TT Obama muốn Ai Cập chuyển giao hòa bình

Tổng thống Obama Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Tổng thống Hoa Kỳ, Obama kêu gọi Ai Cập chuyển giao trong trật tự, hòa bình và ngay lập tức.

Gần ba tiếng sau khi lãnh đạo Ai Cập, Hosni Mubarak, xuất hiện trên truyền hình nhà nước từ Cairo lúc 23:00 giờ địa phương, tuyên bố không từ chức, Tổng thống Barack Obama có bài phát biểu chính thức cho biết quan điểm của Hoa Kỳ.

Ông Obama, trong bài phát biểu chừng 10 phút từ Nhà Trắng cho biết ông tin rằng "đây là thời điểm để Ai Cập chuyển giao quyền lực hòa bình."

"Ai Cập có một lịch sử hàng ngàn năm, trong đó có nhiều thời điểm biến đổi. Và từ những gì nhân dân Ai Cập đang thể hiện, tôi nghĩ rằng đây là một trong những thời điểm chuyển đổi của đất nước này," tổng thống Hoa Kỳ cho biết quan điểm của mình.

"Trong nhiều ngày gần đây, nhân dân Hoa Kỳ theo dõi sát sao tình hình Ai Cập, chứng kiến những diễn biến trong một chương mới lịch sử của một đối tác lâu năm của Hoa Kỳ ở khu vực," ông Obama nói.

"Trước hết chúng tôi chống lại các hành động bạo lực," ông cho biết nguyên tắc của Hoa Kỳ trong nhìn nhận tình hình đất nước Bắc Phi và kêu gọi chính phủ Ai Cập bảo đảm an ninh cho các cuộc biểu tình.

"Tôi tin là một cuộc chuyển giao trong trật tự phải diễn ra trong hòa bình và phải bắt đầu ngay bây giờ," người đứng đầu Nhà Trắng nói, trong khi hé lộ ông đã khẳng định điều này trong cuộc điện đàm với ông Mubarak.

"Nhân dân Ai Cập và các bạn thanh niên Ai Cập, chúng tôi đã nghe được tiếng nói của các bạn, nguyện vọng của các bạn," ông Obama đối thoại trực tiếp với người dân Ai Cập như một động thái chuyển đi thông điệp trực tiếp.

Ông ca ngợi người dân Ai Cập biết giữ gìn những tài sản của đất nước, như bảo vệ bảo tàng Ai Cập nổi tiếng, trong khi tham gia các cuộc biểu tình trên đường phố.

Sau khi khẳng định Hoa Kỳ tin tưởng vào việc chuyển giao quyền lực diễn ra trong 'trật tự, hòa bình và ngay bây giờ' như những thông điệp rõ ràng, nhà lãnh đạo Hoa Kỳ tuyên bố 'sẽ tiếp tục ủng hộ Ai Cập trong những nỗ lực chuyển giao, tái thiết và phát triển."

Đáng chú ý, ông Obama không đề cập tới việc những người biểu tình ở quảng trường trung tâm thủ đô Cairo nên về nhà hay ở lại, nhưng có vẻ qua bài diễn văn đặc biệt này, ông có thể đã hé lộ một thông điệp ngầm về cách thức phương Tây hoặc chí ít là Hoa Kỳ có thể làm sao để hậu thuẫn an ninh cho ông Mubarak, nếu ông này chịu đáp ứng lời kêu gọi chuyển giao quyền lực trong hòa bình.

"Có vẻ người Mỹ đã quay lưng lại với người đồng minh lâu năm ở khu vực," phái viên Steven Kingstone của BBC News từ Hoa Kỳ nhận xét.

Điện đàm

Bản quyền hình ảnh Getty
Image caption Tổng thống Obama điện đàm với lãnh đạo Ai Cập Mubarak sau khi ông này khẳng định không từ chức.

Sau khi đã dành thời gian chừng hơn 70 phút theo dõi các diễn biến mới nhất từ Cairo với các cố vấn cao cấp nhất tại Tòa Bạch Ốc, trong đó có ngoại trưởng Hillary Clinton và nhiều quan chức an ninh, ngoại giao khác, Tổng thống Obama đã điện đàm từ Nhà Trắng với tổng thống Ai Cập.

"Cuộc điện đàm kéo dài 30 phút và có thể trong phát biểu này ông Obama sẽ hé lộ một số chi tiết về cuộc điện đàm," phóng viên Kingstone cho biết.

"Hiện chưa rõ tổng thống có đối lập với lập trường của người đồng nhiệm Ai Cập hay không, nếu ông yêu cầu ông Mubarak ra đi".

Trước đó, tổng thống Mubarak, trong một tuyên bố quan trọng được truyền đi trực tiếp từ thủ đô, cho hay ông sẽ tiếp tục chức vụ của mình cho tới hết nhiệm kỳ, nhưng sẽ không ra tranh cử cho nhiệm kỳ tiếp theo.

Hàng chục ngàn người dân Ai Cập đã tụ họp tại Quảng trường trung tâm thủ đô, Tahrir, yêu cầu ông Mubarak, năm nay 83 tuổi và nội các của ông từ chức ngay lập tức.

Sau bài phát biểu được cho là mang tính xoa dịu, theo đó ông Mubarak, người có 30 năm liên tiếp cầm quyền ở cương vị nguyên thủ quốc gia, hứa hẹn sẽ có các biện pháp nhằm cải tổ kinh tế - xã hội đất nước.

Ông Mubarak cũng hứa sẽ kêu gọi quốc hội cải tổ chống tham nhũng và đảm bảo một sự chuyển giao quyền lực trong hòa bình cho bất cứ ai là người kế nhiệm của ông.

Trong khi cho biết, ưu tiên của ông là 'tái lập ổn định và an ninh', Mubarak cũng ngỏ ý phê phán các cuộc biểu tình mà ông cho là những diễn biến dân sự thuần túy bị 'một số phần tử chính trị hèn nhát lợi dụng' và cho hay nhiều 'thế lực chính trị' đã từ chối 'đối thoại' với ông dù đã được mời.

Sau bài phát biểu ngắn chừng vài chục phút của Mubarak, các phóng viên của BBC có mặt tại quảng trường Tahrir tường trình rằng hàng chục nghìn người biểu tình đã tỏ ra bất mãn.

Đa số đám đông tiếp tục trụ lại tại quảng trường trong ngày thứ tám liên tiếp gây sức ép với chính quyền, buộc ông Mubarak và nội các phải ra đi.

'Mạnh hơn'

Bản quyền hình ảnh BBC World Service
Image caption Không dưới một triệu người dân Ai Cập xuống đường trong ngày thứ Ba lịch sử.

Nhiều người biểu tình khẳng định họ sẽ "không rời quảng trường về nhà, chừng nào Mubarak từ chức" và hô vang khẩu hiệu "hoặc tổng thống, hoặc nhân dân".

"Chúng tôi sẽ không đợi ông ta ngồi đó cho đến tháng Chín", một người biểu tình nam giới nói với phóng viên đài chúng tôi tại quảng trường trung tâm.

"Ông ta phải ra đi ngay, không điều kiện, chúng tôi sẽ không chấp nhận thêm, vì nếu không chỉ vài tháng, ông ta sẽ lại trở lại như cũ," một phụ nữ quả quyết nói thêm.

"Mubarak nghĩ ông ta sẽ ngồi trên ghế tổng thống cả đời," một thanh niên cầm khẩu hiệu 'Nhân dân đòi chính quyền ra đi' nói với BBC.

"Đã có lúc chúng tôi bị ông ta làm cho sợ hãi. Nhưng nay đã khác, chúng tôi không sợ nữa, chúng tôi mạnh hơn ông ta. Ông ta phải ra đi."

Phái viên của BBC nhân định bài phát biểu của ông Mubarak, mặc dù cho thấy ông không từ chức, nhưng cho thấy ông đã có một số tính toán nhượng bộ.

Cuộc biểu tình rộng khắp từ tuần trước mà một trong các diễn biến gần nhất với không ít hơn một triệu người tham dự ở thủ đô hôm thứ Ba, cho thấy tổng thống đã 'mất khả năng kiểm soát tình hình' và 'quân đội đã không thực sự thực hiện mọi yêu cầu của ông,' như bình luận của các phái viên của BBC từ Cairo.

Tin liên quan