nước nguy hiểm cho nhà báo hơn cả Iraq", theo Phóng viên Không Biên giới, tổ chức có trụ sở tại Pháp.

Điều đáng nói là có những người bị giết không phải vì viết các bài "chính trị nhạy cả" mà chỉ vì dám động đến các thế lực đen tối trong chuyện làm ăn bất chính tại Nga, hoặc vì tố cáo tham nhũng.

Theo nhà phân tích tình hình Nga của BBC, Damien McGuiness thì giải quyết được vụ đánh ông Kashin "là phép thử xem điện Kremlin có nghiêm túc về các bạo hành với báo giới hay không".