'Muốn mọi tù nhân lương tâm được tự do'

Image caption Bà Suu Kyi được trao giải Nobel Hòa bình năm 1991

Nói với BBC trước ngày trao giải Nobel 2010 cho ông Lưu Hiểu Ba, nhà đấu tranh dân chủ Miến Điện, bà Aung San Suu Kyi tin rằng dân chủ là xu thế toàn cầu.

Trả lời các câu hỏi của BBC Tiếng Trung và Tiếng Việt qua điện thoại từ London, bà Suu Kyi, người được trao Nobel Hòa bình năm 1991 chia sẻ các cảm xúc của một trong những nhân vật hàng đầu châu Á về dân chủ.

Trước hết là câu hỏi từ biên tập viên BBC Tiếng Trung rằng bà có lo ngại khi thấy Trung Quốc và 18 nước khác từ chối không dự lễ trao giải Nobel cho ông Lưu Hiểu Ba hay không?

Aung San Suu Kyi: Có, tôi thực sự lo ngại và tôi đã gửi một thông điệp cho Ủy ban Nobel. Vì thế, hiện tôi không muốn phát biểu gì thêm ngoài những điều đã gửi trong lá thư. Thông điệp sẽ được đọc tại lễ trao giải ngày 10/12. Nhưng tôi lo ngại vì đây là chuyện buồn khi giải Nobel lại trở nên chia rẽ như vậy.

BBC:Bà có nghĩ tất cả các chính phủ được mời cần cử đại diện đến Na Uy và bày tỏ sự ủng hộ cho ông Lưu?

Tôi là một người ủng hộ cho quyết định của Ủy ban Nobel vừa qua, vì họ đã từng trao cho tôi giải thưởng đó, và nhờ vậy, công việc hoạt động vì dân chủ của chúng tôi ở Miến Điện được hỗ trợ rất nhiều. Vì tôi hết sức coi trọng Ủy Ban Nobel của Na Uy, tôi muốn bày tỏ sự ủng hộ với những gì Ủy ban làm.

BBC:Khi nào bà nghe được tin ông Lưu Hiểu Ba được giải Nobel Hòa bình năm nay? Phản ứng ngay lập tức của bà là thế nào?

Tôi nghe trên đài phát thanh ngay trong ngày ông được trao giải. Tôi không hoàn toàn ngạc nhiên vì tôi đã từng nghe đến tên của ông là một trong số ứng viên hàng đầu.

BBC:Năm 1991, bà cũng không thể đến nhận giải mà chỉ có chồng và hai con trai bà nhận thay, Nay, 19 năm sau, ông Lưu cũng ở trong tình trạng tương tự, vì ông đang ngồi tù, và cả ông và thân nhân đều không được sang Oslo nhận giải…điều chưa hề xảy ra trong lịch sử giải Nobel. Bà nghĩ gì về tình trạng này?

Tôi nghĩ đây là một hoàn cảnh rất đáng buồn vì chính tôi từng là một tù nhân lương tâm. Tôi luôn muốn mọi tù nhân lương tâm được tự do.

BBC: Nhìn lại thì bà có nghĩ giải Nobel Hòa bình trao cho bà đã giúp việc thúc đẩy phong trào dân chủ ở Miến Điện? Hay bà cho rằng nó chỉ làm cho đất nước thêm nhiều sự trấn áp với những người bất đồng chính kiến.

Tôi nghĩ nó có hỗ trợ và tôi không tin rằng chính quyền quân nhân vui về giải thưởng đó. Chắc chắn họ đã từng tìm cách đàn áp những người ủng hộ giải Nobel trao cho tôi, nhưng nhìn tổng thể thì tôi thất đây là chuyện tích cực vì nhờ có giải Nobel mà người ta ý thức được về cuộc đấu tranh của chúng tôi hơn…Nếu không có giải Nobel thì đằng nào tôi cũng bị giam tại gia nhưng nhờ Nobel nhiều người muốn nói chuyện với tôi hơn.

BBC:Bà có cảm thấy rằng giải Nobel cho Lưu Hiểu Ba sẽ tạo thay đổi về cải tổ chính trị và dân chủ hóa ở Trung Quốc hay không?

Tôi không biết nhiều về tình hình Trung Quốc để bình luận nhưng tôi nghĩ thay đổi sẽ phải có, dù tôi chưa thể nắm bắt được nó bao nhiêu… Tôi được nghe về Hiến chương 08 của Trung Quốc nhưng tôi không biết gì hơn về ông Lưu, chỉ được nghe nói về ông trên đài.

BBC:Trong các phát biểu công khai của bà cho tới nay, bà có vẻ khá tự tin về viễn cảnh dân chủ ở Miến Điện, và cả ở Trung Quốc? Vậy bà có thực sự tin rằng dân chủ sẽ đến với nước Trung Quốc không sớm thì muộn?

Tôi nghĩ thế giới đều đang ủng hộ dân chủ hóa, không chỉ ở Trung Quốc hay Miến Điện mà ở mọi nơi.

Câu hỏi của BBC Tiếng Việt:Bà nghĩ gì về khối ASEAN với tư cách là một lực lượng thúc đẩy dân chủ và nhân quyền ở vùng Đông Nam Á, nhất là trong bối cảnh có sự khác biệt giữa các nước ASEAN về thể chế chính trị?

Đương nhiên ASEAN có thể trở thành một lực lượng tốt nếu các nước này tâm niệm điều đó, muốn điều đó và đấy thực sự là điều họ muốn. Vì sự thực là ASEAN đang mạnh lên và chúng ta đang cùng tạo ra bước tiến lớn về kinh tế nên chúng ta đang có sự tin tưởng lẫn nhau nhiều hơn so với quá khứ.

Tin liên quan